bo’linish belgilari haqida

PPT 675.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1426497216_60680.ppt - - - = - ... 1 0 0 b sa q a n 0 ) 1 ( ... ) 1 ( ) 1 ( ) 1 ( 2 2 2 1 0 = + - - + - + - + - k i i k k sq q b sq q b sq q b sq a n ) ... )( 1 ( 2 2 1 0 i i k q b q b q b a sq n - - - - = 10 21 2 10 0 0 0 1 a n a a n n - = - - = 10 19 2 10 0 0 0 1 a n a a n n + = + - = bo’linish belgilari haqida bo’linish belgilari haqida darslar samaradorligini oshirish usullaridan biri o’quvchilarni fanning qiziqarli ma’lumotlar bilan tanishtirib borishdir. shuningdek, bu ma’lumotlardan dars paytida foydalanish hisoblash …
2
ixtiyoriy natural sonning 11 ga bo’linishi yoki bo’linmasligi haqida fikr yuritamiz. www.arxiv.uz www.arxiv.uz o’n birga bo’linish belgisi ko’pxonali ixtiyoriy n son 11 ga bo’linishi yoki bo’linmasligini o’uyidagi shakl o’zgartirishlar kiritish yo’li bilan aniqlanadi: n=10a+b=11a-(a-b). bundagi(a-b) ayirma 11 ga bo’linsa, n soni 11 ga bo’linadi. agar hosil bo’lgan(a-b) ayirma, o’z navbatida, yana ko’p xonali kata son bo’lsa, uni a1 orqali belgilab, u bilan xudi n soni 11 ga bo’linishini aniqlashda bajarilga usulni qo’llaymiz. bu jarayonni ai(iq1,2,3,…..), 11 ga bo’linishi aniq bo’lgunga qadar davom ettiriladi. aytilganlarni misollar yechish jarayoniga tatbiq etamiz. 1-misol. 297 soni 11 ga bo’linishini aniqlang. yechish. 297 soni yuqoridagidek shaklda o’zgartiriladi: 297=29*10+7=29*11-(29-7) ko’rinishni oladi. bunda 29*11 ko’paytma son 11ga bo’linadi. 29-7=22 ayirma ham 11ga bo’linishi aniq. demak 297 soni 11 ga bo’linadi. 2-misol. 69025 ni 11 ga bo’linishini ko’rsatamiz. www.arxiv.uz www.arxiv.uz yechish. buning uchun 69025 ni o’nlik xonasidagi 6902 sondan birlik xonasidagi 5 raqamini ayirsak, 6902-5=6897 hosil bo’ladi. 6897 …
3
7069 va 4257236 sonlarini 11 ga bo’linishini tekshiramiz. jbikovskiy usulini tagma-tag ko’rinishida yozish yordamida ifodalaymiz. bunay yozishda , ishlash qulay va har bir qadam ko’rinib turadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 2) 6902[5] - 5 __________ 689[7] - 7 ________ 68[2] - 2 _________ 66 3) 37706[9] - 9 ________ 3769 [7] - 7 ________ 376[2] - 2 ________ 37[4] - 4 _______ 33 425723[6] 6 _________ 42571[7] 7 _________ 4256[4] - 4 _________ 425[2] - 2 ________ 42[3] - 3 _______ 39 www.arxiv.uz www.arxiv.uz demak, 377069 soni 11 ga bo’lindi, 4257236 esa 11 ga bo’linmaydi….. bu jarayonda, oxirgi raqam o’chiriladi va qolgan bir xona kamaygan sondan shu o’chirilgan raqam ayriladi va hokazo. (bu jarayonda o’chirilgan soni [ ] qavsga olib yozdik). umumuy mulohazalar. biror n natural son, oxiri 1 bilan tugagan (sqk+1) songa bo’linishini jbikovskiy qoidasi bilan aniqlash mumkin. bu usul quyidagi tartibda yozib boriladi. ayrim almashtirishlarni bajarib, shunday xulosaga kelamiz: bundan …
4
