idrok va uni o’rganish metodlari, metodologiyasi

DOC 11 pages 115.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 115.5 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

3-mavzu: idrok va uni o’rganish metodlari, metodologiyasi. reja: 1. idrokni eksperimental o’rganish 2. idrok va uning turlari haqida tushuncha 3. idrok xususiyatlari mashg‘ulot maqsadi: talabalarda idrokni eksperimental o’rganish to‘g‘risidagi bilimlarni shakllantirish. kutilayotgan natija: 1. idrokni eksperimental o’rganish izohlay oladi. 2. idrok va uning turlari haqida tushuncha nazariyalarini tahlil qila oladi. 3. idrok xususiyatlarini ajrat oladi. mashg‘ulotda foydalaniladigan asosiy kalit tushunchalar: idrok turlari, psixologik testlashtirish, idrok xususiyatlari, testlarni qo‘llash, tamoyillar. idrok va uning turlari haqida tushuncha. idrok sezgiga nisbatan bir muncha murakkabroq, to’laroq aks ettirish jarayoni bo’lib, sezgi a'zolarimizga ta'sir etib turgan narsa va hodisalarni butun belgi hamda xususiyatlari bilan butunligicha, ya'ni yaxlit aks ettirishdan iboratdir. masalan, olmani ko’rgan paytimizda uning shakli, rangi, ta'mi, hidi va navi bilan birgalikda bir butun narsa tarzida idrok etamiz. demak, idrok qilish jarayonida deyarli barcha sezgilarimiz qatnashadi. psixologik adbiyotlarda idrok tushunchasiga turlicha ta'riflar uchraydi. jumladan m.vohidovning "psixologiya" darsligida idrok deb sezgi a'zolarimizga ta'sir etayotgan narsa …

2 / 11

rat. idrok perseptiv xarakterga ega. chunki kishilar idrokining mazmuni bir-biridan farq qiladi. kishilar aynan bir hil narsani o’z bilim darajasi, turmush tajribasi, dunyoqarashi hamda ijtimoiy kelib chiqishiga qarab turlicha idrok qiladilar. idrokning nechog’lik mazmundorligi shaxsning dunyoqaarashi, e’tiqodi, bilim va madaniy saviyasi, hayotdan orttirgan tajribalari hamda qiziqishlariga bog’liq. fazoni idrok qilish. fazoni idrok qilish voqelikdagi narsa va hodisalarning fazoda egallagan o’rnini, shaklini, miqdorini, bir-biriga nisbatan munosabatlar bilish jarayonining shaklidir. voqelikni idrok qilish orqali inson borliq to’g’risida, uning xususiyatlari, xajmi, masofasi (ich tomonni, chuqurligi) yuzasida muayyan ma'lumotlar, xossalar, axborotlar to’plash, ularni farqlash imkoniyatiga ega bo’ladi. vaqtni idrok qilish.odamda inson tomonidan vaqtni idrok qilish asosan ruhiy hodisalar, holatlar, vaziyatlar, xususiyatlarning o’zaro o’rin almashinuvi tufayli namoyon bo’ladi va o’ziga xos tuzilishi bilan mazkur jarayonning boshqa shakllaridan farq qilib turadi. vaqtni idrok qilish inson tomonidan aks ettirilayotgan vaqt birligining ob'ektiv (haqqoniy, xolis) mazmuniga, shaxsning o’ziga nisbatan munosabatiga bog’liq bo’lib, shu mezon orqali uning mahsuldorligi o’lchanadi. …

3 / 11

psixologik manbalarda qayd qilib o’tiladi. mabodo harakatdagi jism uni qurshab turgan harakatsiz boshqa jismlarga taqqoslangan holda idrok qilinsa, bunday toifadagi harakat nisbatan idrok qilish deb ataladi. agarda harakatlanayotgan jism hech qanday narsa bilan taqqoslanmasdan idrok qilinsa, bu ko’rinishdagi harakat esa nisbat berilmasdan nisbatsiz idrok qilish deyiladi. tevarak-atrofdagi narsa-hodisalar muayyan vaqt davomida o’z o’rinlarini almashtirib turadilar. kishilar narsa-hodisalarning fazoda o’rin almashtirib turishini, ya'ni harakatini ham idrok qiladilar. harakatni idrok qilishda ko’rish va kinestezik analizator asosiy rol o’ynaydi. tezlik, tezlanish va harakatning yo’nalishi harakat qilayotgan ob'ekt parametridir. odam narsalarni harakati haqida ikki yo’l bilan ma'lumot olishi mumkin. · harakatni bevosita idrok qilish · harakat haqida xulosa chiqarish. harakatni bevosita ko’rish orqali idrok qilish ikki xildir. a) ko’zni harakatdagi narsa bilan birga yuritish b) ko’zni bir nuqtaga qaratib turish. harakat tez yoki sekin bo’layotgandek idrok qilinadi. harakatni bunday idrok qilinishi narsalarning ob'ektiv tezligiga va uning idrok qilinuvchidan qanchalik uzoq yaqinligiga bog’liq harakatni eshitish …

