yashil energetika

DOC 27 pages 463.5 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 463.5 KB

File type DOC

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

v bob. “yashil energetika” barqaror iqtisodiy rivojlanish omil sifatida reja: 1. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni 2. tiklanadigan energiya iste’molining holati, tarkibi va rivojlanish istiqbollari 3. “yashil energetika”ning rivojlanishiga ta’sir qiluvchi omillar 4. “yashil energetika”ni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashning xorij tajribasi 5. o‘zbekistonda “yashil energetika”ni rivojlantirish istiqbollari 5.1. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni xx asrning 70-yillaridagi xalqaro energiya inqirozi aksariyat mamlakatlarni iqtisodiyotda energiya iste’molini qisqartirish va energiyani tejash borasidagi chora-tadbirlarni qayta ko‘rib chiqishga majbur qildi. energiya iste’molining o‘sishi, energiya resurslarining kamayishi va qimmatlashishi, importga bog‘liqligining kuchayishi, atrof-muhitning ifloslanishi energiya tejamkorligiga erishish, an’anaviy energiya resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish bilan bir qatorda tiklanadigan energiya manbalarini o‘zlashtirish muammolarini hal etish zaruratini keltirib chiqardi. 5.1.1-jadval 2012-2040 yillarda dunyo energiya iste’molining o‘zgarishi, btu hududlar 2012 y. 2020 y. 2025 y. 2030 y. 2035 y. 2040 y. 2012-2040 yillarda o‘rtacha yillik o‘sish sur’atlari, % ihtt 238 254 261 267 274 282 0,6 amerika …

2 / 27

unyoda aniqlangan tabiiy energiya manbalari zaxiralari energiya iste’molining hozirgi darajasi saqlanib qolsagina, keyingi 54 yil davomida energiyaga bo‘lgan ehtiyojni qondirish imkonini beradi . iqtisodiy rivojlanish esa energiyaga bo‘lgan ehtiyojning ortishi va energiya tanqisligi muammosi xavfini yanada kuchaytiradi. aqsh energiya departamenti mutaxassislari hisob-kitoblariga ko‘ra, dunyo energiya iste’moli 2012 yilda 13,8 mlrd. t.n.e. ga teng bo‘lgan va ushbu ko‘rsatkich 2040 yilga qadar yiliga o‘rtacha 1,4%ga o‘sib, 20,5 mlrd. t.n.e. ga tenglashadi (5.1.1-javdal). ekologlarning ta’kidlashicha, qazilma yoqilg‘i boyliklarining yarmi iqlim o‘zgarib ketishining oldini olish maqsadida qidirib topilmasligi zarur. jahon xom-ashyo bozorida resurslar narxining keskin tushib ketishi natijasida ro‘y bergan yirik sikl 2015 yilda o‘z nihoyasiga etganligiga qaramasdan energiya tejaydigan texnologiyalar taraqqiyoti jadal sur’atlarda davom etmoqda. ushbu holat dunyo mamlakatlarining “yashil iqtisodiyot”ni rivojlantirish borasida qabul qilgan majburiyatlariga to‘la mos keladi. mckinsey mutaxassislari ilg‘or texnologiyalarning rivojlanishida mo‘‘tadil va jadal rivojlanish ssenariylarini ishlab chiqishgan. mo‘‘tadil ssenariyaga muvofiq 2035 yilga qadar energiyadan samarali foydalanish 43%ga, jadal rivojlanish …

3 / 27

nergiya manbalaridan foydalanish hisobiga o‘zgarib boradi. 2030 yilga qadar jahonda elektrenergiya ishlab chiqarishning 36%i shamol va quyosh elektr stansiyalari yordamida amalga oshiriladi. “yashil iqtisodiyot”ni rivojlantirishga qaratilgan dasturlar samarasi tufayli jahon iqtisodiyotining energiya sig‘imkorligi 2050 yilga qadar 50%ga qisqarishi, yaqin 20 yilda tabiiy resurslarni iste’mol qilish hajmining kamayishi hisobiga 0,9-1,6 trln. dollar mablag‘ tejalishi mumkin . dunyo energiya iste’molining ortib borishi, insoniyatning tabiatga salbiy ta’siri natijasida vujudga kelayotgan ekologik muammolarning keskinlashuvi jahon energetika balansida tiklanadigan energiya manbalari ulushining jadal sur’atlarda oshishini ta’minlaydi. jahonda tiklanadigan energiya manbalariga ko‘proq e’tibor qaratishga quyidagi omillar ta’sir ko‘rsatadi: · tiklanadigan energiya manbalarini o‘zlashtirishda ilg‘or texnologiyalarni qo‘llash hisobiga narx raqobatining o‘sishi; · ushbu sohaning rivojlanishi uchun ijobiy ta’sir etuvchi siyosiy tashabbuslarning ommalashuvi; · sohani moliyalashtirish uchun qulay investitsiya muhitining yaratilishi; energetik va ekologik muammolarni hal qilish masalasi; · rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyotida energiyaga bo‘lgan talabning ortib borishi; · barchaga energiyadan foydalanish imkoniyatini yaratish va energetik etishmovchilikdan qutilish. shuningdek, …

