inson falsafasi

PPT 29 pages 705.5 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 705.5 KB

File type PPT

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

falsafiy antropologiya -inson hakidagi ta'limot * jamiyat va inson falsafasi reja inson borlig'i shaxs, odam, kishi, xalq, individ. ong tushunchasi. til tushunchasi men tushunchasi jamiyat falsafasi. ma'naviyat falsafasi. madaniyat falsafasi. g'oyalar falsafasi. qadriyatlar falsafasi. fan falsafasi. umumbashariy muammolar falsafasi. * inson falsafiy muammo sifatida falsafa tarixida insonga murojaat etmagan, inson moddiy va ma'naviy borlig'ining turli tomonlarini bevosita yoki bilvosita tahlil qilmagan faylasuf yoki falsafiy yo'nalishni topish deyarli mumkin emas. aksariyat falsafiy va diniy tizimlar katta olam yoki makrokosmga zid o'laroq, insonga mikrokosm yoki kichik koinot sifatida qarab, uni butun olamni tushunish kaliti deb hisoblaganlar. faylasuflar inson sirining tagiga etish borliq jumbog'ining tagiga etish bilan barobar ekanligini qayta-qaytaanglab etganlar.zero forobiy aytganidek -”odamlar o'zlariningxos xususiyatlariga va tabiiy ehtiyojlariga ko'ra jamiyat tuzadilar. ularning harakat va fe'llarini dastavval bora-bora odatlarga aylanadigan tabiiy qobiliyatlar belgilaydi”. o'z-o'zingni angla va shu orqali dunyoni anglaysan. dunyoni insonning teran qatlamlariga kirmasdan sirtdan bilishga bo'lgan barcha urinishlar narsalar haqida faqat …

2 / 29

hga nisbatan boshqa ko'p sonli yondashuv introvertiv ekstrovertiv insonning ong, jon, ruhiyat, instinktlar, nuqsonlar, fazilatlar kabi muhim xu- susiyatlarini tahlil etib, uni «ichdan» tushunish, anglab etishni nazarda tutadi insonga nazar tashlash, uning mohiyatini tahlil qilish go'yoki «sirtdan» amalga oshiriladiki, bu- ning natijasida diqqat markazidan uning ijti- moiy va tabiiy mohiyati o'rin oladi; tegishli mo'l- jallarga muvofiq inson- ning xudo, kosmos, univer- sum va shu kabilar bilan aloqasi tahlil qilinadi. * sharq falsafasida inson qadimgi sharq, xususan xitoy falsafiy tizimlari sotsiotsentrik kontseptsiyalar * qadimgi hind falsafasi antropotsentrizm masalan: buddizmda nirvanaga erishish inson barcha niyatlarining piro- vard maqsadi deb e'lon qilinadi. nirvana jonning shunday bir holatiki, bunda har qanday mayllar yo'qoladi va ichki uyg'unlik yuzaga keladi, mutlaqo erkinlik va tashqi dunyoga qaram emaslik tuyg'usi paydo bo'ladi. * teotsentrizm kontseptsiyasi bu kontseptsiyaga muvofiq hamma narsani xudo belgilaydi. xristianlikning mohiyatini aks ettiruvchi turli kreatsionistik nazariyalarga ko'ra butun dunyo, shu jumladan jonli dunyo (o'simliklar, hayvonlar, …

3 / 29

tar- tibning tarkibiy qis- mi sanalgan va «xudo- ning timsoli» sifa- tida amal qiladigan insonning o'zini emas, balki uning ba'zi bir jihatlarinigina aniq- lashga yordam beradi. * frantsuz faylasufi va teologi p.t. de sharden (1881-1955). «inson, u uzoq vaqt o'ylaganidek, dunyoning statik markazi emas, balki evolyutsiyaning o'ziga va cho'qqisi bo'lib, bu ancha go'zalroqdir», deb qayd etadi * falsafaningikki yarim ming yillik tarixi mobaynida insonga juda ko'p ta'riflar va tavsiflar beril- di, u ko'p sonli sino- nimlar orttirdiki, falsafiy tahlilning boshqa biron-bir ob'ektida bunday holga duch kelish mushkul. zero, falsafa tarixida inson: «aqlli mavjudot» «siyosiy hayvon» «o'zlikni anglash qobiliyatiga ega mavjudot» “ma'naviy va erkin mavjudot» va hokazolar sifatida talqin qilingan” «mehnat qurollari yasovchi hayvon» «hayotning soxta qadami» «tabiat gultoji» «hayotning boshi berk ko'chasi» * insonning paydo bo'lishiga olib kelgan tabiatning qonuniy rivojlanishig'oyasidan kelib chiqadi. bunda inson jonsiz, keyinchalik esa – jonli moddaning tabiiy evolyutsiyasi mahsuli sifatida qaraladi. mazkur kontseptsiya 1859 yilda …

