dunyo dinlari tarixi predmeti va obekti

DOCX 12 стр. 483,0 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 483,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

mavzu : dunyo dinlari tarixi predmeti, obekti , maqsad va vazifalari reja : 1. dunyo dinlari tarixi predmeti va obekti 2. dunyo dinlari tarixi maqsad va vazifalari 1.dunyo dinlari tarixi predmeti va obekti din azaldan kishilarni hamisha yaxshilikka, ezgu ishlarga chorlagan. markaziy osiyo xalqlari e’tiqod qilib kelgan islom dini ham yuksak insoniy fazilatlarning shakllanishiga xizmat qilgan. din insoniyatning ruhiy dunyosi bilan chambarchas bog‘liq, ijtimoiy hayotda doimo u bilan birga bo‘lib kelgan. dinni o‘rganish — bu inson ma’naviy dunyosini o‘rganishdir. diniy manbalar insoniyat tarixida sodir bo‘lgan ibratli voqealarni o‘zida mujassam qilgan, ular kishilarni axloqiy tarbiyalashda muhim o‘rin tutadi. bu esa insonning hayot so‘qmoqlarida adashmasligi, yaxshi-yomon, oq-u qorani anglab yetishi hamda o‘z umrini oqilona tashkil etishi uchun asosiy vosita bo‘lib xizmat qiladi. natijada insonning turmush tarzi yuksalib, jamiyatda taraqqiy etadi. dinga e’tiqod qilish va vijdon erkinligi masalasi o‘zbekiston respublikasining konstitutsiyasida o‘z aksini topgan. u xalqaro huquqiy-me’yoriy talablarga to‘liq javob beradi. har qanday …

2 / 12

ning quyidagi so‘zlarida bu tamoyil o‘zining yorqin ifodasini topgan: «mamlakatimizni demokratik tamoyillar, ilm-fan yutuqlari, yuksak texnologiyalar asosida modernizatsiya qilish bilan birga, muqaddas dinimizni, milliy o‘zligimizni asrab-avaylab yashashni maq- 4 sad qilib qo‘yganmiz». bunday yondashuv hayotiy asosga ega bo‘lib, u din sohasida kechayotgan o‘zgarishlarni xolis, ilmiy o‘rganish va shundan kelib chiqib, ijobiy jarayonlarni yanada rivojlantirish, salbiy holatlarning oldini olish uchun imkoniyat yaratdi. ma`lumotlarga ko`ra, dunyoda 10 mingdan ortiq din mavjud. salkam 8 milliardni tashkil etuvchi jahon aholisining etnik tarkibiga nazar solsak, ikki mingga yaqin millat va elatdan iborat ekaniga guvoh bo`lamiz. qiziq millatlar sonidan ham ko`p bo`lgan dinlar qanday yuzaga kelgan. bu borada nazariyada qanday faktlar va tarixiy ma`lumotlar bor. ushbu maqolada shu xususda olib borgan izlanishlarimizni jamladik. fanda dinlarning shakllanishi tarixiga oid ikki xil qarash mavjud. birinchi qarashga ko`ra dinning paydo bo`lishi bevosita insoniyatning yaralishi bilan bog`liq. “teologik yondashuv” ya`ni birinchi qarashga ko`ra, xudo ilk insonlarni yaratishi bilan ularga o`zini …

3 / 12

ks etgan. xvii asrga kelib evropada cherkov hokimiyatining susaya boshlashi, hurfikrlilik namoyandalari – din tanqidchilarining paydo bo`lishi, xix asrning ikkinchi yarmida charlz darvin tomonidan “turlarning kelib chiqishi” (1859) nomli asarning chop etilishi ham turtki bo`ldi. qator olimlarning fikriga ko`ra din bu ijtimoiy hodisa, inson tafakkuri, emosiyalari mahsulidir. mazkur qarash tarafdorlari dinlar soddadan – murakkabga, umumiylikdan – xususiylikka, ko`pxudolikdan – yakkaxudolikka tomon uzoq tarixiy evolyusion jarayonni bosib o`tgan deb hisoblashadi. materialistik qarash qo`rquv dinlarning kelib chiqishida asosiy rol o`ynagan hissiy holat ekanini ilgari suradi. jumladan, ingliz faylasufi gerbert spenser (1820–1903) ham ibtidoiy qabila dinlarining kelib chiqishiga qo`rquv natijasida “ajdodlarga sig`inish” sabab bo`lganligini ta`kidlaydi. spenser ijtimoiy hisob–kitoblarga suyangan holda, hayot qo`rquvining dinlardagi o`rniga alohida degan nazariyani ilgari surgan. raqamlarga murojaat qilsak, bugun eng ko`p tarafdorlarga ega dinlar 5 ta bo`lib, ular islom, xristianlik, yahudiylik, buddaviylik, hinduizm sanaladi. diniy e`tiqod mavzusi shaxsiy va erkin tanlovga asoslangan huquq bo`lishiga qaramay, bu borada turli-tuman statistikalar …