4 / 27

lbiy ta’sirni kamaytirish va muqobil energiya manbalaridan foydalanishni rag‘batlantirish; · korxonalarning qishloq joylarda muqobil energiya manbalaridan foydalanish hisobiga uzoq muddatli faoliyat ko‘rstishini ta’minlash va samaradorligini oshirish. 5.2. tiklanadigan energiya iste’molining holati, tarkibi va rivojlanish istiqbollari iqtisodiy adabiyotda tiklanadigan energiya deyilganda tabiiy manabalar (quyosh, shamol, suv, suv to‘lqini, biomassa, geotermal, suv satxining ko‘tarilishi va tushishi) hisobidan olinadigan energiya tushuniladi. aksariyat adabiyotlarda tiklanadigan energiya tushunchasi o‘rniga muqobil energiya tushunchasi qo‘llaniladi. an’anaviy tarzda qazib chiqariladigan yoqilg‘ini qayta ishlash hisobiga olinadigan energiyaga muqobil ravishda tiklanadigan manbalar hisobidan olinadigan energiya esa “muqobil energiya” deyiladi. tiklanadigan energetika “yashil energetika” hisoblanib, energetikaning ushbu turi an’anaviy energetikaga nisbatan tabiatga juda kam zarar etkazadi. “yashil energetika” – qazilma yoqilg‘i sarfisiz, atmosferaga issiqxona gazlarini chiqarmaydigan va atrof-muhit ekologiyasiga ziyon etkazmagan holda energiya ta’minotini amalga oshirilishini ko‘zda tutadigan konsepsiyadir. bunda iste’mol talabini imkon qadar tiklanadigan energiya manbalari evaziga qondirilishi maqsad qilingan. energetikaning ushbu turi “musaffo energiya” ham deyiladi. “yashil energetika” atamasi …

5 / 27

ydigan texnologiyalar. ushbu texnologiyalar elektrenergiyani qazib chiqariladigan tabiiy resurslardan foydalanmasdan va atmosferaga chiqarilayotgan so2 miqdorini qisqartirish imkonini beradi. yirik gidroelektrostansiyalar ham shu kabi imkoniyatlarga ega bo‘lsa-da, ularning faoliyati suv, er va daryo ekotizimiga salbiy ta’sir qiladi. shu sababli yirik gidroelektrostansiyalar tomonidan ishlab chiqariladigan elektrenergiya ekologik toza hisoblanmaydi. turli xalqaro va nodavlat tashkilotlar tomonidan tayyorlangan hisobotlarda tiklanadigan energiya to‘g‘risidagi ma’lumotlar bir-biridan keskin farq qilishi mumkin. ushbu holtni amaldagi hisobotlarni tayyorlashda qo‘llaniladigan hisob-kitob uslubiyoti bilan bog‘liq farqlar orqali izohlash mumkin. jumladan, bp hisobotlarida faqat elektrenergiya ishlab chiqarishda foydalanilgan tiklanadigan energiya iste’moli to‘g‘risida ma’lumotlar beradi. ren21 hisobotlarida esa pirovard energiya iste’molining tarkibi qazilma yoqilg‘i, atom energiyasi, an’anaviy biomassa va zamonaviy tiklanadigan energiyaga bo‘linadi. zamonaviy tiklanadigan energiya turlariga shamol, quyosh, biomassa, geotermal, okean energiyasi yordamida ishlab chiqarilayotgan elektrenergiya; gidroenergetika; biomassa, quyosh, geotermal energiya yordamida olinayottgan issiqlik energiyasi; transport uchun bioyoqilg‘ilar kiradi. 2020 yilda jahon bo‘yicha covid-19 pademiyasi bilan bog‘liq cheklovlarni joriy etishning faollashuvi natijasida …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yashil energetika"

v bob. “yashil energetika” barqaror iqtisodiy rivojlanish omil sifatida reja: 1. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni 2. tiklanadigan energiya iste’molining holati, tarkibi va rivojlanish istiqbollari 3. “yashil energetika”ning rivojlanishiga ta’sir qiluvchi omillar 4. “yashil energetika”ni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlashning xorij tajribasi 5. o‘zbekistonda “yashil energetika”ni rivojlantirish istiqbollari 5.1. “yashil iqtisodiyotni” rivojlantirishda tiklanadigan energiya manbalarining o‘rni xx asrning 70-yillaridagi xalqaro energiya inqirozi aksariyat mamlakatlarni iqtisodiyotda energiya iste’molini qisqartirish va energiyani tejash borasidagi chora-tadbirlarni qayta ko‘rib chiqishga majbur qildi. energiya iste’molining o‘sishi, energiya r...

This file contains 27 pages in DOC format (463.5 KB). To download "yashil energetika", click the Telegram button on the left.

Tags: yashil energetika DOC 27 pages Free download Telegram