xarid qobiliyati pariteti

PPTX 15 pages 4.7 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

prezentatsiya powerpoint mavzu: xarid qobiliyati pariteti reja: xarid qobiliyati pariteti (xqp) davlatlar misolida xarid qobiliyati paritetining qo‘llanilishi o‘zbekiston, aqsh va turkiya misolida ppp tahlili xulosa xarid qobiliyati pariteti (xqp) – bu turli mamlakatlarda maʼlum bir tovarlarning narxini oʻlchash usuli boʻlib, mamlakatlar valyutasining xarid qobiliyatini taqqoslash uchun ishlatiladi. xqp, asosan, maʼlum bir joydagi inteʼmol savatining narxining boshqa joydagi savat narxiga nisbati hisoblanadi. xqp inflatsiyasi va valyuta kursi bozor kursidan bojlar va boshqa tranzaksiya xarajatlari sababli farq qilishi mumkin. xarid qobiliyati pariteti koʻrsatkichidan mamlakatlarning yalpi ichki mahsuloti (yaim), mehnat unumdorligi va haqiqiy individual isteʼmolni taqqoslashda foydalanish mumkin. baʼzi hollarda esa narxlar yaqinlashuvini tahlil qilish va turli joylarda yashash xarajatlarini taqqoslash uchun ishlatiladi. oecdga koʻra, xqpni hisoblash isteʼmol savatidagi 3000 ga yaqin isteʼmol tovarlari va xizmatlari, davlatdagi 30 ta kasb, 200 turdagi uskunalar va 15 ga yaqin qurilish loyihalarini oʻz ichiga olgan yakuniy mahsulotlar roʻyxati asosida amalga oshiriladi. xvf prognoziga koʻra, 2022—yil uchun …

2 / 15

rlar savdosi va xarid qilinishiga toʻsqinlik qiladi, shuning uchun xarid qobiliyati paritetini oʻlchash uchun bitta tovarning narxini ishlatish katta xatolikka olib kelishi mumkin. xqp buni turli miqdordagi tovarlar kiritilgan isteʼmol savati yordamida hisoblaydi. keyin xqp inflatsiya va valyuta kursini ikkita turli xil joydagi isteʼmol savati narxlarining nisbati sifatida hisoblaydi. masalan, agar bitta kompyuter, 1 tonna guruch va yarim tonna poʻlatdan iborat savat nyu-yorkda 1000 aqsh dollari boʻlsa, va xuddi shu tovarlar gonkongda 6000 gonkong dollari tursa, xqp valyuta kursi 1 aqsh dollariga 6 gonkong dollariga teng boʻladi. xarid qobiliyati pariteti atamasi bir xil valyuta kursi tufayli har qanday joydagi isteʼmolchi bir xil xarid qobiliyatiga ega boʻlishidan kelib chiqadi. gonkong 1960-yil gonkong 2025-yil 2. davlatlar misolida xarid qobiliyati paritetining qo‘llanilishi xarid qobiliyati pariteti (ppp) davlatlar o‘rtasidagi iqtisodiy ko‘rsatkichlarni solishtirishda keng qo‘llaniladi. bu ko‘rsatkich yordamida turli mamlakatlardagi narxlar darajasi va valyutalarning haqiqiy qiymati baholanadi. masalan, aqsh dollari jahon valyutasi sifatida qabul qilingan …

3 / 15

i mumkinligi aniqlanadi. xalqaro iqtisodiy rejalashtirishda – davlatlar o‘rtasida investitsiyalar, eksport-import hajmini rejalashtirish uchun real narxlar inobatga olinadi. bu yondashuv tufayli, iqtisodiy jihatdan rivojlanayotgan davlatlarning yaimi ppp hisobida yuqoriroq ko‘rinadi va bu ularning haqiqiy ichki bozor qudratini namoyish etadi. manba: oecd (2024), xarid qilish qobiliyati paritetlari ma'lumotlar bazasi 3. o‘zbekiston, aqsh va turkiya misolida ppp tahlili masalan, o‘zbekistonda 1 aqsh dollari rasmiy kursi 13 000 so‘m atrofida bo‘lsa-da, shu 13 000 so‘mga ko‘p hollarda aqshdagi 1 dollarga nisbatan ko‘proq mahsulot sotib olish mumkin. turkiyada esa 1 aqsh dollari 33 liraga teng, lekin ayrim tovarlar (masalan, oziq-ovqat va kiyim-kechak) narxi aqshdagidan arzon, ba’zilari esa (import tovarlari) qimmatroq. bu davlatlar o‘rtasida xarid qobiliyati farqini ko‘rsatadi va xalqaro tashkilotlar yaimni ppp bo‘yicha hisoblab, aholi farovonligi ko‘rsatkichini yanada aniqroq beradi. jahon banki ma’lumotlariga ko‘ra 2021 yil yakunlari bo‘yicha xarid qobiliyati pariteti bo‘yicha yalpi milliy daromad hajmi rossiya federatsiyasida - 4,7 trln. aqsh dollari, ukrainada …

