bolomonning surnaydan farqli tomonlarini yoritib bering

DOCX 39 pages 942.3 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 942.3 KB

File type DOCX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

www.xurshid.com; bolomonning surnaydan farqli tomonlarini yoritib bering mundarija kirish.....................................................................................................................3 i bob. o‘zbekistonda damli va zarbli cholg‘ular ijrochiligi tarixi 1.1. xix asr oxiri xxasr boshlarida o‘zbek milliy cholg‘ulari…………………….5 1.2. damli va zarbli cholg'ular ijrochiligi………………………………………....13 ii bob. damli cholg’ular tasnifi 2.1. bolomonning surnaydan farqli tomonlari…………………………………....26 2.2. qayta tiklangan va yangidan yaratilgan cholg‘ula………………………...…31 xulosa…………………………………………………………………………39 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………..40 kirish mavzuning dolzarbligi. “bugun biz tarixiy bir davrda xalqimiz o’z oldiga ezgu va ulug’ maqsadlar qo’yib, tinch-osoyishta hayot kechirayotgan avvalambor, o’z kuch va imkoniyatlariga tayanib, demokratik davlat, fuqarolik jamiyatni qurish yo’lida ulkan natijalarni qo’lga kiritayotgan bir zamonda yashamoqdamiz” an’anaviy musiqa ijrochiligi juda qadimiy tarixga ega bo’lib, musiqa atamasi, musiqa asarlari, musiqa ijrochiligi kabi atamalar zamirida musiqiy asarlarni shakllanishi, ijro etilishi va avloddan – avlodga etib kelishi orqali sharq xalqlari, o’rta osiyo xalqlari, hamda o’zbekiston hududida bugungi kunda ijro etilayotgan mumtoz musiqa ijrochiligini shakllanib, musiqa amaliyotida esa musiqiy ta’limda ijro etilib, targ’ib etilayotganligini guvohi bo’lamiz. an’ana atamasi – …

2 / 39

a ko’pgina qimmatli ma’lumotlar berilgan bo’lib, har bir alloma o’zi yashagan davrda musiqa ilmining amaliy va nazariy masalalariga e’tabor berib, o’z zamonasida musiqa sohasida faoliyat ko’rsatgan- cholg’u ya’ni milliy musiqa cholg’ulari, musiqa cholg’ularini tayyorlovchi xalq ustalari, mutrib sozandalar, musiqashunoslar, hofiz-xonandalar, bastakorlar, ijro etilgan musiqiy asarlar, ularning nomlanishi, musiqiy asarlarni tuzilishi, advor, parda, alxon, lahn, nag’ma, jins, jam’, hamda musiqa ilmining nazariy masalalariga tegishli musiqa tovushlarini nomlanganligini, tovushlarni turli xil harakatda ya’ni, yuqorigi tovushlarni to’xtab turishi hamda, takroriy harakat, umuman musiqa ilmiga doir sermahsul ma’lumotlar o’z aksini topgan. yuqoridagi ma’lumotlar al-farobiy, al-urmaviy, ash-sheroziy, al-xorazmiy, abu ali ibn sino, abdurahmon jomiy, alisher navoiy, marog’iy, husayniy kavkabiy, darvesh ali changiy, buxoroiy, komil xorazmiy, abdurauf fitrat va boshqalarning musiqiy asarlarida o’z aksini topgan. o’zbekiston hududida turli xil ijro uslubiga xos an’anaviy ijro musiqiy asarlar bo’lib, ular turli xil nomlar bilan ya’ni, xalq musiqa ijodiyoti, mumtoz musiqa ijrochiligini turli xil nomlanishi – kasbiy musiqa-ustozona musiqa …

3 / 39

dolzarbligini aks ettiradi. kurs ishining maqsadi: “bolomonning surnaydan farqli tomonlari” kurs ishining interfaol ta’lim metodlari asosida o’qitish metodikasini ishlab chiqish. kurs ishining vazifalari: 1. “bolomonning surnaydan farqli tomonlari” kurs ishining o’qitishda pedagogik texnalogiyalardan foydalanish metodikasini ishlab chiqish omillarini o’rganish. 2. “bolomonning surnaydan farqli tomonlari” kurs ishining samarali o’qitishga doir didaktik ta’minotni yaratish. kurs ishining predmeti: “bolomonning surnaydan farqli tomonlari” kurs ishining o’qitishning mazmuni, mohiyati, shakli, metodlari va vositalari. kurs ishining obyekti: talabalarga “bolomonning surnaydan farqli tomonlari” kurs ishining o’qitishda pedagogik texnalogiyalardan foydalanish metodlari asosida o’qitish jarayoni. i bob. o‘zbekistonda damli va zarbli cholg'ular ijrochiligi tarixi 1.1. xix asr oxiri xxasr boshlarida o‘zbek milliy cholg‘ulari xix asrning oxiri xx asrning boshlarida o‘rta osiyoga kelgan sayohatchilar bu yerdagi milliy musiqa cholg‘ularining rang-barangligi va turlarining ko‘pligini ko‘rib hayron qolishgan. ular chor rossiyasi tomonidan bosib olingan yerlardan tashqari, hukumat qo‘shinlarining oyog‘i yetib bormagan tog‘li hududlarga ham borishga muvaffaq bo‘lishgan va turli joylardan musiqa cholg‘ularini …

