mesopotamiya

DOC 14 pages 175.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 175.5 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: ikki daryo oralig’ida shumer- shahar davlatlarining paydo bo’lishining ijtimoiy-iqtisodiy omillari aim.uz mavzu: ikki daryo oralig’ida shumer- shahar davlatlarining paydo bo’lishining ijtimoiy-iqtisodiy omillari. reja: 1.mesopotamiyaning tabiiy sharoiti,aholining turmush tarzi. 2.shahar davlatlarning paydo bo’lishi, qo’shni davlatlar bilan aloqalar, shumer- akkad podsholigi. 3.mesopotamiya madaniyatining o’ziga xos tomonlari,dini va madaniyati. 1.mesopotamiyaning tabiy sharoiti,aholining turmush tarzi.dajla va frot daryolarining o’rta va quyi oqimidagi mesopotamiya qadimgi sharqning madaniy markazlaridan biri hisoblanadi. mesopotamiya ba’zan ,,tamaddun beshigi “ deb ataladi, bunga sabab qadimda bu mintaqada shumer,akkad, bobil va ossuriya saltanatlari mavjud bo’lganligidir. qadimgi mesopotamiya bugungi kunda tigr va yevfrat(dajla va frot) daryolari orasidagi asosan hozirgi iroq respublikasi hamda, suriyaning shimoliy-sharqiy qismi, janubiy- sharqiy turkiya va g’arbiy eron hududlarida joylashgan.bu hudud qadimdan qulay geografik hududda ya’ni, osiyoni yevropa va afika bilan bog’lovchi yo’llar kesishgan joyda joylashgan. dajla va frot daryolari oralig`idagi vodiyni yunonlar mesopotamiya deb nomlashgan, bu atamaning tarjimasi ikki daryolik yoki ikki daryo oralig`i degan ma’noni anglatadi. …

2 / 14

ari mamlakatning barcha shaxarlarida o`rnatilgan tosh ustunlarga yozib qo`yilgan. xamurappi deyarli 30 yil davomida qo`shni mamlakatlarni o`ziga bo`ysindirish uchun tinimsiz kurash olib bordi. xamurappi vafotidan so`ng qariyb 150 yil davomida bobil poytaxt bo`lib qoldi. so`ng tog`lik kassit qabilasi bobilni bosib oldi. ularning bosqini bobilni zavol topishiga zamin yaratdi. mil. avv. vii asrda yangi bobil podsholigi vujudga keldi. navoxodonosor ii hukmronligi davrida bobil o`z ravnaqi cho`qqisiga chiqqan. yangi bobil podsholigiga misr ham qo`shib olingan. u iyerusalim (quddus) ni vayron qilib tashlashadi. navoxodonosor ii turar joy va binolar qurilishiga pishgan g`isht ishlatishga farmon beradi.. eronliklar lashkari *a.sagdullaev-tarix 539 –yilda bostirib kiradi. forslar bobilni zabt etadi. forslarni bobildan makedoniyalik iskandar haydab chiqaradi. undan so`ng bobilni salavkiylar davlati tarkibiga kiradi. quyosh yili davomiyliga shumerlar tomonidan 365 kun, oy yili 354 kun etib beklgilangan. eng qadimgi rasadxonalar baland ko`p zinali ibodatxonalar –zikkuratlar yuqorisidagi maydonchada barpo etilgan. mil. avv. iii ming yillikdayoq bu yerda turli –tuman …

3 / 14

nning malumotlariga qaraganda uning 360-xil foydali xossasini bilganlar.uzum,tariq,bodiring,sarimsoq,baqlajon,oshqovoq,loviya va no`xat o`stirganlar.qadimgi fauna boy bo`lgan.daryolarda baliq ko`p bo`lgan.bundan tashqari qushlar,eshak,cho`chqa,kiyik,quyon,tuyaqush,sherlar to`qay va sahrolarda mo`l-ko`l bo`lgan.mesopotamiya qadimgi yaqin sharqning keng bo`shlig`ida joylashganligi uchun xalqaro savdoda yetakchi rol o`ynagan,ko`pgina yo`llar g`arbdan sharqqa,shimoldan janubga shu yerdan o`tgan. er. avv. iii ming yillikdan shimoliy-sharqiy mesopotamiyada diyali daryosidan urmiya ko`ligacha yarim ko`chmanchi kutiy (gutiy ) qabilalari yashagan.* kassit qabilalari shimoliy-g`arbiy eronda, elamlardan shimolda yashagan. oromiy tili bu yerda keng tarqaldi. er. avv. x asrda janubiy mesopotamiyaga oromiylarga qarindosh xaldey qabilalari kelib o`rnashdi. mesopotamiya hududida er. avv. iv ming yillikdan iii ming yillikgacha ibtidoiy jamoa tuzumini yemirilish jarayoni bordi. shumerlarning er. avv. iv ming yillikni boshlarida janubiy mesopotamiyaga kelishi bilan uruk madaniyati boshlandi. *r.rajabov-qadimgi dunyo tarixi 2.shahar davlatlarning paydo bo`lishi,qo`shni davlatlar bilan aloqalar,shummer-akkad podsholigi.eramizdan avvalgi v asrda sharqdagi bir qancha mamlakatlarni borib ko`rgan mashhur yunon tarixchisi gеradot bobil va ossuriyaning o`tmishi to`g`risida ba'zi ma'lumotlarni saqlab qolgan. afsuski, …

