"dinshunoslik"

PPTX 27 pages 7.9 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.9 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

prezentatsiya powerpoint mavzu: din ijtimoiy madaniyat hodisasi sifatidagi ekanligi reja: dinshunoslik fanining predmeti, maqsad va vazifalari dinlar tasnifi. dinning ibtidoiy shakllari. dinning funksiyalari va ijtimoiy ahamiyati. iymon-e’tiqod har birimizning yuragimizda, vijdonimizda bo’lishi lozim friedrich max müller (1823 –1900) oksford universitetining qiyosiy filologiya bo'yicha birinchi professori va “din faniga kirish” (1873) kitobining muallifi. birinchi bo‘lib “religious studiyes” (dinshunoslik) so‘zini qo‘llagan. dinshunoslik bu kishilik jamiyati tarixiy taraqqiyotining muayyan bosqichida paydo bo‘lgan barcha din shakllarining ma’naviy, ijtimoiy, gnoseologik va psixologik ildizlarini, ularning ta’limoti va marosimchiligi, ijtimoiy hayotdagi mavqei va ijtimoiy funktsiyalarini ilmiy jihatdan o‘rganuvchi fandir. din – arabcha so‘z bo‘lib, o‘zbek tilida ishonch, e’tiqod qilish ma’nolarini anglatadi. tabiat, jamiyat inson va uning ongi, yashashdan maqsadi hamda taqdiri insoniyatning bevosita qurshab olgan atrof-muhitdan tashqarida bo‘lgan, uni yaratgan ayni zamonda insonlarga to‘g‘ri, haqiqiy, odil hayot yo‘lini ko‘rsatadigan ilohiy qudratga ishonch va ishonishni ifoda etadigan maslak, qarash ta’limotdir. 1-qator. xristian, yahudiy, hinduiy 2-qator. islomiy, buddist, sintoiy …

2 / 27

a ekaniga, qilingan barcha yaxshilik va yomonlik uchun mukofot yoki jazo muqarrarligiga (oxirat, hisob-kitob qilinish), inson qismati avvaldan belgilanishiga (taqdir) va shu kabi qarashlarga ishonish, ularni aqida sifatida qabul qilishdan iborat. rudolf otto “din, insonning muqaddas deb bilgan narsalariga nisbatan munosabatidir” edvard teylor “din ruhiy borliqlarga nisbatan ishonchdir” maks myuller «din, insonning abadiyatni anglashini ta’minlovchi, aql va mantiqqa tobe’ bo‘lmagan zehniy malaka yoki iqtidordir» e’tiqod dunyoqarash shaxs, jamoa, guruh va jamiyat aʼzolarini maʼlum bir gʻoya, taʼlimot, yoki dinga qatʼiy ishonish asosida uni haq deb bilib, shu taʼlimot toʻgʻrisidagi tasavvur va bilimlarni tashkil qiladi. inson shu gʻoyani yoki dinni oʻzining faoliyat dasturi deb hisoblaydi. diniy e’tiqod bu – inson irodasidan yuqori turgan zotga imon keltirish, undan madad olish, asotiriy voqea-hodisalarning takror sodir bo‘lishi va unga daxldorlik hamda muayyan tasavvur, aqida, muqaddas kitob, payg‘ambar, avliyo va hokazolarga ishonch demakdir. 7 fanining obyekti din va diniy e’tiqod sanaladi. fanining predmeti dinni insoniyat madaniyatining …

3 / 27

ni yoritib berish. diniy aqidaparastlik, ekstremizm va fanatizm kabi salbiy illatlar mohiyatini yoritish va ularga qarshi g‘oyaviy immunitetni shakllantirish. o‘zbekiston respublikasida dinga nisbatan munosabatning tubdan o‘zgarganligi, xususan, islom dini qadriyatlarini tiklash yo‘lida qilinayotgan ishlar haqida keng tasavvur hosil qilish. dinni tadqiq etishdagi yo‘nalishlar teologiya (yun. theos — xudo va ...logiya) — xudoning mohiyati va irodasi haqidagi diniy talimotlar majmui. xudo shaxsan oʻzini vahiy orqali kishilarga maʼlum qiladi degan konsepsiyaga asoslanadi. ijtimoiy hayotdagi axloqiy masalalarda ilohiyot tangrining bilishni bosh omil deb tushuntiradi, ya’ni unda axloq manbai-tangridir. falsafiy jihatdan monoteizm, yakka xudolik (mono... va yun. treos — xudo) — yagona xudo haqidagi tasavvurlarga asoslanuvchi diniy eʼtiqodlar. politeizm (poli… va yun. theos – xudo), koʻpxudolik – koʻp xudolarga eʼtiqod qilish. dualizm (lot. dualis – ikki yoqlama) – bir-biri bilan birlashtirib boʻlmaydigan holatlar, tamoyillar, fikrlash tarzi, dunyoqarash, intilish va gnoseologik tamoyillar yonma-yon mavjudligini targib qiluvchi taʼlimot. dualizm plyuralizm koʻrinishlaridan biri. deizm (lotincha deus — …

4 / 27

isalarga bo‘lgan e’tiqodini to‘yintiruvchi chuqur ildizlarga egadir. dinning asosiy ildizlari: dinning psixologik ildizi avvalo inson tabiatida mavjud bo‘lib, u inson intellektining rivojlanish darajasi va tanqidiy fikrlash qobiliyatidan qat’iy nazar, nafaqat tushunish, anglash, balki e’tiqod qilish istagi va hattoki ehtiyojining hamisha namoyon bo‘lishidir. dinning gnoseologik ildizlari oqilona bilim nuqtai nazaridan dunyo o‘z rang-barangligida insonga cheksiz murakkab bo‘lib tuyulishida namoyon bo‘ladi. forobiy fikricha “din nazariy va amaliy qonunlar tuzilgan paytdagina odamlar e’tiqodi, ta’limi tarbiyasi yo‘llari ishlab chiqilgandagina paydo bo‘ladi va mustahkamlanadi. ana shunday din tufayli omma baxt saodat uchun etarli bilim olishi mumkin”. odamzot o‘zini qurshagan borliqni faqat qisman anglab etadi. ayni shu sababli olam inson uchun sirlar va mo’jizalarga to‘ladir. psixologlar qayd etganidek, «o‘ta mushkul vazifa aqlni o‘tmaslashtiradi», inson yechimsiz muammolar qarshisida o‘zini ojiz his qiladi va aql dalillarini uydirma, g‘ayritabiiy narsalar bilan osongina to‘ldiradi. dinning ijtimoiy ildizlari jamiyatda doimo mavjud bo‘lgan tengsizlik, qashshoqlik va adolatsizlikni, odamlar qancha urinmasin o‘zgartira yoki …

5 / 27

sirini kuchaytirishida namoyon bo‘ladi. shu ma’noda din va siyosat o‘rtasida ham uzviy va doimiy aloqa mavjud. dinning funksiyalari: dunyoqarashlik - diniy manbalar va qadriyatlar asosida muayyan diniy dunyoqarashni shakllantirish vazifalari regulyativlik – tartibga solish, nazorat qilish integrativlik – birlashtirish legitimlovchi – qonunlashtiruvchi vazifasi kommunikativlik – aloqa bog‘lashlik konpensatorlik – to‘ldiruvchi, ovutuvchi dinning e’tiqodga aylanish bosqichlariga qo’yilgan talablar muayyan diniy g‘oyaga ishontirish uyushtirish safarbar etish ma’naviy-ruhiy rag‘banlashtirish go‘yaviy tarbiyalsh g‘oyaviy imunitetni shakllantirish harakat dasturi bo‘lish. din ijtimoiy hayotning bir bo‘lagi bo‘lib, u butun boshli ijtimoiy hayotda yagona xukmron bo‘la olmaydi. ular quyidagi sabablarga ko‘ra izohlanadi: makoniy sabablar funksional sabablar - yer yuzidagi barcha mintaqalarda turmush tarzi bir davrning yuzaga kelmaganligi - ma’lum bir mintaqada yashayotgan insonlar boshqalarnikidan tubdan farq qiladigan o‘ziga xos turmush tarziga ega bo’lganligi - geografik muhitning odamlar turmush tarziga nisbatan ta’sir etishi kabilar - muayyan muhitdagi dinning (gnoseologik jihatdan qaraganimizda) avvalo o‘ziga xos tartib qoidalarni o‘rnatish maqsadida yuzaga …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""dinshunoslik""

prezentatsiya powerpoint mavzu: din ijtimoiy madaniyat hodisasi sifatidagi ekanligi reja: dinshunoslik fanining predmeti, maqsad va vazifalari dinlar tasnifi. dinning ibtidoiy shakllari. dinning funksiyalari va ijtimoiy ahamiyati. iymon-e’tiqod har birimizning yuragimizda, vijdonimizda bo’lishi lozim friedrich max müller (1823 –1900) oksford universitetining qiyosiy filologiya bo'yicha birinchi professori va “din faniga kirish” (1873) kitobining muallifi. birinchi bo‘lib “religious studiyes” (dinshunoslik) so‘zini qo‘llagan. dinshunoslik bu kishilik jamiyati tarixiy taraqqiyotining muayyan bosqichida paydo bo‘lgan barcha din shakllarining ma’naviy, ijtimoiy, gnoseologik va psixologik ildizlarini, ularning ta’limoti va marosimchiligi, ijtimoiy hayotdagi mavqei va ijtimoiy funktsiyalarini il...

This file contains 27 pages in PPTX format (7.9 MB). To download ""dinshunoslik"", click the Telegram button on the left.

Tags: "dinshunoslik" PPTX 27 pages Free download Telegram