4 / 29

ning mohiyati, uning burchi, vazifasi va yuz berayotgan voqealar uchun javobgarligi haqidagi azaliy masalalarga bo'lgan qiziqish yana kuchaygan. insonni qurshagan tabiat haqida bilimlar to'planishi va ularning rivojlanishiga qarab, odamzotning o'z-o'ziga bo'lgan qiziqishi ham kuchayib bordi, insonborlig'ining bu sohadagi tadqiqotlar uchun yanada kengroq imkoniyatlar yaratuvchi yangi va yangi o'ziga xos xususiyatlari aniqlandi. insonga falsafa nuqtai nazaridan yondashuv * * ekstravertiv yondashuv insonga nazar tashlash, uning mohiyatini tahlili qilish go'yoki «sirtdan» amalga oshiriladiki, buning natijasida diqqat markazidan uning ijtimoiy va tabiiy mohiyati o'rin oladi; tegishli mo'ljallarga muvofiq insonning xudo, kosmos, universum va shu kabilar bilan aloqasi tahlil qilinadi. * sharq falsafasida inson «ideal munosabatlar qonuni»ga odamlar o'rtasida, oila, jamiyat, davlatda rioya qilish inson hayotining muhim ma'nosi hisoblanadi; boshqacha aytganda, inson o'z shaxsiy hayotini doim jamiyat ravnaqi, kamoloti bilan o'lchashi lozim, xususan, u keyinchalik oila va davlatni takomillashtirishga harakat qilish uchun o'zini kamol toptirishi lozim. qadimgi sharq, xususan xitoy falsafiy tizimlari asosan sotsio- …

5 / 29

fasi dunyoning ichki dunyosini birinchi o'ringa qo'yish, ya'ni antropotsentrizm xosdir. masalan, buddizmda nirvanaga erishish inson barcha niyatlarining pirovard maqsadi deb e'lon qilinadi. nirvana jonning shunday bir holatiki, bunda har qanday mayllar yo'qoladi va ichki uyg'unlik yuzaga keladi, mutlaqo erkinlik va tashqi dunyo- ga qaram emaslik tuyg'usi paydo bo'ladi. qadimgi hindlarning boshqa bir diniy-falsafiy ta'limoti – jaynizm nuqtai nazaridan inson o'zining ma'naviy mohiyati bilan moddiy mohiyatni nazorat qilish va boshqarishga erishish uchun uzoq va og'ir yo'l – jonning erkinlashuvi yo'lini bosib o'tishi lozim. * g'arb falsafasida inson sharq tafakkurida insonga nisbatan yuqorida qayd etilgan yondashuvlar bilan bir qatorda tabiat, kosmos muammolari ham qadimdan muayyan o'rin egallab keladi. bunda insonga ulkan dunyodagi bir zarra sifatida qaraladi. ammo dunyoga nisbatan kosmotsentrik yondashuv antik falsafa rivojlanishining ilk bosqichlariga ko'proq xosdir. dunyoning mazkur talqiniga muvofiq birinchi o'ringa suqrot davridayoq falsafaning diqqat markazidan o'rin olgan inson haqida mulohaza yuritish uchun ham tegishli zamin hozirlovchi dunyo va …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inson falsafasi"

falsafiy antropologiya -inson hakidagi ta'limot * jamiyat va inson falsafasi reja inson borlig'i shaxs, odam, kishi, xalq, individ. ong tushunchasi. til tushunchasi men tushunchasi jamiyat falsafasi. ma'naviyat falsafasi. madaniyat falsafasi. g'oyalar falsafasi. qadriyatlar falsafasi. fan falsafasi. umumbashariy muammolar falsafasi. * inson falsafiy muammo sifatida falsafa tarixida insonga murojaat etmagan, inson moddiy va ma'naviy borlig'ining turli tomonlarini bevosita yoki bilvosita tahlil qilmagan faylasuf yoki falsafiy yo'nalishni topish deyarli mumkin emas. aksariyat falsafiy va diniy tizimlar katta olam yoki makrokosmga zid o'laroq, insonga mikrokosm yoki kichik koinot sifatida qarab, uni butun olamni tushunish kaliti deb hisoblaganlar. faylasuflar inson sirining tagiga etish borliq...

This file contains 29 pages in PPT format (705.5 KB). To download "inson falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: inson falsafasi PPT 29 pages Free download Telegram