ekotizimlar

PPTX 18 pages 769.6 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 769.6 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

slayd 1 mavzu: ekotizimlar reja: 1.ekotizimning xislatlari qismlari va chegaralari. 2. ekotizimlarning tuzilishi. 3.ekotizimlar muhitini biologik boshqarish. 1 ma'lumki, tabiatda uchraydigan tirik organizmlar va ularni o'rab turgan o'lik jinslar bir-birlari bilan doimiy, uzviy bog'liq bo'ladi. har qanday katta-kichik biologik sistemalar o'z ichida 2 uchraydigan harakatdagi organizmlarni qamrab oladi, ularni bir-birlari va tashqi muhit omillari bilan munosabatlarini boshqarib, shu sistema ichida biotik tuzilishda energiya oqimini, uning tirik va o'lik qismida moddalar almashinishini ta'minlaydi. bunday birlik ekologik sistema yoki ekosistema deb ataladi. ekosistema ekologiyaning asosiy funksional birligi bo'lib, unga tirik organizmlar va muhit omillari kabi komponentlar kiradi, ular bir-birlariga ta'sir qiladi. yer yuzasida hayotning tiriklik va tabiat qonunlari ekosistemalar darajasida o'rganiladi 3 ekosistema ekologiyaning asosiy funksional birligi bo'lib, unga tirik organizmlar va muhit omillari kabi komponentlar kiradi, ular bir-birlariga ta'sir qiladi. yer yuzasida hayotning tiriklik va tabiat qonunlari ekosistemalar darajasida o'rganiladi. ekosistemaning xislatlari qismlari va chegaralari. yuqorida qayd qilganimizdek, biotsenozni biotop tushuncha-sidan …

2 / 18

senozdan iborat bo'lib, bu sistema bo'yicha joyning relyefi, iqlim, botanik, zoologik, tuproq, gidrologik va geoximik nuqtai nazaridan ekosistema butun abiotik va biotik omillarni o'z ichiga oladi. ko'pchilik ekosistemalar uzoq evolutsion rivojlanish va turlarning yashash muhitiga moslashishi jarayonida tashkil topgandir. ekosistemalar o'z navbatida birlashib, biosferani hosil qiladi. «ekosistema» atamasi birinchi marta ingliz ekolog olimi a. tensli (tansley, 1935) tomonidan fanga kiritilgan. shu davrda v.n.sukachev- , ning «biogeotsenoz» atamasi ham kiritilgan. 7 8 ayrim ekosistemalarda moddalar chiqib ketishi juda yuqori bo'lib, u yerlar uchun doimiylik chetdan keladigan moddalar hisobiga ushlab turiladi. ekosistemalardagi moddalar cheksiz emas. faqat ularning almashinib turishi natijasida hayot uchun modda, energiya zaxiralari ta'minlanadi. moddalar almashinishi, energiya o'tib turishi esa organizmlarni doimiy funksional faoliyatiga bog'liqdir. la 9 ekosistema chegaralari. ekosistema tushunchasi, uning chegarasiga o'xshab ko'rinadi, lekin uning katta-kichikligi bor. masalan, chumoli uyasi, akvarium, shoxlar, botqoq, kosmik kema xonasi, dengiz, o'rmon, tog', biosferalar o'rtasidan chegaralovchi chiziq o'tkazish mumkin bo'lsa, ularning har …

3 / 18

gan jarayonlar tengligining buzilishi kuchli bo'lsa, uni tiklash uchun tashqaridan keladigan energiya ham ko'p bo'ladi; 4) yosh sistemalarning rivojlanish stadiyasi va darajasi eski, yetilgan sistemalardan farq qiladi. 12 13 ekosistemalarning tuzilishi. ekosistemalarning asosiy xususiyatlaridan biri - bu yer usti muhiti, chuchuk suv, dengiz yoki sun'iy ekosistemalarda uchraydigan avtotrof va geterotrof organizmlar o'rtasidagi munosabatlardir. ekosistemalar trofik (oziqlanish) tuzilishi bo'yicha quyidagi pog'onalarga bo'linadi, ya'ni: 1) yuqori avtotrof (mustaqil ovqatlanuvchi) pog'ona yoki «yashil pog'ona». bu pog'onani o'simliklar yoki ularning qismlari tashkil qiladi. ular o'z tanalarida organik moddalar to'playdi; 2) pastki geterotrof pog'ona (boshqalar bilan ovqatlanish)da tuproqda to'plangan turli qoldiq (barg, shox, ildiz)lar namlik yordamida chiriydi, moddalar bir ko'rinishdan ikkinchi ko'rinishga o'tadi va murakkab birikmalar hosil bo'ladi. 14 15 ekosistemani o'rganish uslublari. tabiiy murakkab cho'l, dasht, adir, tog', ko'l, o'rmon kabi ekosistemalarni o'rganishda 2 yo'l bilan yondashiladi ya'ni: 1) xolistik (grekcha holos-butun yaxlit) yo'l bilan. bunda ekosistemaga kelayotgan-chiqayotgan energiya va turli moddalarning yaxlit xislatlari …

4 / 18

holda rivojlanadi. bu yerda atmosfera kimyosi va fizikaviy muhitning katta bo'shlig'i quyosh sistemasidagi boshqa sayyoralar sharoitidan keskin farq qiladi. yer usti muhitining atmosferasidagi gazlar tarkibi, unda kislorodning yuqori va co, ning past darajasi haroratning o'rta hoi bo'lishini yer ustidagi tirik organizmlar faoliyatisiz tushuntirib bo'lmaydi. 17 18 image1.gif image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 18

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekotizimlar"

slayd 1 mavzu: ekotizimlar reja: 1.ekotizimning xislatlari qismlari va chegaralari. 2. ekotizimlarning tuzilishi. 3.ekotizimlar muhitini biologik boshqarish. 1 ma'lumki, tabiatda uchraydigan tirik organizmlar va ularni o'rab turgan o'lik jinslar bir-birlari bilan doimiy, uzviy bog'liq bo'ladi. har qanday katta-kichik biologik sistemalar o'z ichida 2 uchraydigan harakatdagi organizmlarni qamrab oladi, ularni bir-birlari va tashqi muhit omillari bilan munosabatlarini boshqarib, shu sistema ichida biotik tuzilishda energiya oqimini, uning tirik va o'lik qismida moddalar almashinishini ta'minlaydi. bunday birlik ekologik sistema yoki ekosistema deb ataladi. ekosistema ekologiyaning asosiy funksional birligi bo'lib, unga tirik organizmlar va muhit omillari kabi komponentlar kiradi, ular bir-bir...

This file contains 18 pages in PPTX format (769.6 KB). To download "ekotizimlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ekotizimlar PPTX 18 pages Free download Telegram