4 / 15

rasmiy valyuta kursi orqali hisoblanadi; lekin bu ko‘rsatkich valyutaning chet elda yoki import tovarlari bozorida qanday baholanishini, davlatdagi narxlar darajasini hisobga olmaydi. ppp esa ushbu narxlar darajasini hisobga oladi, shu bois “real” farovonlikni yaxshiroq aks ettiradi. turkiya misoli turkiyada ppp per kapita $35,294 darajasida bo‘lsa, bu ko‘rsatkich nominal yaimdan ancha yuqori. bu esa shuni anglatadi: turkiya ichida narx-ma’ish sharoitlari va xizmatlar nisbatan arzonroq, shuning uchun odamlarning real xarid kuchi, nominal daromadi ko‘rsatgichidan ko‘ra yaxshiroq; lekin import tovarlari va valyuta kursidagi o‘zgarishlar ushbu foydani pasaytirishi mumkin. o‘zbekiston misoli o‘zbekistonning ppp per kapita yaimi ~$10,450, bu bilan xalqaro solishtirishda o‘ta past degan ma’noni anglatmaydi. chunki, ko‘plab kundalik tovarlar va xizmatlar mahalliy ishlab chiqarishdan bo‘lishi mumkin va ularning narxi tashqi bozorlarga nisbatan arzon bo‘ladi. shunday bo‘lsa-da, import asosidagi narsalar va xalqaro savdo doirasidagi tovarlar narxi, valyuta kursining o‘zgaruvchanligi tufayli odamlar uchun “chindan xarid kuchini” pasaytirishi mumkin. iqtisodiy siyosat uchun ahamiyati ppp tahlili davlatga …

5 / 15

pariteti bo‘yicha 2021 yilda: - yalpi ichki mahsulot hajmi 285 mlrd aqsh dollarni; - aholi jon boshiga yalpi ichki mahsulot hajmi 8 162 aqsh dollarni tashkil etdi. jahon bankining mazkur hisob-kitoblari statistika agentligi tomonidan o‘tkazilgan statistik kuzatuvlar ma’lumotlari asosida amalga oshirilgan. paritet – hisob-kitoblar jarayonida mamlakatlar o‘rtasida narxlar darajasidagi farqlarni bartaraf etadigan, o‘ziga xos almashish koeffisiyenti hisoblanib, xarid qobiliyati pariteti bir vaqtning o‘zida ham deflyator, ham pul birliklarini taqqoslama valyutaga aylantirish vositasidir. foydalanilgan adabiyotlar krugman p., obstfeld m., melitz m. international economics: theory and policy. – boston: pearson, 2022. mankiw n.g. makroiqtisodiyot. – moskva: izdatelstvo «vilyams», 2021. jahon banki. world development indicators: purchasing power parities and real expenditures. – vashington, 2024. xalqaro valyuta jamg‘armasi (imf). world economic outlook database. – vashington, 2024. tradingeconomics. gdp per capita ppp – united states, turkey, uzbekistan. – 2024. theglobaleconomy.com. gdp per capita ppp – usa. – 2024. karimov u., xudoyberdiyev a. makroiqtisodiyot asoslari. – …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xarid qobiliyati pariteti"

prezentatsiya powerpoint mavzu: xarid qobiliyati pariteti reja: xarid qobiliyati pariteti (xqp) davlatlar misolida xarid qobiliyati paritetining qo‘llanilishi o‘zbekiston, aqsh va turkiya misolida ppp tahlili xulosa xarid qobiliyati pariteti (xqp) – bu turli mamlakatlarda maʼlum bir tovarlarning narxini oʻlchash usuli boʻlib, mamlakatlar valyutasining xarid qobiliyatini taqqoslash uchun ishlatiladi. xqp, asosan, maʼlum bir joydagi inteʼmol savatining narxining boshqa joydagi savat narxiga nisbati hisoblanadi. xqp inflatsiyasi va valyuta kursi bozor kursidan bojlar va boshqa tranzaksiya xarajatlari sababli farq qilishi mumkin. xarid qobiliyati pariteti koʻrsatkichidan mamlakatlarning yalpi ichki mahsuloti (yaim), mehnat unumdorligi va haqiqiy individual isteʼmolni taqqoslashda foydalanish m...

This file contains 15 pages in PPTX format (4.7 MB). To download "xarid qobiliyati pariteti", click the Telegram button on the left.

Tags: xarid qobiliyati pariteti PPTX 15 pages Free download Telegram