4 / 12

ilgan», «xaloskor») milodning i asrida falastinda yuzaga kelgan. xristianlik ta`limotining paydo bo`lishi iso masih shaxsi bilan bog`liq. iso shaxsi haqidagi munozaralar fanda mifologik va tarixiy maktablarning paydo bo`lishiga olib kelgan. mifologik maktab vakillari isoni to`qima obraz sifatida bilishsa, tarixiy maktab tarafdorlari uning real shaxs bo`lganiga ishonch bildirishadi. 311 yilda xristianlik din sifatida rasmiy ravishda tan olindi. shu asrning oxirida, imperator konstantin davrida xristianlik davlat muhofazasini ado etuvchi va unga rahnamolik qiluvchi davlat diniga aylandi. xristianlikning muqaddas manbasi “qadimgi ahd” va “yangi ahd” deb nomlanuvchi ikki bo`limdan tarkib topgan “bibliya” (yunoncha – “kitoblar”) kitobi hisoblanadi. (2-rasm) 2. “bibliya” kitobi 1054 yilda xristianlik dini doirasida ilk yirik bo`linish ro`y berib, natijada pravoslav (sharqiy xristianlik) va katolik (g`arbiy xristianlik) cherkovlari yuzaga keldi. pravoslavlik tarixan xristianlikning sharqiy yo`nalishi sifatida shakllandi. nomlanishi yunoncha “orthodoxia” – “to`g`ri e`tiqod” tushunchasining rus tiliga tarjimasidan – pravoslavlik so`zidan kelib chiqqan. katoliklik xristianlik dinining eng yirik yo`nalishi hisoblanadi. “katolik” so`zi …

5 / 12

aynan musulmonlar e`tiqod qilgan xudoga ishonganlar. 3. qur`oni karim — islom dinining muqaddas kitobi qur`oni karim islom dinining muqaddas kitobi hisoblanadi. mazkur kitobning bir necha nomlari bo`lib, ulardan “qur`on” (arabcha – o`qish), “furqon” (farqlovchi), “al–kitob” nomlari mashhur. qur`on 114 ta sura, 6236 oyatdan iborat. sura qur`ondan bir bo`lak bo`lib, eng kami uchta, eng ko`pi 286 oyatni o`z ichiga oladi. (3-rasm) qur`ondagi suralar o`z mazmuniga yoki nozil bo`lgan vaqtiga, ya`ni xronologik tartibiga qarab emas, balki muhammad (s.a.v.) belgilab bergan tartib asosida payg`ambar vafotidan keyin jamlab yozilgan. 3. yahudiylik dunyodagi eng qadimiy milliy dinlardan biri bo`lib, taxminan miloddan avvalgi ikkinchi ming yillikda misrda paydo bo`lgan. yahudiylik yagona xudoga, muqaddas kitobga va payg`ambarlarga imon keltirilishi bilan milliy dinlardan, milliylashtirilishi bilan esa, ilohiy dinlardan ajralib turadi. yahudiylikda diniylik va milliylik o`zaro birlashib ketgan bo`lib, ularni bir–biridan alohida tushunish mumkin emas. yahudiylik dini vakillari tarixiy va adabiy – badiiy manbalarda “yahudiy”, “ibroniy” va “isroil o`g`illari” …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "dunyo dinlari tarixi predmeti va obekti"

mavzu : dunyo dinlari tarixi predmeti, obekti , maqsad va vazifalari reja : 1. dunyo dinlari tarixi predmeti va obekti 2. dunyo dinlari tarixi maqsad va vazifalari 1.dunyo dinlari tarixi predmeti va obekti din azaldan kishilarni hamisha yaxshilikka, ezgu ishlarga chorlagan. markaziy osiyo xalqlari e’tiqod qilib kelgan islom dini ham yuksak insoniy fazilatlarning shakllanishiga xizmat qilgan. din insoniyatning ruhiy dunyosi bilan chambarchas bog‘liq, ijtimoiy hayotda doimo u bilan birga bo‘lib kelgan. dinni o‘rganish — bu inson ma’naviy dunyosini o‘rganishdir. diniy manbalar insoniyat tarixida sodir bo‘lgan ibratli voqealarni o‘zida mujassam qilgan, ular kishilarni axloqiy tarbiyalashda muhim o‘rin tutadi. bu esa insonning hayot so‘qmoqlarida adashmasligi, yaxshi-yomon, oq-u qorani anglab y...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (483,0 КБ). Чтобы скачать "dunyo dinlari tarixi predmeti va obekti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: dunyo dinlari tarixi predmeti v… DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram