o`rta osiyodagi arxivlar tarixidan

PPTX 20 pages 3.7 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.7 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation o`rta osiyodagi arxivlar tarixidan ogʻabek aralov 1. markaziy osiyodagi arxivlarning qadimgi tarixi 2. sovet davri va mustaqillikdan keyingi arxivlar 3. buxoro va xorazm arxivlari reja: xonliklar davridagi hujjatlar va arxivlar xonliklar davri arxivlari ko‘pincha shaxsiy xususiyatga ega bo‘lib, xonlarning o‘zlari yoki ularning yaqin maslahatchilari tomonidan boshqarilgan va hujjatlarning tarkibi, siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy ahamiyatga ega ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan. xonliklar davrida, ayniqsa buxoro va xiva xonliklarida, 15-18-asrlarda rasmiy hujjatlarning aksariyati fors tilida yozilgan bo‘lib, ularning saqlanishi qat’iy nazorat ostida bo‘lgan maxsus xazinaxonalarda saqlangan. arxivshunoslikning zamonaviy muammolari arxiv fondlarining saqlanishiga tahdid soladigan tabiiy ofatlar (zilzilalar, suv toshqinlari) va texnologik falokatlarning oldini olish uchun samarali xavfsizlik tizimlarini yaratish – dolzarb vazifa bo'lib, bu yiliga o'rtacha 5% zararni kamaytirishga yordam beradi. metadata standartlari va ularning bir-biriga mos kelmasligi, axborot qidiruv tizimlarining samarasizligi kabi metama'lumotlar bilan bog'liq muammolar, foydalanuvchilarning 30% dan ortig'iga axborotga kirishni qiyinlashtiradi. mustaqillikdan keyingi arxiv islohotlari mustaqillikdan keyin oʻzbekiston …

2 / 20

hokimiyati davrida maxfiy hujjatlarning ko'payishi kuzatildi, ularning aksariyati siyosiy repressiya, ijtimoiy-iqtisodiy rejalashtirish va milliy siyosatga oid bo'lib, arxivlarning nazorat funksiyasini kuchaytirdi. arxiv hujjatlarining saqlanishi va himoyasi 19-asr oxiri – 20-asr boshlarida rossiya imperiyasi davrida arxiv hujjatlarini kataloglashtirish va tasniflash boʻyicha birinchi tizimli ishlar boshlandi, bu esa 100 mingdan ortiq hujjatni tartibga keltirishga imkon berdi. sovet davrida, arxiv hujjatlarini himoya qilish uchun maxsus mikrofilmlar va boshqa texnologiyalar qoʻllanila boshlandi, bu esa 50% dan ortiq hujjatlarning yoʻqolishining oldini oldi. shaxsiy arxivlar va ularning ahamiyati 1920-1930 yillar davrida ko‘plab shaxsiy arxivlar siyosiy repressiyalar tufayli yo‘q qilingan yoki konfiskatsiya qilingan bo‘lib, bu esa keyingi avlodlar uchun tarixiy manbalar yo‘qotilishiga olib keldi. shaxsiy arxivlar o‘rta osiyoda 19-asr oxiri, 20-asr boshlaridan boshlab intellektual elita, siyosatchilar va ijodkorlar orasida keng tarqala boshladi, ularning milliy madaniyatni saqlashdagi ahamiyati beqiyosdir. rossiya imperiyasi davridagi arxivlarning tashkil etilishi rossiya imperiyasi davrida, 19-asrning ikkinchi yarmida, viloyat arxivlari tizimi yaratildi, bu esa mahalliy …

