er tuzish iqtisodi

DOC 174 pages 5.7 MB Free download

174 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.7 MB

File type DOC

Pages 174

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 174

c oliy o'quv yurtlariri talabalari uchun darsliklar va o'quv qo'llanmalari c. avezbaev, s.n.volkov er tuzish iqtisodi o'zbekiston respublikasi oliy o'quv yurtlariaro ilmiy-uslubiy birlashmalar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi kengash tomonidan darslik sifatida 621500 - «er tuzish va er kadastri» bakalavrlar yo'nalishi va 5a 620701 - «er tuzish va er kadastri» mutaxassisligi bo'yicha magistraturada ta'lim olayotgan oliy o'quv yurtlari talabalari uchun tavsiya etilgan toshkent - 2002 s«er tuzish iqtisodi» darsligi ushbu nomdagi fanning dasturiga mos tarzda tayyorlandi. unda er tuzish iqtisodining nazariy masalalari, uning o'zbekistonda va chet davlatlarda er islohotlarini amalga oshirishdagi roli ko'rib chiqilgan. xo'jaliklararo va xo'jalikda ichki er tuzish loyihalarini, ayrim eng ahamiyatli er tuzish tadbirlarini iqtisodiy asoslash usullari to'la bayon etilgan. oliy o'quv yurtlarining «er tuzish va er kadastri» mutaxassisligi bo'yicha magistraturada va shu nomdagi bakalavrlar tayyorlash yo'nalishi bo'yicha ta'lim olayotgan talabalariga va aspirantlarga mo'ljallangan. taqrizchi: b.b.berkinov, iqtisod fanlari doktori, professor k i r i sh erdan oqilona foydalanmasdan va uni …

2 / 174

rivojlanishiga, tuproqlarning buzilishiga, boshqa salbiy ekologik oqibatlarga, samarali ishlayotgan korxonalar va butun davlat iqtisodiyotiga zarar etkazilishiga yo'l quymaslik uchun maxsus choralar kerak bo'ladi. o'zbekiston respublikasining er fondi 2000 yilning 1 yanvariga 44410,3 ming gektarni tashkil etdi. qishloq xo'jaligi maqsadlari uchun ajratilgan erlar 58,1% egallaydi; aholi yashash joylari ma'muriyatlari ixtiyorida 0,5% er bor, sanoat transport, aloqa, mudofaa va boshqa maqsadlardagi erlar 4,4%, maxsus qo'riqlanadigan hududlar erlari - 0,01% egallaydi. suv fondi erlari - 1,8% va o'rmon fondi erlari - 18,1%, zaxira erlari esa 17,1% egallab turibdi. qishloq xo'jalik erlari maydoni shu vaqtda 26753,6 ming gektarni (60,2%) tashkil etdi, shundan haydalma erlar - 4056,6 ming ga (9,1%), daraxtzorlar - 352,9 ming ga. qishloq xo'jalik erlarining sifati respublikamizning ko'pchilik mintaqalarida talabga javob bermaydi. ulardan 50% ortiђi sho'rlangan, meliorativ holati yomonlashgan erlar; 7% eroziyaga uchragan va 4% yaqini tosh aralash erlardir. respublikamiz hududi arid iqlimli mintaqada joylashganligi sababli, dehqonchilik asosan suђorish yordamida amalga oshiriladi. …

3 / 174

lariga aylantirilmoqda. 2000 yilga kelib 1873 ta qishloq xo'jalik korxonasi shirkat xo'jaligiga aylantirildi va ularning barchasiga er kadastri hujjatlari to'plami va guvohnomalar berildi. sanatsiyadan nochor chiqqan xo'jaliklarda fermer xo'jaliklari tashkil etilib, ular tugatilmoqda. yuqorida ko'rsatilgan ishlarning barchasi er tuzish asosida amalga oshirildi. shu davrda katta hajmdagi plan-xarita materiallari yangilandi, erlarni sifat va qiymat jihatdan baholash ishlari bajarildi. er tuzishning iqtisodiy mohiyati qadimdan ma'lum. u, er tuzish o'z tabiati bo'yicha er munosabatlarini belgili darajada tartibga soluvchi, erlarni qayta taqsimlash va egalikka olish masalalari bo'yicha har qil ijtimoiy guruxlarning o'zaro ta'sirlari natijasida tarixiy kelib chiqadigan yoki rivojlanadigan ijtimoiy xodisa ekanligidan kelib chiqib aniqlanadi. shu bilan bir qatorda er tuzish erni real iqtisodiy vaziyatga xo'jalik yuritish uchun moslash vositasi hisoblanadi, bu esa er tuzish o'tkazilgan qishloq xo'jalik korxonalarida ishlab chiqarish samaradorligi yuqoriligini tushuntiradi. er tuzishni ijtimoiy-iqtisodiy jarayon sifatida o'rganadigan «er tuzish iqtisodi» ilmiy fani o'tgan asrning 20 yillarida paydo bo'ldi. o'zining predmeti va …