4 / 11

uning uchun ham idrok sezgiga nisbatan ancha murakkab aks ettirish jarayonidir. shaxs tevarak-atrofdagi narsa va hodisalarning faqat ayrim xossalarini ongda aks ettirib qolmaydi, balki ularning barcha xossalarini birgalikda bir butun holda ham aks ettiradi. psixologik adbiyotlarda idrok tushunchasiga turlicha ta'riflar uchraydi. jumladan m.vohidovning "psixologiya" darsligida idrok deb sezgi a'zolarimizga ta'sir etayotgan narsa va hodisalarni yaxlit holicha aks ettirishga aytiladi, deb keltiriladi. v.karimovaning "psixologiya" o’quv qo’llanmasida idrok bu bilishimizning shunday shakliki, u borliqdagi ko’plab xilma-xil predmet va hodisalar orasida bizga ayni paytda kerak bo’lgan ob'ektni xossa va xususiyatlari bilan yaxlit tarzda aks ettirishimizni ta'minlaydi. keltirilgan ta'riflardan kelib chiqqan holda idrokka quyidigicha ta'rif berish mumkin: idrok-deb sezgi a'zolariga bevosita ta'sir etib turgan narsa-hodisalar obrazlarini kishi ongida bir butun holda aks ettirilishiga aytiladi. kishi narsa-hodisalarning ayrim xossalarini sezadi. uni bir butun holda idrok qiladi. chunki narsa va xossa bir-biridan ajralgan holda mavjud bo’lmaydi. odam narsalarni idrok qilayotganda uning ayrim xossalarini sezadi. masalan: chaqmoq …

5 / 11

erseptiv) faoliyatini uning o’zlashtirilgan bilimlari, to’plagan tajribalari shuningdek, murakkab analitik-sintetik harakatlar tizimi zamirida yuzaga keladi. idrokning yana bir muhim xususiyati, uning narsa va hodisalarni umumlashgan holda aks ettirilishdir. ma'lumki, inson psixikasiga kirib borayotgan ko’p qirrali, ko’p yoqlama amallari idrok qilish bilan cheklanib, chegaralanib qolmasdan, balki o’sha majmua aniq qism yoki hodisa sifatida baholanadi. idrokning navbatdagi xususiyati uning harakatchanligi va boshqaruvchanligidir. masalan: toshko’mir yoruqlikda yoqdu sochadi, oq qog’ozdan ko’proq nur balqiydi. lekin inson bu narsalarni "qora" va "oq" deb idrok qiladi, vujudga kelgan bevosita sub'ektiv taassurotlarga nisbatan o’zgartirishlar, tuzatishlar kiritadi. idrok jarayonida deyarli barcha sezgilarimiz ishtirok etsa ham idrok sezgilarimizning oddiy yig’indisidan iborat deb bo’lmaydi. idrok jarayonida turli sezgilarimizdan tashqari odamning shu paytgacha orttirilgan turmush tajribasi ham ishtirok etadi. odam o’z turmush tajribasida juda ko’p narsa va hodisalarni takror-takror idrok qilgani tufayli odamning idroki anglanilgan xarakatlarga egadir. shuning uchun yetarli turmush tajribasiga ega bo’lgan odam (ya'ni katta yoshli odamlar) idrok qilayotgan …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "idrok va uni o’rganish metodlari, metodologiyasi"

3-mavzu: idrok va uni o’rganish metodlari, metodologiyasi. reja: 1. idrokni eksperimental o’rganish 2. idrok va uning turlari haqida tushuncha 3. idrok xususiyatlari mashg‘ulot maqsadi: talabalarda idrokni eksperimental o’rganish to‘g‘risidagi bilimlarni shakllantirish. kutilayotgan natija: 1. idrokni eksperimental o’rganish izohlay oladi. 2. idrok va uning turlari haqida tushuncha nazariyalarini tahlil qila oladi. 3. idrok xususiyatlarini ajrat oladi. mashg‘ulotda foydalaniladigan asosiy kalit tushunchalar: idrok turlari, psixologik testlashtirish, idrok xususiyatlari, testlarni qo‘llash, tamoyillar. idrok va uning turlari haqida tushuncha. idrok sezgiga nisbatan bir muncha murakkabroq, to’laroq aks ettirish jarayoni bo’lib, sezgi a'zolarimizga ta'sir etib turgan narsa va hodisalarni butu...

This file contains 11 pages in DOC format (115.5 KB). To download "idrok va uni o’rganish metodlari, metodologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: idrok va uni o’rganish metodlar… DOC 11 pages Free download Telegram