umumxalq leksikasiga kirgan san'atshunoslik terminlari

DOCX 15 pages 129.9 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 129.9 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

urganch ranch texnologiya universiteti “60720800-mashinasozlik texnologiyasi,mashinasozlik ishlab chiqarish va avtomatlashtirish” yo‘nalishi 2201-mt-s guruhi tolibi xudoyberganov eldorning ona tili fanidan mustaqil ishi urganch – 2023 mavzu: umumxalq leksikasiga kirgan san'atshunoslik terminlari. reja: 1. me’morlikning san’at sifatidagi estetik mohiyati 2. rassomlik san’ati. 3. umumxalq leksikasiga kirgan san’atshunoslik terminlari. san’at-. xususiy tushuncha sifatida u voqelikni go’zallik va xunuklik, ulug’vorlik va tubanlik kabi qadriyatlar va aksilqadriyatlar orqali muayyan xil, tur hamda janrlar doirasida in’ikos ettiradigan badiiy ijod mahsulini anglatadi. shu bois san’atni xil, tur va janrlarga bo’lib, estetik tadqiq etish odat tusiga aylangan. biroq ana shu “ bo’lib o’rganish”, ya’ni tasniflashtirish, turkumlashtirish bir qarashda osondek ko’rinsa-da, aslida estetikadagi murakkab va chalkashliklarga to’la muammo sanaladi. bu borada o’nlab nuqtayi nazarlar bor. san’at-. xususiy tushuncha sifatida u voqelikni go’zallik va xunuklik, ulug’vorlik va tubanlik kabi qadriyatlar va aksilqadriyatlar orqali muayyan xil, tur hamda janrlar doirasida in’ikos ettiradigan badiiy ijod mahsulini anglatadi. shu bois san’atni xil, tur …

2 / 15

rda o’z aksini topadi. masalan, samarqanddagi registon majmuiga kiruvchi “sherdor madrasasi”ni olib ko’raylik. madrasa peshtoqidagi koshinkorli bezak orasida qora zamini koshinga oq harflar bilan me’mor abdujabbor nomi bitilgan. peshtoq ravog’ining tepasida qizg’ish zarhal tusli sher oq kiyikni quvib bormoqda. quyosh bodonqovoq, qiyiq ko’zli tarzda tasvirlanib, yuzi zarhal yog’duga yo’g’rilgan. binoga sinchikovlik bilan qarar ekanmiz, uning bir paytlar mullavachchalar (talabalar) o’qiydigan oliy o’quv yurtlaridagi madrasa bo’lganiga hatto ishongingiz kelmaydi. me’morlikning san’at sifatidagi estetik mohiyati uning kulgililik xususiyatini inkor qilishi va ulug’vorlik xususiyatini barqaror etishi bilan bog’liq, hech bir san’at turida ulug’vorlik bu qadar o’zini yaqqol namoyon qilmaydi. ayni paytda unda tasviriylik, noziklik, injalik kabi go’zallik unsurlari katta ahamiyatga ega, ular mahobatning tarkibiy qismini tashkil etgani holda, xandasviy yoki bargsimon naqshlarda, sirkor narsalarda, devoriy yozuvlarda, peshtoqiy tasvirlarda o’z aksini topadi. masalan, samarqanddagi registon majmuiga kiruvchi “sherdor madrasasi”ni olib ko’raylik. madrasa peshtoqidagi koshinkorli bezak orasida qora zamini koshinga oq harflar bilan me’mor abdujabbor …

3 / 15

radi. aytib o’tganimizdek, xviii- xix asrlardagi buxoro- qo’qon uslubida naqshlangan go’zal mis qumg’onlar dastlab faqat o’zining muayyan maqsadga xizmat qilishi bilan diqqatga sazovor edi. lekin hozirgi paytda ular har biri betakror san’at namunasi, misgar ustaning san’atkorlik mahorati tajassum topgan ma’naviy qadriyat tarzida idrok etiladi. yoki mahsuli tarzida qabul qilamiz. zamonaviy san’at turlari. fotosan’at. xix asrning 20-30 yillarida fransuzlar j. nens, l. dager, ingliz u.tolbot tomonidan shahar manzaralari, menalarning rassomlik san’atidagi ko’rinishlarini optika va kimyo yordamida suratga ko’rish amalga oshiriladi. uni dastlab “ fotogeniya”, “ fotogenik san’at” deb, keyinroq esa, uni rassomlik san’atiga rangtasvir va grafikaga yaqinligi nazarda tutib, “ fotografiya” degan nom bilan atashdi. muhimi shundaki, suratga tushirishni badiiylashtirish, fototexnika asosida san’at asari yaratish boshlandi. ayni paytda, endi rangtasvirning kuni bitdi, degan, shoshib aytilgan fikrlar ham o’rtaga tashlandi. zamonaviy san’at turlari. fotosan’at. xix asrning 20-30 yillarida fransuzlar j. nens, l. dager, ingliz u.tolbot tomonidan shahar manzaralari, menalarning rassomlik san’atidagi ko’rinishlarini …

