burun va burun yondosh bo'shliqlarining anatomik tuzilishi, fiziologiyasi va tekshirish usullari

DOCX 24 pages 8.4 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.4 MB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

1- amaliy mashg’ulot burun va burun yondosh bo‘shliqlarining anatomik tuzilishi, fiziologiyasi va tekshirish usullari burun va burun yondosh bo’shliqlarining anatomik tuzilishi burun va burun atrofi bo’shliqlari kalla suyagining yuz qismida, ko’z kosasiga yaqin maydonda joylashgan. burun tashqi burun va burun bo’shlig’idan tashkil topgan. tashqi burun (nasus externus) piramida shaklida bo‘lib, teri bilan qoplangan. unda burun uchi, burun ildizi, tepasi va qanotlari tafovut qilinadi. tashqi burun suyak va tog‘ay qism-larga bo‘linadi. tashqi burunning suyak qismi juft yassi burun suyaklaridan va peshona suyagi-ning burun o‘sig‘idan tuzilgan bo‘lib, yuz skeletining noksimon teshigini hosil qiladi. past-da bu suyaklar tashqi burunning tog‘ay qismiga birikadi. tashqi burunning tog‘ay qismi juft lateral tog‘ay, burun qanotining katta tog‘ayi hamda qo‘shimcha tog‘aylardan hosil bo‘lgan; bu-run qanotlarining pastki qismi tog‘aydan xoli. lateral tog‘ay oyoqchalarining pastki qismi burun teshigini hosil qilishda qatnashadi. lateral va burun qanotining katta tog‘aylari ora-sida mayda sesamasimon tog‘aychalar joy olgan. burun pastki qismining terisida ko‘pgina yog’ bezlari …

2 / 24

v.meningea media), keyin ichki bo‘yinturuq venaga chiqariladi. limfa tashqi burundan asosan jag‘ osti limfa tugunlariga chiqariladi. tashqi burun mushaklarining innervatsiyasini yuz asab tolasi (n.facialis), terisining sezuvchanlik innerva-siyasini – uch shoxli asab tolasining i va ii shoxchalari (n.ophthalmicus et r.infraorbitalis n.trige-mini) ta’minlaydi. burun bo‘shlig‘i (cavum nasi) og‘iz bo‘shlig‘i va kalla suyagi old chuqurchasining oraligida joylashgan bo‘lib, yon tomonda ko‘z kosasi, juft yuqori jag‘ va g‘alvirsimon bo‘shliqlar bilan chegaralangan. old tomondan burun bo‘shlig‘i burun kataklari orqali tashqi muhitga, orqa to-mondan xoanalar orqali halqumga ochiladi. burun to‘sig‘i burun bo‘shlig‘ini ikkiga bo‘ladi. burun bo‘shlig‘ining har bir yarmi 4 ta burun yondosh bo‘shliqlari (yuqori jag‘, g‘alvirsimon, pe-shona va ponasimon) bilan o‘ralgan. burun bo‘shlig‘ida lateral, medial, yuqori va pastki de-vorlar tafovut qilinadi. burun bo‘shlig‘ining lateral (tashqi) devori burun suyaklari, yuqori jag‘ suyagining tanasi va peshona o‘sig‘i, ko‘z yosh suyagi, g‘alvirsimon suyakning medial devori, tanglay suyagining per-pendikulyar plastinkasi, ponasimon suyakning medial plastinkasi va pastki burun chig‘anoq-laridan hosil …

3 / 24

‘ining chiqish teshigi ochiladi (5-rasm). burun bo‘shlig‘ining yuqori devori (burun tomi) old tomonda burun suyaklaridan, o‘rta qism-larida - g‘alvirsimon suyakning elaksimon plastinkasi (lamina cribrosa) va g‘alvirsimon suyak kataklaridan, orqa tomonda ponasimon bo‘shliqning old devoridan hosil bo‘lgan. elaksimon plastinkaning tirqishlari orqali hid sezish asab tolasi burun bo‘shlig‘idan kalla bo‘shlig‘iga o‘tadi; bu asab tolasining piyozchasi elaksimon plastinkaning kalla suyagi yuzasida joylashgan. elaksimon plastinkaning qalinligi 2 -3 mm ga teng. bolalarda burun gumbazi 2-3 yoshda suyak-lanadi. 1rasm. burun bo‘shlig‘iga ochiladigan teshiklar 1) ko‘z yoshi kanalining teshigi. 2) yuqori jag‘ bo‘shlig‘ining teshigi. 3) g‘alvirsimon bo‘shliq old kataklarining teshigi. 4) o‘rta burun chig‘anog‘i. 5) o‘rta burun yo‘li. 6) yuqori burun yo‘li. 7) g‘alvirsimon plastinka. 8) peshona bo‘shlig‘i. 9) asosiy bo‘shliq. 10) g‘alvirsimon bo‘shliq orqa kataklarining teshigi. 11) asosiy (ponasimon) bo‘shliqning teshigi. 12) peshona bo‘shlig‘ining teshigi. 13) pastki burun chig‘anog‘i. burun bo‘shlig‘ining pastki devori (tubi) yuqori jag‘ suyagining tanglay o‘siqlari va tang-lay suyagining gorizontal plastinkalaridan hosil …