3 / 20

oshlab, sovet davrida markazlashgan arxiv tizimining yaratilishi bilan boshlangan bo'lib, minglab qo'lyozmalar va hujjatlarni to'plashga qaratilgan. xix asr oxiri va xx asr boshlarida rossiya imperiyasi davrida hujjatlarni tizimli ravishda to'plash ishlari boshlangan bo'lsa-da, milliy arxivlarning haqiqiy shakllanishi mustaqillik yillariga to'g'ri keladi. arxiv hujjatlariga kirish va foydalanish ba'zi arxivlar, masalan, toshkentdagi markaziy davlat arxivida, 15-asrga oid qoʻlyozma hujjatlarni oʻz ichiga olgan holda, 5 milliondan ortiq hujjatni saqlaydi. oʻrta osiyo arxivlarida saqlanayotgan hujjatlarning taxminan 80%i rus va fors tillarida boʻlib, ularning digitalizatsiyasi va onlayn kirish imkoniyati cheklangan. markaziy osiyodagi arxivlarning qadimgi tarixi markaziy osiyoda miloddan avvalgi 3-asrga oid, qadimgi buxoro va margʻilon shaharlarida saqlangan hujjatlar, 1000 dan ortiq loy taxtachalar va papirus parchalaridan iborat arxivlarning mavjudligi taxmin qilinmoqda. amir temur davrida (14-asr) tashkil etilgan katta hajmdagi arxivlar, davlat ishlari, soliqlar va yer egaligi boʻyicha 50000 dan ortiq hujjatlarni oʻz ichiga olgan. raqamli arxivlarning rivojlanishi 2010-yildan keyin bulut texnologiyalari va katta hajmdagi maʼlumotlarni …

4 / 20

temuriylar davrida mirzo ulug‘bekning samarqanddagi rasadxonasi katta hajmdagi astronomik kuzatishlar va hisobotlar arxivini saqlagan bo‘lib, minglab qo‘lyozma hujjatlarni o‘z ichiga olgan. temuriylar davlatining markaziy arxivida 15-asrda hujjatlarning maxsus ro‘yxatga olinishi va tizimli saqlanishi yo‘lga qo‘yilgan, bu esa davlat boshqaruvi samaradorligini oshirishga xizmat qilgan. hududiy arxivlarning faoliyati hududiy arxivlarda saqlanayotgan 1 millionlab hujjatlar orasida, mahalliy aholi hayoti, iqtisodiyot va madaniyatga oid noyob fotosuratlar, xatlar va boshqa manbalar mavjud. mustaqillikdan keyin hududiy arxivlarning faoliyati kengaydi, ularning soni oshdi va 50 dan ortiq yangi arxivlar tashkil etildi, bu esa hujjatlarga kirish imkoniyatini yaxshiladi. markaziy osiyodagi arxivlarning kelajagi markaziy osiyo arxivlarining kelajagi raqamlilashtirish va keng miqyosli onlayn kataloglar yaratish orqali 10 yil ichida 50% ga o'sishi mumkin. mintaqada arxivlarning xalqaro hamkorliklari soni 2030 yilga kelib 15 tadan kamida 25 taga yetishi va madaniy merosimizni global miqyosda targ'ib qilishi mumkin. buxoro va samarqanddagi kutubxona va arxivlar buxoro amirligi davrida (16-19-asrlar) rasmiy arxivlar hujjatlarni, shuningdek, soliq, …

5 / 20

o`rta osiyodagi arxivlar tarixidan - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o`rta osiyodagi arxivlar tarixidan"

powerpoint presentation o`rta osiyodagi arxivlar tarixidan ogʻabek aralov 1. markaziy osiyodagi arxivlarning qadimgi tarixi 2. sovet davri va mustaqillikdan keyingi arxivlar 3. buxoro va xorazm arxivlari reja: xonliklar davridagi hujjatlar va arxivlar xonliklar davri arxivlari ko‘pincha shaxsiy xususiyatga ega bo‘lib, xonlarning o‘zlari yoki ularning yaqin maslahatchilari tomonidan boshqarilgan va hujjatlarning tarkibi, siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy ahamiyatga ega ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan. xonliklar davrida, ayniqsa buxoro va xiva xonliklarida, 15-18-asrlarda rasmiy hujjatlarning aksariyati fors tilida yozilgan bo‘lib, ularning saqlanishi qat’iy nazorat ostida bo‘lgan maxsus xazinaxonalarda saqlangan. arxivshunoslikning zamonaviy muammolari arxiv fondlarining saqlanishiga tahdid sol...

This file contains 20 pages in PPTX format (3.7 MB). To download "o`rta osiyodagi arxivlar tarixidan", click the Telegram button on the left.

Tags: o`rta osiyodagi arxivlar tarixi… PPTX 20 pages Free download Telegram