mustaqillikning tashkil topishi va tarixiy ahamiyati

DOC 19 pages 255.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 19
2-mavzu. mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati. reja: 1.mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy- iqtisodiy va siyosiy ahvol. o‘zlikni anglashga intilishning kuchayishi. 2.siyosiy tizimdagi o‘zgarishlar. mustaqillikning e’lon qilinishi. o‘zbekiston respublikasining tashkil etilishi. 3.mustaqillikning ilk davrida davlat suverenitetini mustahkamlash yo‘lidagi sa’y-harakatlar. darsning o‘quv maqsadi: talabalarga mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar haqida ma’lumot berish. tayanch iboralar: mustaqillik deklaratsiyasi, “mustaqil davlatlar ittifoqi to‘g‘risida shartnoma”, “9+1” , “o‘zbekiston respublikasining davlat mustaqilligi to‘g‘risida oliy kengash bayonoti”, islom karimov – mustaqil o‘zbekistonning birinchi prezidenti, o‘zbekistonning o‘z istiqlol va taraqqiyot yo‘li. 1. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy va siyosiy jarayonlar. o‘zbekiston mustaqillikka erishgandan so‘ng, tarixiy qisqa vaqt ichida katta bunyodkorlik ishlari amalga oshirildi. tarixiy nuqtayi nazardan qisqa vaqt ichida ulkan zafarlar qo‘lga kiritildi. erishilgan muvaffaqiyatlarning asosida nimalar yotishini tahlil qilish, xulosalar chiqarish kelajakdagi taraqqiyot uchun zamin bo‘ladi. bunday farahli kunlarda o‘tmishga yana bir bor nazar tashlash, ya’ni mustaqillikning qo‘lga kiritilishi arafasida respublikada hukm surgan ijtimoiy-siyosiy vaziyatni …
2 / 19
ko‘proq qarshiligiga uchraydi, ularni boshqarish borgan sari qiyinlashib boradi, pirovard natijada imperiyaning o‘zi inqirozga yuz tutadi. mustabid tuzum hukmronligini yodga olsak, 80-yillarning ikkinchi yarmi va 90yillarning boshlarida mamlakatda umumiy inqirozning ko‘rinishlari yaqqol namoyon bo‘la bordi. shuningdek, o‘zbekistonda ham ishlab chiqarish asta-sekin so‘na bordi. masalan, 1987 yilda o‘zbekistonda milliy daromad kishi boshiga 1985 yildagiga nisbatan 94,5 % ni tashkil qildi. ijtimoiy mehnat unumdorligi 1986-1990 - yillarda biron marta ham 1985 yildagi darajaga yetib bormadi. bu davrlarda sanoat va qishloq xo‘jaligining bir qancha sohalarining nafaqat kishi boshiga, balki mutlaq miqdori ham kamayib ketdi. po‘lat, traktor, paxta terish mashinalari, ekskavator, ko‘prikli kran, qog‘oz, paxta tolasi, shohi gazlama, go‘sht ishlab chiqarish miqdori ancha kamaydi. qishloq xo‘jaligida ham paxta va sabzavot turlarining hosildorligi pasaydi. aholiga maishiy xizmat ko‘rsatish, o‘rtacha ish haqi to‘lash va boshqa ijtimoiy ko‘rsatkichlar bo‘yicha o‘zbekiston rossiyadan deyarli ikki barobar orqada qola boshladi. ijtimoiy-madaniy sohalarga e’tibor tobora kamayib bordi. achinarlisi shundaki, maorif, fan, …
3 / 19
urf-odatlar, qadriyatlar) hisobga olmaydigan eskicha usullarni qo‘llashning davom ettirilishi; · ittifoq ijro etuvchi hokimiyatini shakllantirishda aksariyat rahbar lavozimlarni rusiyzabon shaxslar egallashining davom etayotganligi oqibatida joylarda ruslarga nisbatan salbiy munosabatning kuchayganligi va jamiyatdagi ko‘p nuqsonlar rusiyzabonlarning faoliyati bilan bog‘liq degan asoslanmagan fikrning tug‘ilganligi; · teng huquqli ittifoqni shakllantiradigan yangi shartnomani ishlab chiqishda markaziy hokimiyatning sustkashlik qilishi, markazning ko‘proq o‘z mavqeini mustahkamlashga e’tibor berib kelganligi, joylarga haqiqiy mustaqillik berishdan qo‘rqish; · ilgari qatag‘on qilingan xalqlar: qrim tatarlari, koreyslar, mesxeti turklari, nemislar va boshqalarning rasmiy ravishda o‘z huquqlari va davlatchiligini tiklashi borasida deyarli hech qanday xayrli ish qilinmaganligi; · rasmiy hokimiyatning ittifoqqa kirgan o‘rta osiyo respublikalari o‘zlarini boqa olmasdan qarz hisobiga yashayotganligi haqidagi ta’nalari mahalliy millatlarning g‘ururiga tegdi va ularni kamsitdi. bunday salbiy munosabat ularda markazga nisbatan ishonchsizlik va qarshilikni kuchaytirdi. yangi mustaqillikka erishgan yurtimizda o‘sha davrda hukm surgan ijtimoiy tanglikning yana bir ko‘rinishi siyosiy manqurtlik bilan bog‘liq. bu nafaqat oddiy fuqarolar dunyoqarashiga …