4 / 24

l qiladi. chaqa-loq va yosh bolalarda xoanalar tirqishsimon shaklda bo‘ladi. ba’zan yosh bolalarda xoanalar tug‘ma qisman yoki to‘liq yopiq xolda bo‘lishi mumkin burun bo‘shlig‘ining medial devori, ya’ni burun to‘sig‘i (septum nasi) burun bo‘shlig‘ini chap va o‘ng tomonlarga bo‘ladi. burun to‘sig‘i g‘alvirsimon suyakning perpendikulyar plastinkasi, dimog‘ suyagi va o‘rta to‘siq tog‘aylardan tuzilgan bo‘lib, suyak va tog‘ay qismlariga bo‘linadi. chaqaloqlarda g‘alvirsimon suyakning perpendikulyar plastinkasi pardali tuzilmadan iborat (6-rasm). perpendikulyar plastinka va dimog‘ suyagi, burun to‘sig‘i tog‘ayi va dimog‘ suyagi orasida o‘sish maydoni joylashgan. bu maydonning jarohatlanishi burun to‘sig‘i va tashqi burun shaklining o‘zgarishiga (deformatsiyasiga) olib kelishi mumkin. burun to‘sig‘i 10 yoshli bolada to‘liq shakllanib bo‘ladi. uning keyingi o‘sishi o‘sish maydoni tufayli sodir bo‘ladi. tog‘ay va suyak to‘qimalarining o‘sish tezligi turlicha bo‘lganligi sababli o‘sish maydonida burun orqali nafas olishni qiyinlashtiruvchi burun to‘sig‘i bo‘rtmalari va nishlari hosil bo‘lishi mumkin. 2 - rasm. burun to‘sig‘ining tuzilishi 1) to‘rtburchakli tog‘ay. 2)g‘alvirsimon suyakning perpendikulyar plastinkasi. 3) peshona …

5 / 24

h shu maydonda bajarila-di: bunda igna chig‘anoqning birikish joyida, uning old uchidan 1,5-2 sm tashlab sanchiladi. o‘rta burun yo‘li o‘rta va pastki burun chig‘anoqlari orasida joylashgan. o‘rta burun yo‘li-ning old qismida, burun chig‘anog‘i ostida yarimoy (o‘roqsimon) tirqish (hiatus semilunaris) joy-lashgan bo‘lib, orqa qismda u kichik keygayish - g‘alvirsimon qadoqcha (infundibulum ethmoidale) hosil qiladi. yuqori jag‘ va peshona bo‘shliqlari hamda g‘alvirsimon suyakning old va o‘rta ka-takchalari shu qadoqchaga ochiladi. o‘rta burun chig‘anog‘ining orqa uchi sohasida ponasimon-tanglay teshigi (foramen sphenopalatinum) joylashgan bo‘lib, undan arteriya, vena va asab to-lalari o‘tadi. oxirgi yilarda jarrohlik amalini endoskopiya usuli yordamida bajarish keng qo‘llanil-mokda, shuning uchun vrachlar burun bo‘shlig‘ining asosiy anatomik tuzilmalarini yaxshi bi-lishlari lozim. masalan:: “ostiomeatal kompleks” – bu o‘rta burun yo‘lining old bo‘limida joylashgan anatomik tuzilmalar tizimi bo‘lib, uning tarkibiga g‘alvirsimon qadoqchaning medial devori, ilgaksimon o‘simta (o‘roqsimon suyak plastinkasi) kiradi. ilgaksimon o‘sim-taning oldida, o‘rta burun chig‘anog‘ining yuqori uchi birikadigan maydon sathida burun yostiq-chasi hujayralari (agger …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "burun va burun yondosh bo'shliqlarining anatomik tuzilishi, fiziologiyasi va tekshirish usullari"

1- amaliy mashg’ulot burun va burun yondosh bo‘shliqlarining anatomik tuzilishi, fiziologiyasi va tekshirish usullari burun va burun yondosh bo’shliqlarining anatomik tuzilishi burun va burun atrofi bo’shliqlari kalla suyagining yuz qismida, ko’z kosasiga yaqin maydonda joylashgan. burun tashqi burun va burun bo’shlig’idan tashkil topgan. tashqi burun (nasus externus) piramida shaklida bo‘lib, teri bilan qoplangan. unda burun uchi, burun ildizi, tepasi va qanotlari tafovut qilinadi. tashqi burun suyak va tog‘ay qism-larga bo‘linadi. tashqi burunning suyak qismi juft yassi burun suyaklaridan va peshona suyagi-ning burun o‘sig‘idan tuzilgan bo‘lib, yuz skeletining noksimon teshigini hosil qiladi. past-da bu suyaklar tashqi burunning tog‘ay qismiga birikadi. tashqi burunning tog‘ay qismi juft...

This file contains 24 pages in DOCX format (8.4 MB). To download "burun va burun yondosh bo'shliqlarining anatomik tuzilishi, fiziologiyasi va tekshirish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: burun va burun yondosh bo'shliq… DOCX 24 pages Free download Telegram