4 / 15

istedodli o’zbek rassomi v. oxunovning “ tashlandiq odam” asarini ko’rsatish mumkin. unda rang, nur, soya fonida baland kunda va unga qo’yilgan bosh tasviri berilgan, atrof bilan kunda bir olam, bosh o’zi bir olam. diqqat bilan kuzatsangiz, qaysi rakursdan qaramang, kundaga qo’yilgan olamni ko’rasiz va ekzistensiyachilar ta’biri todingizga tushadi, o’z holiga tashlab qo’yilgan olamdagi tashlandiq odam. tasvirning nochiziqligi, ranglarning kontrastlikka asoslangan tarzda qorishuvi, ko’zi yumilgan bosh va hilpirashini xohlagan, lekin hilpirashga majoli yo’q sochlarining tashqi olamiga ulanib ketishi ulkan bir fojiaviylik ruhini ufurib turadi, asarni kuzatar ekansiz, seskanganingizni ham, ho’rsinganingizni ham sezmay qolasiz. rassomlik san’ati. bu san’at turi ham qadimdan mavjud, uning dastlabki namunalarini qadimgi tosh asridagi g’orlar devoriga ishlangan rasmlarda ko’rish mumkin. rangtasvir voqelikning san’atkor tanlagan nuqtayi nazardan mo’yqalam va bo’yoqlar vositasida muayyan tekis materialga rasm tarzida tushirishdan iborat. buning yorqin misoli sifatida istedodli o’zbek rassomi v. oxunovning “ tashlandiq odam” asarini ko’rsatish mumkin. unda rang, nur, soya fonida baland …

5 / 15

iya, suriya va musulmon mintaqasida va ovro’pada keng yoyildi, dastlab unga qimmatbaho kitoblarni chiroyli yozuv bilan ko’chirib ko’paytirish turi sifatida qaralgan. keyinchalik u mustaqil san’at turiga aylandi. xattotlik quroli sifatida musulmon sharqida qamish qalam, budda sharqida mo’yqalam, ovro’pada- patqalam qo’llanilgan. xattotlikda harf yoki iyeroglif ham aniq, ham chiroyli yozilishi bilan go’zallikni namoyon etadi. har bir xattot san’atkor sifatida o’z yozish uslubiga ega bo’lgan. bizning mintaqamizda ushbu san’at tufayli arab yozuvining turli xil go’zallashgan ko’rinishi vujudga keldi. nasta’liq, nasx, suls, kufiy, rayhoniy va boshqalar shular jumlasidandir. xattotlik.- yozma adabiyotning keng yoyilishi bir tomondan, badihago’ylik ravnaqiga chek qo’ygan bo’lsa, ikkinchi tomondan yangi san’at turi xattotlikni vujudga keltirdi.xattotlik xitoy, yaponiya, suriya va musulmon mintaqasida va ovro’pada keng yoyildi, dastlab unga qimmatbaho kitoblarni chiroyli yozuv bilan ko’chirib ko’paytirish turi sifatida qaralgan. keyinchalik u mustaqil san’at turiga aylandi. xattotlik quroli sifatida musulmon sharqida qamish qalam, budda sharqida mo’yqalam, ovro’pada- patqalam qo’llanilgan. xattotlikda harf yoki iyeroglif …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumxalq leksikasiga kirgan san'atshunoslik terminlari"

urganch ranch texnologiya universiteti “60720800-mashinasozlik texnologiyasi,mashinasozlik ishlab chiqarish va avtomatlashtirish” yo‘nalishi 2201-mt-s guruhi tolibi xudoyberganov eldorning ona tili fanidan mustaqil ishi urganch – 2023 mavzu: umumxalq leksikasiga kirgan san'atshunoslik terminlari. reja: 1. me’morlikning san’at sifatidagi estetik mohiyati 2. rassomlik san’ati. 3. umumxalq leksikasiga kirgan san’atshunoslik terminlari. san’at-. xususiy tushuncha sifatida u voqelikni go’zallik va xunuklik, ulug’vorlik va tubanlik kabi qadriyatlar va aksilqadriyatlar orqali muayyan xil, tur hamda janrlar doirasida in’ikos ettiradigan badiiy ijod mahsulini anglatadi. shu bois san’atni xil, tur va janrlarga bo’lib, estetik tadqiq etish odat tusiga aylangan. biroq ana shu “ bo’lib o’rganish”, ya’n...

This file contains 15 pages in DOCX format (129.9 KB). To download "umumxalq leksikasiga kirgan san'atshunoslik terminlari", click the Telegram button on the left.

Tags: umumxalq leksikasiga kirgan san… DOCX 15 pages Free download Telegram