tafakkur borasidagi psixologik nazariyalar

PPTX 12 pages 551.1 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 551.1 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

slayd 1 tafakkur borasidagi psixologik nazariyalar r e j a tafakkur haqida tushuncha. tafakkur va hissiy bilish. tafakkurning mantiqiy shakllari. tafakkur jarayonlari. xayol va tasavvur haqida umumiy tushuncha. xayol va tafakkurning o`xshashligi va farqlari. xayol va muammoli vaziyat. xayol turlari. xayol jarayonlari. xayol va motivatsiya. tasavvur va o`quv jarayonidagi ko`rgazmalilik. tasavvur turlari va xayol shakllaridagi individul xususiyatlar va ularni o`quv jarayonida boshqarish. xayol va organik jarayonlar. ilmiy, texnika va pedagogik faoliyatda, badiiy ijodiyotda xayolning roli. tafakkur haqida tushuncha, tafakkur va hissiy bilish tafakkur - ijtimoiy sababiy, nutq bilan chambarchas bog`liq, muhim bir yangilik qidirish va ochishdan iborat psixik jarayondir. tafakkur voqelikni analiz va sintez qilish uni bavosita va umumlashtirib aks ettirishdan iborat jarayondir. tafakkur amaliy faoliyat asosida hissiy bilishdan paydo bo`ladi va hissiy bilish chegarasidan ancha tashqariga chiqib ketadi. bilish faoliyati sezish va idrok qilishdan boshlanadi va keyin tafakkurga o`tib ketishi mumkin. biroq tafakkur, hatto eng rivojlangan tafakkur ham hamisha …

2 / 12

a bevosita idrok qilishning imkoni bo`lmagan hodisalarni o`rganish uchun. bunga tarixiy voqealar, kelajak rejalar, gipotezalar, umuman yoki o`tmishda ruy bergan yoki kelajakda ruy berishi mumkin bo`lgan hodisalarni o`rganish davomida; 2. sezgi organlarimizning moslashmaganligi sababli bevosita idrok qilishning imkoni bo`lmagan hodisalarni o`rganishda. bunga misol tariqasida juda kichik zarrachalar, elementlar, inson sezgi organlari "sezmaydigan" turli to`lqin uzunliklari yoki juda uzoq masofada joylashgan ob`ektlar (planetalar, yulduzlar va h.k.); 3. bevosita idrok qilishning imkoni mavjud, ammo vosita kullash samarali bo`lgan hollar. masalan, o`sib turgan daraxtning balandligini trigonometrik funktsiyalar yordamida o`lchash, havo haroratini termometr yordamida o`lchash kabilar. yuqoridagilardan ko`rinib turibdiki, hissiy bilish samarali bo`lmay qolgan hollarda tafakkur boshlanadi. tafakkur hissiy bilish idrok qilish imkonini bermaydigan voqea, hodisalarni ham o`rganish imkonini beradi. masalan, yorug`lik tezligini o`lchash, o`rganish, uning xossalaridan foydalanish faqat tafakkur orqaligina amalga oshirilishi mumkin. qachon tafakkur faoliyati boshlanadi (qachon biz fikrlab boshlaymiz)? biz doimo fikrlamaymiz. agar vaziyat bizga tushunarli bo`lsa, etarli hamma ma`lumot va …

3 / 12

n bog`liqdir. odamning aqliy taraqqiyoti insoniyatning ijtimoiy-tarixiy taraqqiyoti davomida to`plangan bilimlarni o`zlashtirish jarayonida amalga oshadi. bu erda shaxsning faolligini inkor qilmaymiz. mavjud, tayyor bilimlarni o`zlashtirish boladan fikriy zur berish, ijodiy ishlash, yangilik ochishni taqoza qiladi. aks holda o`zlashtirilgan bilim yuzaki, mexanistik bo`lib qoladi. tafakkur jarayonlari tafakkur jarayoni (fikrlash) o`ziga xos qonuniyatlarga, qoidalarga bo`ysunadi. tafakkur jarayonining mohiyatini tushunish uchun uning qanday kechishini o`rganish lozim. tafakkur avvalo analiz, sintez va umumlashtirishdir. analiz - ob`ektning muayan bir tomonlarini, elementlarini, xossalarini, munosabatlarini va boshqa shuning kabilarni ajratib olib, o`rganilayotgan ob`ektni fikran bo`laklarga, qismlarga, elementlarga bo`lish demakdir. biron narsani analiz qilish davomida bu narsaning g`oyat muhim, kerakli va qiziqarli va shu kabi muayan xususiyatlari ajratib olinadi. sintez. bir butun narsani analiz qilish natijasida ajratilgan komponentlarni birlashtirish sintezdir. analiz va sintez jarayonlari hamma vaqt o`zaro bog`liqdir. taqqoslash - narsa va hodisalarni bir-biri bilan solishtirib ko`rish va ular orasidagi o`xshashliklar, tafovutlarni topish. taqqoslash albatta analiz va sintezni …

