hozirgi zamon iqtisodiy ta’limoti va evolutsiyasi

DOCX 18 sahifa 54,7 KB Bepul yuklash

18 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 54,7 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 18

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 18

hozirgi zamon iqtisodiy ta’limoti va evolutsiyasi 1. hozirgi zamon iqtisodiy ta’limotlarining asosan uch yo’nalishi ko’rinib turibdiki, hozirgi zamon iqtisodiy ta’limotlari tobora chuqurlashib, nazariy masalalar hayot bilan chambarchas bog’liq bo’lib bormoqda. xuddi shuningdek, iqtisodiyot fani uchun iqtisodiy jarayonlarni matematik modellashtirish, programmalashtirish va modellashtirish, elektron-hisob mashinalar, kompyuterlar, informatika va kibernetikadan foydalanish asosida keng shakllantirish iqtisodiy siyosat masalalariga tobora yaqinlashib bormoqda va hozirgi davr ishlab chiqarishni boshqarish tizimlarida ularning ahamiyati keskin o’sib bormoqda, shunga oid iqtisodiy tadqiqot va ta’limotlar ham ko’payib bormoqda. biz yuqorida keltirgan iqtisodiy ta’limotlar doimo rivojlanishda bo’lib, ularning hech biri sof holda biror bir mamlakatda qo’llanilmaydi. amaliyotda bu mavjud iqtisodiy ta’limotlar, ularning turli oqimlari, maktablarning qorishmalari qo’llaniladi. hozirgi zamon iqtisodiy ta’limotlarining asosan uch yo’nalishini ajratish mumkin: 1. neoklassik (yangi klassik). 2. ijtimoiy-institutsional. 3. keynschilik. iqtisodiyotda bir qancha ofatlar, xususan, ommaviy ishsizlik va inflyatsiya ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishda asosiy muammolardan biri bo’lib qolmoqda. qanday qilib aholoning mo’’tadil va to’la bandligini, real daromadlar o’sishini …

2 / 18

vridagi daromadlar shakllanishi nazariyalari bilan birlashtirib qarashidir. bu yangi g’oyaning paydo bo’lishi bilan iqtisodiy tahlilda aralash shakldagi qarashlar ustundir, iqtisodiyotni tartibga solishning turli shakllari taklif etiladi. hozirgi davrda iqtisodiyotni makroiqtisodiy tartibga solishda asosan uchta ta’limot qarashlari sitbiozm (qarishmasi) ishtirok etadi. bular 1) turli modifikatsiyadagi keynschilik ta’limotlari, 2) taklif iqtisodiyoti nazariyalari va 3) monetarizm. keynschilik qarashlarida asosan davlatning iqtisodiyotga faol ishtiroki keng targ’ib etiladi. bunda kon’yunkturaning o’zgarishi bilan ishlab chiqarishning yuqori darajasini ta’minlash, ish bilan bandlik, tsiklik rivojlanishni yumshatish asos qilib olinadi. bunda asosiy e’tibor davlat bdjetiga qaratiladi, shu yo’l bilan to’lov imkoniyatlariga talab to’g’ridan- to’g’ri tartibga solinadi. monetaristlar fikricha esa iqtisodiy hayotga umuman aralashmaslik printsipi qo’llab-quvvatlanadi. ayrim fikrlar bo’yicha neoklassik sintez faqat iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishnigina emas, balki umumiy iqtisodiy muvozanatni modellashtirishni ham o’z ichiga oladi. ayrim olimlarning aytishicha (a.b.anikin) samuelsonning neklassik sintezi avvalo klassik mikroiqtisodiyotni yangi makroiqtisodiyot bilan qo’shilishi deb qaraladi. yuqorida keltirilgan qarashlarni uch qismga bo’lish mumkin: …

3 / 18

yasida eski va yangi qiymat nazariyalari yotadi, yoki harajat nazariyasi va eng yuqori foydalilik nazariyasi yotadi. bu erda marjinalistlarning ikkinchi to’lqini vakili a. marshall ilgari surgan yondashuv sistemasi to’g’risida gap bormoqda. bu erda v. paretto va boshqalarning baho, talab va taklif hamda umumiy iqtisodiy muvozanat masalalari ko’zda tutiladi. uchinchi qarash bo’yicha umumiy iqtisodiy muvozanatning hozirgi modeli bir vaqtning o’zida makro va mikro iqtisodiy tadqiqotlarga asoslanadi. bu tadqiqotlarda avvalgi sof iqtisodiy nazariya va mukammal raqobat qarashlardan voz kechiladi, ishlab chiqarish va iste’mol sohalarini bir-biriga qarama- qarshi qo’yilmaydi. bu qarashlarda keynsning «psixologik qonuni» ya’ni, daromadlarning iste’molga nisbatan tezroq o’sishi, «veblen effekti» va boshqa noiqtisodiy omilarning ta’siri ham hisobga olinadi. shuni eslatib o’tmoqchimizki, 1901 yildan boshlab fizika, kimyo, mediyina (biologiya), adabiyot va tinchlikni saqlash sohalarida nobel mukofoti berilib keladi. 1968 yili shvetsiyadagi riksbankning 300 yilligi munosabati bilan va albatta iqtisodiyot fanining insoniyat hayotidagi yuksak rolini tan olish va rag’batlantirish maqsadida iqtisodiyot bo’yicha (oltinchi) …

