o‘zbekistonning tashkil topishi va tarixiy ahamiyati

DOC 10 sahifa 90,0 KB Bepul yuklash

10 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 90,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 10

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 10

3-mavzu: mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati reja: 1. o‘zbekistonning ittifoq shartnomasini yangilashga munosabati. 2. 1991-yil avgust voqealari. 3. o’zbekiston davlat mustaqilligining e’lon qilinishi. 4. islom karimov – mustaqil o’zbekiston davlatining asoschisi. o‘zbekistonning ittifoq shartnomasini yangilashga munosabati. o‘zbekistonning mustaqillik sari intilayotgani uning yangi ittifoq shartnomasini ishlab chiqish jarayoniga respublika manfaati nuqtayi nazaridan kelib chiqqan holda, qat’iylik bilan yondashayotganida yaqqol namoyon bo‘ldi. sobiq ittifoqqa kiruvchi respublikalar rasman teng va suveren deb yuritilsa-da, amalda qaram edilar. ular o‘z yerlari, suvlari, o‘rmonlari va yer osti boyliklariga, ko‘pdan ko‘p korxonalariga o‘zlari egalik qilolmas edilar. 80-yillarning oxirlari, 90- yillarning boshlarida ko‘pchilik respublikalar mavjud vaziyatni o‘zgartirish talablarini ilgari sura boshladilar. o‘zbekiston respublikasining rahbari i.a. karimov 1989-yil 20-sentabrda moskvada bo‘lib o‘tgan kpss mq sining plenumida so‘zlagan nutqida respublikalar bilan ittifoq o‘rtasidagi vakolatlarni aniq-ravshan ajratib qo‘yishni ko‘zda tutadigan yangi shartnoma ishlab chiqish zarurligi to‘g‘risida o‘z fikrini bildirib: „biz ittifoq va respublikalarning vazifalarini, burchlarini va o‘zaro …

2 / 10

n 60 milliondan ortiq aholi milliy-etnik muammolar, mojarolarga duchor bo‘ldi. rossiya, ukraina, belarus parlamentlari davlat suvereniteti to‘g‘risida deklaratsiya qabul qildilar. ittifoqdosh respublikalar ketidan rsfsr ga kiruvchi muxtor respublikalar ham suverenitet haqida deklaratsiyalar qabul qilishdi. markazda va joylarda sssr konstitutsiyasi va qonunlari ustunmi yoki respublika konstitutsiyasi va qonunlari ustunmi, degan masalada bahs va munozaralar kuchaydi. markazdagilar „kuchli markaz — kuchli respublikalar“ desa, joylardagilar „kuchli respublikalar — kuchli markaz“ der edilar. markaziy hokimiyat jamoatchilikning talabi ostida ittifoq shartnomasini yangilash zarurligini e’tirof etishga majbur bo‘ldi. sssr oliy soveti mazkur masala bilan shug‘ullanuvchi maxsus delegatsiya tuzdi va uning tarkibini tasdiqladi. 1990- yil iyulda moskvada markaz vakillari bilan respublikalar delegatsiyalari yangi shartnoma matnini tayyorlashga kirishdilar. 1990-yil avgust oyida ittifoqni yangilash dasturi ishlab chiqildi. dasturda respublikalar o‘z hududlaridagi butun milliy boyliklarga egalik qilish, foydalanish, tasarruf etish huquqiga ega ekanligi ta’kidlangan edi. ammo shartnomaga bunday yondashuv markazdagilarga yoqmadi. sssr oliy soveti mazkur dasturni qabul qilmadi. sssr oliy …

3 / 10

matbuotda e’lon qilindi. respublikalarda mazkur loyiha muhokama qilindi. respublikalar, jumladan o‘zbekiston, markaziy idoralar hali o‘zining eskicha hukmron mavqeyini saqlash ruhi singdirilgan bu hujjatdan qanoatlanmaganliklarini bildirdilar. sssr oliy soveti ittifoq shartnomasini o‘zgartirish, sssrni teng huquqli suveren respublikalar federatsiyasi sifatida yangilash xususida xalqning fikrini bilish maqsadida 1991-yil 17- mart kuni butunittifoq referendumini o‘tkazishga qaror qildi. o‘zbekiston rahbariyati referendum natijalariga asoslanib, respublikalarga to‘la mustaqillik berishni ko‘zlamaydigan shartnoma loyihasini rad etdi. o‘zbekiston respublikasi birinchi prezidenti i.a. karimov o‘zbekiston kompartiyasi markaziy qo‘mitasining 1991- yil 12- martda bo‘lgan iv plenumida so‘zlagan nutqida: „ittifoq shartnomasini imzolash uchun eng qulay payt qo‘ldan boy berib qo‘yildi. ikki yil muqaddam bu masalani ko‘targan kishilarning ovoziga hech kim quloq solmadi. markaz 1922-yildagi shartnomaga mahkam yopishib olib, oqilona takliflarni qabul etmadi, ishni paysalga soldi“, — degan edi. bu fikrning to‘g‘riligini hayot to‘la isbotladi. 1991-yil aprelda kiyevda ukraina, rossiya, belarus, o‘zbekiston, qozog‘iston respublikalari rahbarlarining uchrashuvi bo‘ldi. uchrashuvda mustaqil respublikalar manfaatlariga mos keladigan ittifoq …