4 / 14

jjatlari kashf etilib, o`qib chiqilganligida eramizdan avalgi ix asrda ossuriyada malika shammuramat o`z o`g`lining yoshligida mamlakatni idora qilganligi aniqlandi. gеradot dajla va frot vodiysining iqtisodiyotini daryo kеmalarida arman o`lkasi bilan savdo uchun foydalanishi va shu kabilarni, shuningdеk axolining mayishiy turmushini ancha yaxshi tasvirlaydi. mеsopotamiya xalqi voha va tog` oldi rayonlarida yashashgan bo`lib, nеolit davriga kеlib, o`lka rivojlandi. bu davr tarixini ochib bеradigan yozuv paydo bo’lgunga qadar mavjud madaniyat o’choqlari, xassun va xalaf manzilgoxlarini aytib o`tish lozim. bu xalqlar tarixini ochib bеrishga v ming yillik oxiri, iv ming yillikda ancha rivojlangan el’-ubayda manzilgohini misol qilish mumkin. shummеrliklar davri manzilgohi bo`lishi mumkin. chunki shummеrliklarni kеlib chiqishi xozirgacha muloxazalarga boy. mеsopotamiyaning shimoliy qismiga sharqiy sеmit qabilalari o’rnashdilar hamda ular iii ming yillikka kеlib butun mеsopotamiyaga yoyildilar va shumеr tili va adabiyoti akkadliklar ta'sirida o`z ahamiyatini yo`qotdi. mеsopotamiyaga garbiy sеmit qabilalari amorеy qabilalari, xurritlar va boshqa qabilalarni kirib kеlishi kuzatiladi. mеsopotamiya tarixini o`rganishda ayniqsa, …

5 / 14

boshlarida bu еrda bir nеcha 10 lab shaxar davlatlarni uchratamiz. o`sha zamonda shaxar bir qancha qishloq jamoalarinig birga qo`shiluvidan iborat bo`lib, bunda o`zlarini – o`zi idora qiluvchi kvartallar vujudga kеltirilgan. har qaysi kvartalning markazida mahalliy xudo ibodatxonasi bo`lgan. tеvarak atrofdagi kichik qishloqlar xokim bosh bo`lgan markazga bo`ysunishga; xokim ayni zamonida lashkarboshi va oliy kohin hisoblangan. biror shaxar kuchaya borib, boshqa shaxarlarni o`ziga bo`sundirgan vaqtda uning xokimi podsho unvonini olgan. davlat xokimiyati asta-sеkin kuchaya borgan, podsholar a'yonlarga va oliy kohinlarga suyanib, oddiy fuqarolarni pisand qilmay qo`yishgan va ularni har turli majburiy ishlarga torta bеrishgan. urug`dan patriarxal oilaga va qishloq jamoasiga, qabiladan davlatga o`tishning ana shu butun jarayoni uzoq va asta-sеkin davom etgan bo`lib, taxminan eramizdan avvalgi v ming yillikning oxiridan iii mingyillikning o`rtalarigacha, arxеologik tеrminologiyaga ko`ra enеolitgacha bo`lgan davrni o`z ichiga qamrab oladi. nеolit davridan ayniqsa vii ming yillikdan kеyin axolinnng joylashuvi tarixini ochib bеrishda jarmo madaniyati muxim rol o`ynaydi. vi …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mesopotamiya"

mavzu: ikki daryo oralig’ida shumer- shahar davlatlarining paydo bo’lishining ijtimoiy-iqtisodiy omillari aim.uz mavzu: ikki daryo oralig’ida shumer- shahar davlatlarining paydo bo’lishining ijtimoiy-iqtisodiy omillari. reja: 1.mesopotamiyaning tabiiy sharoiti,aholining turmush tarzi. 2.shahar davlatlarning paydo bo’lishi, qo’shni davlatlar bilan aloqalar, shumer- akkad podsholigi. 3.mesopotamiya madaniyatining o’ziga xos tomonlari,dini va madaniyati. 1.mesopotamiyaning tabiy sharoiti,aholining turmush tarzi.dajla va frot daryolarining o’rta va quyi oqimidagi mesopotamiya qadimgi sharqning madaniy markazlaridan biri hisoblanadi. mesopotamiya ba’zan ,,tamaddun beshigi “ deb ataladi, bunga sabab qadimda bu mintaqada shumer,akkad, bobil va ossuriya saltanatlari mavjud bo’lganligidir. qadimgi ...

This file contains 14 pages in DOC format (175.5 KB). To download "mesopotamiya", click the Telegram button on the left.

Tags: mesopotamiya DOC 14 pages Free download Telegram