4 / 12

tarixiy taraqqiyot davomida odamlar o`z oldilarida turgan masalalarni dastlab amaliy faoliyat nuqtai nazaridan echganlar; keyinchalik undan nazariy faoliyat ajralib chiqqan. dastlab erni qadamlab o`lchangan, keyinchalik uning asosida geometriya fani shakllangan. bu shuni anglatadiki, sof nazariy faoliyat birlamchi emas, balki amaliy faoliyatning o`zi birlamchidir. bog`chagacha yosh davrida bolada asosan ko`rgazmali-harakat tafakkuri ustun bo`ladi. hamma ish, "o`ylash", bilish jarayoni harakatlar vositasida amalga oshiriladi. ko`rgazmali-obrazli tafakkur. ko`rgazmali-obrazli tafakkur sodda shaklda asosan bog’cha yoshidagi bolalarda nomoyon bo`ladi. ularda tafakkurning harakatli shakllari saqlanib qolsa ham, ular to`g`ridan-to`g`ri yuzaga chiqmaydi. endi bola narsa va hodisalarning bevosita idrok qilinayotgandagi obraziga suyanib fikr yuritadi. agar shu yoshdagi bolaga ikkita bir xil xajmdagi xamirdan qilingan sokka ko`rsatilsa, u ularning tengligini aytadi. keyin ularning ko`z o`ngida soqqalardan biri non shakliga keltiriladi. bolalar yassilantirilib, non shakliga keltirilgan soqqani ko`p, katta deb ko`rsatadilar (j.piaje tajribalaridan). mavhum (nazariy) tafakkur. bolalarning amaliy va ko`rgazmali-obrazli tafakkuri asosida ularda mavhum tafakkur shakllanadi. bu mavhum tushunchalarga asoslangan …

5 / 12

chi-olim, faylasuf, san’atkor va boshqalarning, umuman insonning bilimlar hosil qilish uchun ilmiy faoliyati qaratilgan narsa, hodisa, jarayon, munosabatlar bilish ob’ektlari hisoblanadi. bilish ob’ektlari moddiy, ma’naviy, konkret, mavhum, tabiiy va ijtimoiy bo’lishi mumkin. bilish ob’ektlari eng kichik zarralardan tortib ulkan galaktikagacha bo’lgan borliqni qamrab oladi. bilish ob’ektlariga asoslanib, bilim sohalari tabiiy, ijtimoiy-gumanitar va texnik fanlarga ajratiladi. bilish sub’ekti. bilish bilan shug’ullanuvchi kishilar va butun insoniyat bilish sub’ekti hisoblanadi. ayrim olingan tadqiqotchi-olimlar, ilmiy jamoalar, ilmiy tadqiqot institutlari ham alohida bilish sub’ektlaridir. ilmiy faoliyat tabiat va jamiyat mohiyatini bilishgagina emas, balki insonning o’ziga ham qaratilishi mumkin. inson va butun insoniyat ayni bir vaqtda ham bilish ob’ekti, ham bilish sub’ekti sifatida namoyon bo’ladi. mustaqil fikrlash - sog’lom ma’naviyatning mezoni sifatida. tafakkurni rivojlantirish biz yuqorida tafakkurni individual xususiyatlari va ushbu jarayonga xos bo’lgan umumiy qonuniyatlarni o’rgandik. lekin aslida maqsad shundayki, har bir shaxs o’zidagi tafakkur va fikrlash jarayonlarining o’ziga xos tomonini bilgan xolda uni o’stirish …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkur borasidagi psixologik nazariyalar"

slayd 1 tafakkur borasidagi psixologik nazariyalar r e j a tafakkur haqida tushuncha. tafakkur va hissiy bilish. tafakkurning mantiqiy shakllari. tafakkur jarayonlari. xayol va tasavvur haqida umumiy tushuncha. xayol va tafakkurning o`xshashligi va farqlari. xayol va muammoli vaziyat. xayol turlari. xayol jarayonlari. xayol va motivatsiya. tasavvur va o`quv jarayonidagi ko`rgazmalilik. tasavvur turlari va xayol shakllaridagi individul xususiyatlar va ularni o`quv jarayonida boshqarish. xayol va organik jarayonlar. ilmiy, texnika va pedagogik faoliyatda, badiiy ijodiyotda xayolning roli. tafakkur haqida tushuncha, tafakkur va hissiy bilish tafakkur - ijtimoiy sababiy, nutq bilan chambarchas bog`liq, muhim bir yangilik qidirish va ochishdan iborat psixik jarayondir. tafakkur voqelikni analiz...

This file contains 12 pages in PPTX format (551.1 KB). To download "tafakkur borasidagi psixologik nazariyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkur borasidagi psixologik … PPTX 12 pages Free download Telegram