o'zbek tilining umumxalq leksikasi

PPTX 17 pages 1,4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 17
mavzu: hozirgi o’zbek tili leksikasining ijtimoiy dealiktal tarkibi mavzu: hozirgi o’zbek tili leksikasining ijtimoiy dialektal tarkibi. o’zbek tilining faol va nofaol leksikasi reja: umumxalq leksikasi semantik dialektizm haqida tushuncha leksik fonetik dialektizmlar faol va nofaol leksika 2 umumxalq leksikasi hozirgi o’zbek tilining lug’at tarkibida birinchidan, shu tilda so’zlashuvchilarning barchasi uchun tushunarli bo’lgan umummillat xususiyatiga ega bo’lgan bir ijtimoiy taraqqiyot natijasida guruhlanish bilan bog’lash ayrim so’zlarni ham ko’ramiz. 3 o’zbek tilida so’zlashuvchilarning hammasi uchun tu- shunarli bo’lgan so’zlar umumxalq leksikasi deyiladi. masalan: osh, non, suv, bug’doy, tog’, daryo, tosh, yo’l, quyosh, yulduz, dehqon, bola, yuz, bet, qo’l, oyoq, ota, ona, o’roq, elak, men, sen, bir, ming, yaxshi, yomon kabi. umumxalq tilining doirasi ancha keng va o’z ichiga adabiy tildan tashqari uning barcha mahalliy ko’rinishlarini ham oladi. 4 dialektal leksika bunga o’zining ayrim fonetik, leksik va boshqa xu- susiyatlari bilan farq qiladigan sheva yoki lahjalar kiradi. yagona milliy tilda ishatilmaydigan, ayrim mahalliy …
2 / 17
aladi. masalan: chungul, (chuqur, tubsiz), digil (qo’y), nai (mazah), hashuva (masxara), jupkarchi (yugurdak), ulapa (haq ulush), dadar (daydi, sayok), chaba (qo’zi) va boshqalar. 3. shevada fonetik jihatdan kuchli o’zgarishga uch- rab, o’z shaklini o’zgartirgan so’zlar. bunday so’zlarni fonetik dialektizmlar deyiladi. masalan: appar (olib bor), gaygayi (goxi-goxi), ganayi (gunohi), jana (yona, bet) va boshqalar . 7 sheva so’zlari hozirgi o’zbek adabiy tiliga deyarli ta'sir qilmaydi, lekin o’rni bilan ba'zi tushunchalarni ifodalash uchun sheva so’zlaridan ham foydalanish mumkin. sheva so’zlari badiiy asarlarda uslubiy vosita sifatida qahahramonlar nutqini hamda mahalliy koloritni ifoda etish maqsadida yozuvchilar tomonidan ishlatiladi. 8 shevaga xos so’zlar faqat ma’lum bir hudud doirasidagina qo’llanilib, boshqa hududda yashovchi o’zbek tili vakillari uchun xos bo’lmagan so’zlar hududiy chegaralangan ( shevaga xos ) so’zlar dealiktizmlar deyiladi masalan: xorazimcha : momo ( buvi) farg’onacha: shatta ( shu erda) buxoracha: kalapo’sh ( do’ppi) 9 eskirgan so’zlar kundalik hayotda ishlatilmaydigan bo’lib qolgan so’zlar eskirgan so’zlar deb …
3 / 17
sii eti zametki otobrajayutsya v predstavlenii prezentatsii. obrashayte vnimanie na razmer shrifta (vajno obespechit razlichimost pri oslablennom zrenii, videos'emke i chtenii s ekrana) sochetaemie tsveta obratite osoboe vnimanie na grafiki, diagrammi i nadpisi. uchtite, chto pechat budet vipolnyatsya v cherno-belom rejime ili v ottenkax serogo. vipolnite probnuyu pechat, chtobi ubeditsya v soxranenii raznitsi mejdu tsvetami pri pechati v cherno-belom rejime ili v ottenkax serogo. diagrammi, tablitsi i grafiki ne uslojnyayte vospriyatie: po vozmojnosti ispolzuyte soglasovannie, prostie stili i tsveta. snabdite vse diagrammi i tablitsi podpisyami. 11 2) arxaik so’zlar hozirda mavjud bo’lgan narsa – hodisalarning eskirib qolgan atamalaridir; bunda so’z eskiradi, lekin tushuncha o’zgarmaydi, u boshqa so’z blain ifodalanadigan bo’lib qoladi. bunday so’zlar istemoldan chiqish arafasida turgan, hozirgi tilda sinonimi bo’lgan so’zlardir. masalan: vrach ( shifokor), oblast( viloyat), xirurg (jarroh) 12 13 evfemizmlar ba’zan biron- bir tushunchani o’z nomi bilan emas , shunga mos keladigan boshqa so’zlar yoki iboralar bilan …
4 / 17
a’noli so’zlrdir; loy, yakun ( pul ma’nosini bildiradi), bedana ( to’pponcha) zamri ( qimirlama), shuxer 9 qoch) va boshqalar vulgarizmlar tilda mavjud bo’lgan so’kish va qarg’ish so’zlaridir. haromi, qiztaloq, yer yutkir, oqpadar va boshqalar varvarizmlar tilda o’rinsiz ishlariladigan chet so’zlar: uspet qilolmadim, papasha, mamasha, znachit va boshqalar adabiyotlar: 1. abduraxmonov g, sulaymonov a., xoliyorov x., omonturdiyev j. hozirgi o’zbek adabiy tili. 2. g’ulomov a., asqarov m. hozirgi o’zbek adabiy tili.. 3. g’ulomov a., asqarova m. hozirgi o’zbek adabiy tili. 4.maxmudov n, nurmonov a. o’zbek tilining nazariy grammatikasi. toshkent 5. madrim hamrayev. ona tili. toshkent 2013 6. s. rahimov, b. umurqulova , a. eshonqulova hozirgi o’zbek adabiy tili. toshkent 2001 eto drugoy parametr dlya obzornix slaydov, ispolzuyushix perexodi. 16 e’tiboringiz uchun rahmat! microsoft injenernoe masterstvo konfidentsialnaya informatsiya maykrosoft 17 dostatochno li lakonichna prezentatsiya? peremestite izlishnee soderjimoe v prilojenie. ispolzuyte slaydi prilojeniya dlya soderjimogo, ssilka na kotoroe mojet potrebovatsya pri pokaze slayda …
5 / 17
o'zbek tilining umumxalq leksikasi - Page 5