a asosan chiqqan bo’linma 6275 soni bo’ladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 3. natural sonlarning oxiri 1 bilan tugagan songa bo’linish belgisi. agar ixtiyoriy a ko’p xonali natural sonni yuqorida bayon qilingan (n=10a+b) kabi yozib. bu tenglikning har ikkala tomonini n=2,3,4,5….. sonlariga ko’paytirsak, ba’zi bir shakl o’zgarishlardan so’ng, mos holda: 21,31,41,51 va boshqa. oxiri 1 bilan tugagan sonlarga bo’linish xossasini aniqlaymiz. masalan: n=2 bo`lganda, 2a=2(10a+b)=21a-(a-2b); n=3 bo’lganda 3a=3(10a+b)=31a-(a-3b); …. n=k bo’lganda, ka=2(10a+b)=(10k+1)a-(a-kb); formulalar hosil bo’ladi. bu formulalar ixtiyoriy natural sonni, oxiri bir bilan tugagan butun sonlarga bo’linish xossasini ifodalaydi www.arxiv.uz www.arxiv.uz 6837[6] - 12 2*6 682[5] - 10 2*5 67[2] -4 2*2 6[3] -6 2*3 0 www.arxiv.uz www.arxiv.uz haqiqatdan, agar (a-kb) ayirma oxiri bir bilan tugagan (10k+1) songa bo’linsa, u vaqtda kn natural son ham, (10k+1) songa bo’linadi. agar ayirma, oxiri 1 bilan tugagan songa bo’linishi ochiq sezilmasa, hosil bo’lgan ayirmaning birlik xonasidagi raqamni k ga ko’paytirib, uni sonning o’nlik xonasidan ayirib, ayirma …
5
ularni oxiri bir bilan tugagan(21,91,161,231,…. kabi) sonlarga aylantiramiz. so’ngra yuqorida aytilgan usuldan foydalanib, bo’linmani topamiz. hosil bo’lgan bo’linma 7 marta kamaygani uchun. uni yana 7 ga ko’paytirib, izlangan bo’linmani topamiz. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 5. sonlarni 7 bilan tugagan(7. 17, 27,37, 47,….kabi) sonlarga bo’linishi buning uchun bo’linivchilarni 3 ga ko’paytirib, oxiri bir bilan tugagan sonlarga kelamiz(21,51, 81, 111, 141,… kabi). bu holda chiqadigan bo’linma 3 marta kamayadi. so’ngra, chiqqan bo’linmani yana 3 ga ko’paytirib, haqiqiy bo’linmani hosil qlamiz. misollar: 72975:7=? va 197802:37=? larni toping. yechish: aytilganlarga ko`ra avval 72975:7 va 197802:37 bo’linmalarni topamiz. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 7297[5] - 10 2*5 728[7] - 14 2*7 71[4] -8 2*4 6[3] 6 2*3 0 19780[2] - 22 11*2 1975[8] - 88 11*8 188[7] - 77 11*7 11[1] - 11 11*1 0 www.arxiv.uz www.arxiv.uz hosil bo’lgan 3475 va 1782 sonlarni 3 ga ko’paytirib. 10425 va 5346 natijalarga kelamiz. 2072 ni 7 ga bo’linishin aniqlang agar bo’linsa, bo’linmani …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bo’linish belgilari haqida"

1426497216_60680.ppt - - - = - ... 1 0 0 b sa q a n 0 ) 1 ( ... ) 1 ( ) 1 ( ) 1 ( 2 2 2 1 0 = + - - + - + - + - k i i k k sq q b sq q b sq q b sq a n ) ... )( 1 ( 2 2 1 0 i i k q b q b q b a sq n - - - - = 10 21 2 10 0 0 0 1 a n a a n n - = - - = 10 19 2 10 0 0 0 1 a n a a n n …

PPT format, 675.5 KB. To download "bo’linish belgilari haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: bo’linish belgilari haqida PPT Free download Telegram