4 / 174

va modellashtirish», «er tuzishning ilmiy asoslari» fanlari qo'shildi. ammo bularning barchasi ham er tuzishning iqtisodiy mazmunini to'la darajada ochib bermadi, sababi, ular o'zlari o'rganadigan predmetlariga va usullariga ega edilar. shuning uchun 1990 y. namunaviy o'quv rejasiga, keyinchalik esa «er tuzish va er kadastri» yo'nalishi bo'yicha bakalavrlar tayyorlash va «er tuzish» mutaxassisligi bo'yicha magistrlar tayyorlashning davlat ta'lim standartlariga quyidagi masalalarni qamrab oluvchi «er tuzish iqtisodi» fani kiritildi: er tuzish iqtisodi ilmiy fan sifatida; ijtimoiy ishlab chiqarish tizimida er tuzish; er tuzishning iqtisodiy samaradorligi ko'rsatkichlari va ulardan erlardan foydalanishni rejalash va oqilona tashkil etishda foydalanish; xo'jalikda ichki er tuzish iqtisodi; xo'jaliklararo er tuzish iqtisodi. mazkur fanni o'rganishga kirishishda avvalo, uning predmeti mazmunini, er tuzishni o'rganadigan boshqa fanlar orasidagi o'rnini aniqlash kerak. keyin er tuzishning ijtimoiy tabiati, ijtimoiy ishlab chiqarish tizimidagi o'rni, er tuzishga ob'ektiv iqtisodiy qonunlarning ta'siri, er tuzish rivojlanishining tarixiy va ijtimoiy-iqtisodiy qonuniyatlari ochib beriladi; shu asosda er tuzishning er munosabatlirini …

5 / 174

hlash va eng yaxshisini tanlash ahamiyatga ega. kitobda xo'jaliklararo er tuzish iqtisodining er egaliklari va erdan foydalanishlarning optimal o'lchamlarini belgilash, tashkil etilayotgan yoki qayta tashkil etilayotgan qishloq xo'jalik korxonasi ishlab chiqarishining iqtisodiy samaradorligini (raqobatbardoshligini) baholash, davlat va jamiyat ehtiyojlari uchun erlarni berish va olishning iqtisodiy oqibatlarini hisoblash usuli, er egaliklari va erdan foydalanishlar kamchiliklarini tugatishning iqtisodiy samaradorligini baholash va boshq. masalalar ham ko'rib chiqilgan. hisoblash usullari, asosan, real amaliyotidan olingan aniq misollarda bayon etilgan. qiymat ko'rsatkichlarining taqqoslanishini ta'minlash maqsadida ularning barchasi 1990 y. baholarida keltirilgan. zarur tuzatishlarni 16 ilova ma'lumotlaridan foydalanib amalga oshirish mumkin. darslik qishloq xo'jalik oliy o'quv yurtlarining «er tuzish va er kadastri» bakalavrlar yo'nalishi va «er tuzish va er kadastri» mutaxassisligi bo'yicha magistraturada hamda boshqa oliy o'quv yurtlarining «er kadastri», «shahar kadastri» mutaxassisliklari bo'yicha ta'lim olayotgan talabalari uchun mo'ljallangan. kitob toshkent irrigatsiya va qishloq xo'jaligini mexanizatsiyalash injenerlari institutining er tuzish va er munosabatlari kafedrasi mudiri, i.f.d., prof. …

Want to read more?

Download all 174 pages for free via Telegram.

Download full file

About "er tuzish iqtisodi"

c oliy o'quv yurtlariri talabalari uchun darsliklar va o'quv qo'llanmalari c. avezbaev, s.n.volkov er tuzish iqtisodi o'zbekiston respublikasi oliy o'quv yurtlariaro ilmiy-uslubiy birlashmalar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi kengash tomonidan darslik sifatida 621500 - «er tuzish va er kadastri» bakalavrlar yo'nalishi va 5a 620701 - «er tuzish va er kadastri» mutaxassisligi bo'yicha magistraturada ta'lim olayotgan oliy o'quv yurtlari talabalari uchun tavsiya etilgan toshkent - 2002 s«er tuzish iqtisodi» darsligi ushbu nomdagi fanning dasturiga mos tarzda tayyorlandi. unda er tuzish iqtisodining nazariy masalalari, uning o'zbekistonda va chet davlatlarda er islohotlarini amalga oshirishdagi roli ko'rib chiqilgan. xo'jaliklararo va xo'jalikda ichki er tuzish loyihalarini, ayrim eng ahamiyatli...

This file contains 174 pages in DOC format (5.7 MB). To download "er tuzish iqtisodi", click the Telegram button on the left.

Tags: er tuzish iqtisodi DOC 174 pages Free download Telegram