4 / 19
i, ulardan 9 nafari birinchi kotib, 260 nafari shahar va tuman kotiblari etib tayinlandilar . bu almashtirishlar boshqa sobiq sovet va xo‘jalik organlarini ham chetlab o‘tmadi. natijada rahbar xodimlarning aksariyatida kelajakka ishonchsizlik, umidsizlik, vazifalariga nisbatan mas’uliyatsizlik tuyg‘usining kuchayishi sezilgan bo‘lsa, boshqa bir qismida mavjud vaziyatdan foydalanib, shaxsiy manfaatlarini qondirish uchun egallab turgan mansabini suiiste’mol qilish hollari kuzatildi. bunday sharoitning vujudga kelganligi esa, o‘z navbatida, boshqarish tizimini ham izdan chiqardi. iqtisodiy muammolarning hal qilinmaganligi, turmush darajasining pasayishi, millatlararo munosabatlarning keskinlashuvi, boshqaruvning izdan chiqishi, qonuniylikning buzilishi va boshqalar jamiyat turli tabaqalarining o‘z manfaatlarini himoya qilish maqsadida norasmiy, mavjud qonunlarda ko‘rsatilmagan yoki man qilingan jamoalar va harakatlarga birlashishga majbur qildi. boshqacha aytganda, ijtimoiy hayotning siyosiylashuviga olib keldi. bu jarayon, ayniqsa, 1998-yildan boshlab avj oldi. o‘zbekistonda dastlab «birlik», keyinchalik «erk», «interdvijeniye» harakatlari, yoshlar hamda ayollarning turli jamiyatlari vujudga keldi. bunday ijtimoiy harakatlar va jamiyatlarning boshlang‘ich faoliyatida mehnatkashlar siyosiy ongini o‘stirish borasida ba’zi bir ijobiy …
5 / 19
anfaatlari va respublikaning kelajagini o‘ylaydigan sofdil hamda adolatparvar rahbarlar ham topildi. ular endi markaz vaziyatni ijobiy tomonga o‘zgartirishga mutlaqo layoqatsiz ekanligiga ishonch hosil qildilar, shuning uchun ham respublikaning mustaqilligini ta’minlash yo‘llarini va choralarini izlab topa boshladilar. 1989 - yilning iyunida o‘zbekiston kompartiyasi markaziy komitetining birinchi kotibi lavozimiga i. a. karimov saylanib, uning rahbarligida bunday ishlar tobora izchillik bilan amalga oshirila boshladi. bugungi kunda ba’zilarga mustaqillikka osonlikcha erishilgandek bo‘linib ko‘rinadi. aslida, sobiq kommunistik partiya hukmronlik qilib, butun repressiv apparatni o‘z qo‘lida ushlab turgan kezlarda respublikaning ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy mustaqillikka intilayotganining ba’zi bir ko‘rinishlari bilan bog‘liq tadbirlarni ochiqdan-ochiq amalga oshirish o‘ta mardlik, shijoat va qat’iyatni talab qilar edi. bu damlarni sanab va eslab o‘tishning o‘zi ham mustaqillikning ba’zilar o‘ylaganchalik oson qo‘lga kiritilmaganligidan dalolat beradi. masalan, 1989 - yilning 21- oktabrida o‘zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi to‘g‘risida qonun qabul qilindi. bu tarixiy voqeaning mohiyati shundaki, u faqat milliy ma’naviyatni tiklashga qaratilgan …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mustaqillikning tashkil topishi va tarixiy ahamiyati"

2-mavzu. mustaqil o‘zbekiston respublikasining tashkil topishi va uning tarixiy ahamiyati. reja: 1.mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy- iqtisodiy va siyosiy ahvol. o‘zlikni anglashga intilishning kuchayishi. 2.siyosiy tizimdagi o‘zgarishlar. mustaqillikning e’lon qilinishi. o‘zbekiston respublikasining tashkil etilishi. 3.mustaqillikning ilk davrida davlat suverenitetini mustahkamlash yo‘lidagi sa’y-harakatlar. darsning o‘quv maqsadi: talabalarga mustaqillikka erishish arafasida o‘zbekistondagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlar haqida ma’lumot berish. tayanch iboralar: mustaqillik deklaratsiyasi, “mustaqil davlatlar ittifoqi to‘g‘risida shartnoma”, “9+1” , “o‘zbekiston respublikasining davlat mustaqilligi to‘g‘risida oliy kengash bayonoti”, islom karimov – mustaqil o‘zbekistonning biri...

This file contains 19 pages in DOC format (255.0 KB). To download "mustaqillikning tashkil topishi va tarixiy ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: mustaqillikning tashkil topishi… DOC 19 pages Free download Telegram