4 / 18

chikago universitetida ta’lim olgan (1932-1935) garvard oliy maktabida a.xansen, v.leont’ev, y.shumperetlardan ilm o’rgandi. 1941 yildan massachusets texnologik institutida ishlay boshladi (dastlab professor assistenti). amerika iqtisodiy assotsiatsiyasi (1961), ekonometrik jamiyat (1951). halqaro iqtisodiy assotsiatsiya (1965-1968) prezidenti bo’lib saylangan. olim nazariyotchi bo’lish bilan birga, aqsh prezidenti yordamchi, «newsweek» jurnalida faol ishtirok ham edi. biz bu olimni asosan «ekonomiks» kitobi muallifi sifatida yaxshi taniymiz. samuelsonning bu kitobi dastlab 1948 yili chop etildi va 14 marta qayta nashr etilib, hozirgi iqtisodiy ta’limotlarning asosiy yo’nalishlaridan birini tashkil etadi. 1992 yilda bu kitob vilyam nordxaus bilan hammualiflikda nashr etildi. «ekonomiks» kitobi «ekonomika» nomi bilan rus tiliga ag’darildi. ma’lumki, hozirgi zamon (xx asr) iqtisodiy ta’limotlarida uch asosiy: 1)neoklassik; 2) keynschilik va 3) institutsional yo’nalishlar mavjud bo’lib, samuelson shulardan birinchisining vakili sifatida ijod etgan. klassik (mumtoz) maktab iqtisodchilari allaqachonlar (xviii asrda) davlat xususiy tadbirkorlar kirisha olmaydigan yoki kirishni xoxlamaydigan ayrim tavarlarni ishlab chiqarish va xizmatlar ko’rsatishni (masalan, milliy …

5 / 18

hilarga yordam berish usuli deb hisoblaydi; u davlatning uy-joy qurilish dasturlarini moliyalashtirishni va oziq- ovqat yordamini qashoqlikni kamaytirish usuli sifatida qo’llab-quvvatlaydi. «ekonomiks» asarida tarixiy- iqtisodiy ekskurs mavjud bo’lib, xviii asr oxiridagi maltusning aholi nufusi nazariyasi eslanada; a. smitning «ko’rinmas qo’l» haqidagi g’oyalar tahlil etiladi. asarda o’tgan davrdagi deyarli barcha doktrinalar qarab chiqiladi (bular to’g’risida yuqorida o’qishingiz mumkin). uning fikricha, hozirgi davr iqtisodchilari «neoklassik sintez»ga erishish uchun samarali kredit-pul va fiskal siyosatni smit va marshallning klassik mikroiqtisodiyotini hozirgi daromadning darajasini aniqlash bo’yicha mavjud makroiqtisodiyot bilan birlashtirish, ikkala yondoshuvdagi barcha sog’lom fikirlarni jamlashtirishga harakat qilmoqdalar. kitobning dastlabki boblarida a.smit dan hozirgi davrgacha bo’lgan iqtisodiy ta’limotlar mohiyati tarixiy-iqtisodiy jihatdan qarab chiqiladi. ayniqsa a.smit, t.maltos, d.rekardo asarlari har tomonlama tahlil etilgan. uning fikricha 1820-1870 yillar - 50 yil davomida iqtisodchilar va siyosatchilar gipnoz holatida bo’lgan, bunga asosiy sabab «sanoat inqilobi» bo’lib, bir qancha g’oyalar, ayniqsa t.maltus, d.rikardolarning aholi o’sishi bilan daromadlar pasayishi to’g’risidagi fikrlar …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 18 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"hozirgi zamon iqtisodiy ta’limoti va evolutsiyasi" haqida

hozirgi zamon iqtisodiy ta’limoti va evolutsiyasi 1. hozirgi zamon iqtisodiy ta’limotlarining asosan uch yo’nalishi ko’rinib turibdiki, hozirgi zamon iqtisodiy ta’limotlari tobora chuqurlashib, nazariy masalalar hayot bilan chambarchas bog’liq bo’lib bormoqda. xuddi shuningdek, iqtisodiyot fani uchun iqtisodiy jarayonlarni matematik modellashtirish, programmalashtirish va modellashtirish, elektron-hisob mashinalar, kompyuterlar, informatika va kibernetikadan foydalanish asosida keng shakllantirish iqtisodiy siyosat masalalariga tobora yaqinlashib bormoqda va hozirgi davr ishlab chiqarishni boshqarish tizimlarida ularning ahamiyati keskin o’sib bormoqda, shunga oid iqtisodiy tadqiqot va ta’limotlar ham ko’payib bormoqda. biz yuqorida keltirgan iqtisodiy ta’limotlar doimo rivojlanishda bo’li...

Bu fayl DOCX formatida 18 sahifadan iborat (54,7 KB). "hozirgi zamon iqtisodiy ta’limoti va evolutsiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: hozirgi zamon iqtisodiy ta’limo… DOCX 18 sahifa Bepul yuklash Telegram

hozirgi zamon iqtisodiy ta’limoti va evolutsiyasi

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"hozirgi zamon iqtisodiy ta’limoti va evolutsiyasi" haqida

O'xshash fayllar