4 / 10

bo‘lganini ko‘rsatadi. 1991-yil 3-iyunda novo-ogoryovoda sssr oliy soveti vakillari bilan respublika rahbarlari o‘rtasida uchrashuv bo‘ldi. mulk, til va yangi shartnomani tasdiqlash tartibi to‘g‘risida keskin munozara bo‘ldi. o‘zbekiston respublikasi prezidenti i. a. karimov mavjud ittifoq, uning tuzilmasi, markaz bilan respublikalar o‘rtasida vakolatlar taqsimoti hech kimni qoniqtirmasligini keskin qilib qo‘ydi, markazchilik nuqtayi nazarini o‘tkazishga urinuvchilarni qattiq tanqid qildi. uchrashuvda ishtirokchilarning fikr-mulohazalari asosan inobatga olingan „mustaqil davlatlar ittifoqi to‘g‘risida shartnoma“ loyihasi ishlab chiqildi. loyiha barcha respublikalar oliy kengashlariga muhokama uchun jo‘natildi. mazkur shartnoma loyihasi o‘zbekiston oliy kengashida 1991-yil 14-iyunda muhokama qilindi. kengash federatsiya tamoyillari asosida mustaqil davlatlar ittifoqini tuzish tarafdori ekanligini bildirdi. shu bilan birga respublikalar vakolatlarini yanada kengaytirishga doir takliflarni ilgari surdi. 1991-yil iyul oyining oxirlarida novo-ogoryovoda yangi shartnoma loyihasini uzil-kesil tayyorlash uchun markaz vakillari va respublika rahbarlarining uchrashuvi bo‘ldi. markazni ham, respublikalar rahbarlarini ham qanoatlantiradigan „mustaqil davlatlar ittifoqi to‘g‘risida shartnoma“ loyihasi tayyorlandi. ammo hamma rozi bo‘lgani holda „mustaqil davlatlar ittifoqi to‘g‘risidagi …

5 / 10

igi yomonlashdi, shu sababli uning sssr prezidenti vazifalarini ijro etish imkoniyati yo‘q, degan soxta axborot bilan chiqdilar. bayonotda prezident vakolatlari vitse-prezident g. i. yanayevga o‘tkazilganligi e’lon qilindi. aslida esa prezident m. s. gorbachyov sog‘-salomat edi, ammo o‘zini himoya qila olmadi. fitnachilar uni mamlakatdan, xalqdan, dunyodan ajratib, barcha aloqa vositalarini uzib, 72 soat qamal qilib qo‘ygan edi. fitnachilar tomonidan mamlakatni idora qilish uchun quyidagi tarkibda sssrda favqulodda holat davlat qo‘mitasi (fxdq) tuzildi: o.d. baklanov — sssr mudofaa kengashi raisining birinchi o‘rinbosari, v.a. kryuchkov —sssr davlat xavfsizligi qo‘mitasining raisi, v.s. pavlov — sssr bosh vaziri, b.k. pugo — ichki ishlar vaziri, v.a. starodubsev — sssr dehqonlar uyushmasi raisi, i. tizyakov — sssr sanoat, qurilish, transport va aloqa davlat korxonalari hamda inshootlari uyushmasining prezidenti, d.t. yazov — sssr mudofaa vaziri, g.i. yanayev — sssr prezidenti vazifasini bajaruvchi. shu tariqa fitnachilar m.s.gorbachyovni noqonuniy yo‘l bilan hokimiyatdan chetlashtirib, o‘zlari hokimiyatni egallab oldilar. mazkur qo‘mita sovet …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 10 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o‘zbekistonning tashkil topishi va tarixiy ahamiyati" haqida

3-mavzu: mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati reja: 1. o‘zbekistonning ittifoq shartnomasini yangilashga munosabati. 2. 1991-yil avgust voqealari. 3. o’zbekiston davlat mustaqilligining e’lon qilinishi. 4. islom karimov – mustaqil o’zbekiston davlatining asoschisi. o‘zbekistonning ittifoq shartnomasini yangilashga munosabati. o‘zbekistonning mustaqillik sari intilayotgani uning yangi ittifoq shartnomasini ishlab chiqish jarayoniga respublika manfaati nuqtayi nazaridan kelib chiqqan holda, qat’iylik bilan yondashayotganida yaqqol namoyon bo‘ldi. sobiq ittifoqqa kiruvchi respublikalar rasman teng va suveren deb yuritilsa-da, amalda qaram edilar. ular o‘z yerlari, suvlari, o‘rmonlari va yer osti boyliklariga, ko‘pdan ko‘p korxonalariga o‘zlari egali...

Bu fayl DOC formatida 10 sahifadan iborat (90,0 KB). "o‘zbekistonning tashkil topishi va tarixiy ahamiyati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o‘zbekistonning tashkil topishi… DOC 10 sahifa Bepul yuklash Telegram