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "o'zbek tilining umumxalq leksikasi"

mavzu: hozirgi o’zbek tili leksikasining ijtimoiy dealiktal tarkibi mavzu: hozirgi o’zbek tili leksikasining ijtimoiy dialektal tarkibi. o’zbek tilining faol va nofaol leksikasi reja: umumxalq leksikasi semantik dialektizm haqida tushuncha leksik fonetik dialektizmlar faol va nofaol leksika 2 umumxalq leksikasi hozirgi o’zbek tilining lug’at tarkibida birinchidan, shu tilda so’zlashuvchilarning barchasi uchun tushunarli bo’lgan umummillat xususiyatiga ega bo’lgan bir ijtimoiy taraqqiyot natijasida guruhlanish bilan bog’lash ayrim so’zlarni ham ko’ramiz. 3 o’zbek tilida so’zlashuvchilarning hammasi uchun tu- shunarli bo’lgan so’zlar umumxalq leksikasi deyiladi. masalan: osh, non, suv, bug’doy, tog’, daryo, tosh, yo’l, quyosh, yulduz, dehqon, bola, yuz, bet, qo’l, oyoq, ota, ona, o’roq, elak...

This file contains 17 pages in PPTX format (1,4 MB). To download "o'zbek tilining umumxalq leksikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbek tilining umumxalq leksik… PPTX 17 pages Free download Telegram