4 / 39

gi tanbur, qo‘biz, g‘ijjak, bulaman, surnay, tilli tuydyuk, nog‘ora, va doyralar ichida dutorning yo‘qligi samoylovichni ham qoniqtirmagan. shunisi qiziqarli-ki, xivadan sotib olingan tilli tuydyuk cholg‘usining rasmi bundan uch yil muqaddam suriyadan kelgan folklor ansamblida foydalanilgan va bizga sovg‘a sifatida tashlab ketilgan arablarning “maqruna” cholg‘usining xuddi o‘zginasidir. ushbu cholg‘uni biz qo‘shnay, surnay va bulaman cholg‘ularining mohir ijrochisi matrasul matyoqubovga ko‘rsatganimizda xuddi shunday cholg‘uning avval xivada yoki turkmanistonda mavjud bo‘lganligi haqida ma’lumotlarga ega emasligi bildirgan edi. bundan kelib chiqadiki, shu ko‘rinishdagi cholg‘ular ham unutilib, ularning o‘rniga hozirgi ko‘rinishdagi qo‘shnaylar o‘tgan asrning boshlaridan foydalanila boshlagan ekan. o‘sha davrda ayollar o‘rtasida changqo‘biz juda keng tarqalganligi va uni xivaliklar “qo‘biz” deb atashi yozib qoldirilgan. xonnning chiqishini “e’lon qiladigan” karnaylar va kechalari soqchilar tomonidan chalinadigan barabanlarni samoylov xivaliklarning musiqa cholg‘ulari qatoriga kiritmaydi. uning kolleksiyasida cholg‘ular hozirgi kundagi cholg‘ulardan keskin farqlanmaydi. g‘ijjak uch torli bo‘lib, uning kosasi kokos daraxtining mevasidan yasalganligi, tanburning torlari uchta ekanligi istisno bo‘lmasa, …

5 / 39

venada tashkil etilgan jahon ko‘rgazmasiga olib ketilgan va v.belyayevning taxminiga ko‘ra u yerdan qaytmagan. shundan keyin ikkinchi marta to‘plangan cholg‘ular kolleksiyasi 1885 yilda peterburgdagi f.patek nomidagi muzeyda namoyish etilgan. eyxgornnning kolleksiyasi ikki bo‘limdan iborat bo‘lib, birinchi bo‘lim – “qirg‘izlar va boshqa mo‘g‘ul xalqlarining cholg‘ulari” (nima uchundir eyxgorn qirg‘izlarni, shu jumladan qozoqlarni turkiylar emas, mo‘g‘ullar guruhiga taalluqli deb hisoblagan), ikkinchi bo‘lim – “turkiston, qashqar, qo‘qon, afg‘oniston, buxoro va xiva xalqlarining cholg‘ulari” deb nomlangan. hozirda ushbu kolleksiya moskva shahridagi m.glinka nomidagi muzeyda saqlanadi. birinchi bo‘limga taalluqli uchburchak kosaxonali do‘mbira, o‘yma qilib tayyorlangan oval shakldagi do‘mbira, qo‘biz, qo‘miz, choor, surnay, changqo‘biz, yog‘och qo‘biz kabi cholg‘ular to‘g‘risida uzoq to‘xtalmasak-da, ikkinchi bo‘limdagi cholg‘ular to‘g‘risida qisqacha ma’lumotlar beramiz. bu bo‘limdagi cholg‘ular uchta guruhga ajratiladi: torli, damli va urma zarbli. torli cholg‘ular guruhiga kiritilgan dutorning hozirda qo‘llanilayotgan an’anaviy dutordan hech qanday farqlanmasligini kuzatish mumkin. bu turga kiruvchi tanburning ikki xili namoyish etilgan. birining kosasi oval shakliga yaqin …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolomonning surnaydan farqli tomonlarini yoritib bering"

www.xurshid.com; bolomonning surnaydan farqli tomonlarini yoritib bering mundarija kirish.....................................................................................................................3 i bob. o‘zbekistonda damli va zarbli cholg‘ular ijrochiligi tarixi 1.1. xix asr oxiri xxasr boshlarida o‘zbek milliy cholg‘ulari…………………….5 1.2. damli va zarbli cholg'ular ijrochiligi………………………………………....13 ii bob. damli cholg’ular tasnifi 2.1. bolomonning surnaydan farqli tomonlari…………………………………....26 2.2. qayta tiklangan va yangidan yaratilgan cholg‘ula………………………...…31 xulosa…………………………………………………………………………39 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………..40 kirish mavzuning dolzarbligi. “bugun biz tarixiy bir davrda xalqimiz o’z oldiga ezgu va ulug’ maqsadlar qo’yib, tinch-osoyishta hayot kechira...

This file contains 39 pages in DOCX format (942.3 KB). To download "bolomonning surnaydan farqli tomonlarini yoritib bering", click the Telegram button on the left.

Tags: bolomonning surnaydan farqli to… DOCX 39 pages Free download Telegram