materiallar qarshiligi faniga kirish

PPTX 20 pages 3.8 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint materiallar qarshiligi faniga kirish reja: kirish. fanning maqsadi va vazifalari. fanning tarixi va boshqa fanlar bilan bog'liqligi. konstruktsiya turlari. tashqi kuchlar va ularni tasnifi.. materiallar qarshiligida qabul qilingan gipotezalar (cheklanishlar). kirish. fanning maqsadi va vazifalari biror mashina yoki inshoot qurishdan avval, undan qanday maqsadda foydalanishiga qarab, kerak bo'ladigan materiallar tanlanadi. materiallarni tanlashda mashina yoki inshotlarning o'lchamlari qanday sharoitda ishlanishi va ular qanday yuklanishlarga, ya'ni qanday tashqi kuchlarga bardosh bera olishi kerakligini, qismlarda qanday zo'riqishlar hosil bo'lishi va bu zo'riqishlarga qanday material bardosh berishi hamda kesim o'lchamlarini qanday tanlab olinishi haqidagi masalalar oldindan hal qilinishi kerak. materiallar qarshiligi fanida mashina va inshootlarning asosiy elementlari sifatida qaraladigan sterjenlarning deformatsiyalanishi, mustahkamligi, bikirligi va ustivorligi masalalariga keng e'tibor beriladi. demak, xar qanday mashina va inshootga nisbatan turlicha talablar qo'yiladi. ular qo'yilgan yuklar ta'sirida hamma vaqt xavf-xatarsiz ishlashi kerak, shuning uchun mashina yoki inshootlar qurish uchun zarur bo'lgan materiallarning ba'zi fizik, mexanik hossalarini …

2 / 20

materiallar deb, fizik mexanik xossalari turli yo'nalishlarda har xil bo'lgan materialga aytiladi. masalan: yog'och, faner, armaturalangan tolali plastmassalar kiradi. ortotrop materiallar deb, ma'lum yo'nalishlarda bir xil fizik mexanik xossalarga ega bo'lgan materiallar. masalan: prokat po'lat, sovuqlayin tortilgan sim va boshqa materiallar kiradi. materiallar qarshiligi fani va masalalarini echishni o'rganish usuli fan tarixi va boshqa fanlar bilan bog'liqligi materiallar qarshiligi fani o'z rivojlanish tarixiga ega. bir qancha olimlarni tadqiqotlari tufayli "materiallar qarshiligi" fani yuzaga keldi. fanga asos solgan o'rta osiyo buyuk olimlaridan: abdul abbos ahmad ibn muhammad qasir al-farg'oniy (788 yilda tug'ilgan) tomonidan yaratilgan mexanik kalendar, burchaklarni o'lchash asboblari; abu ali al-husayoin ibn abdulloh ibn sinoning (980-1087) “aql mezoni” asarida mexanikadagi oddiy sistemalar, ya'ni richaglar, bloklar, pog'onalardan tuzilgan mexanizmlarning ishlash printsiplari bayon qilingan; abu yusuf al-xorazmiy(x asr)ning ”ilmlarning kaliti” kitoblari e'tiborga sazovordir. leonardo - da vinche mashhur italyan olimi (1452-1519yillar)da turli mashinalar xakida ba'zi ma'lumotlarni yoritgan. materiallar qarshiligi faning tarixiy taraqqiyotida …

3 / 20

'qiga normalligicha qoladi degan. sh.kulon frantsuz olimi (1736-1806) elastik jismlarni tekshirish, balkalarning egilishi, kolonnalarning siqilishi, buralish, buralishdagi tebranishlar bo'yicha ishlar olib borgan. materiallar qarshiligi rivojlanishida rus olimlaridan p.v. gadolin, juravskiy d.i, yasinskiy f, timoshenko s.p , pisarenko v. va boshqalarning ishlari katta ahamiyatga egadir.maktab yaratgan olimlar: belyaev n.m, filonenko-borodich m.m, ilyushin a.a, rabotnov yu.n, vlasov v.z, raxmatulin x.a, urazboev m.t, qobulov v.ј, rashidov t.r, odilxo'jaev e.a, kondratev v.m va boshqalar materiallar qarshiligining ayrim bo'limlaridan mustaqil fanlar yaratdilar o'zbek olimi m.t. o'rozboev 1973 yili o'zbek tilida birinchi bo'lib darslik chop etgan. materiallar qarshiligi fanini boshqa fanlar bilan bog'liqligi konstruktsiya turlari turmushda uchraydigan konstruktsiya turlari xilma-xil bo'lib, ancha murakkab tuziladi. ularning elementlari esa oddiy ko'rinishga keltiriladi. materiallar qarshiligida konstruktsiya elementlari uchga bo'linadi 2. ikki o'lchamli bir o'lchamdan bir necha marotaba katta elementlar-plita, plastinka va qobiqlar. 1.ikki o'lchamli bir o'lchamdan bir necha bor kichik brus ya'ni sterjenlar ( to'sin, ustun, val, hori, havon …

4 / 20

adi, ya'ni uning xossasi barcha yo'nalishda bir xil deb qabul qilinadi.bu cheklanish anizatrop materiallrda ishlatilmaydi. masalan:yog'och. metall bir jinsli materialdan bo'lib, beton tosh, g'isht bir jinsli xususiyati kamroqdir. 3.cheklanish. kuchlar ta'sirining mustaqillilik printsipi. bu printsipga ko'ra kuchlar sistemasi ta'sirining natijasida bu kuchlarni yoki ketma-ket yoki tartibsiz qo'yilishidan hosil bo'ladigan ta'sirlar natijasi teng deb faraz qilinadi. «ta'sir natijasi» deganda jismda ichki kuch ta'siridan uning ayrim nuqtalarida hosil bo'ladigan deformatsiya va ko'chishlar tushuniladi. bu printsipdan nazariy mexanikada qo'llanilsada, deformatsiyalanuvchi jismlar uchun undan quyidagi ikki shart: kuch qo'yilgan nuqtaning ko'chishi jism o'lchamlariga nisbatan juda ham kichik bo'lishi sharti, ko'chishlar deformatsiyalarning natijasi bo'lgan-ligidan, u ta'sir etuvchi kuchlarga proportsional, ya'ni chiziqli botlangan bo'lishi sharti bajarilgan taqdirdagina foydalanishi mumkin. 4.cheklanish - jism yuklanishdan oldin unda boshlang'ich zo'riqish kuchlari bo'lmaydi deb faraz qilinadi. po'lat detallarning notekis sovushi, yog'ochning notekis qurishi, betonning notekis qotishi natijasida ularda boshlang'ich zo'riqish kuchlari paydo bo'ladi. 5.cheklanish - yassi kesimlar gipotezasi(bernulli gipotezasi). deformatsiyaga …

5 / 20

ar jismda kuchlanish bo'lmaydi, deb taxmin qiladi. o'z – o'zini tekshirish savollari 1.tashqi kuchlar va ularni klassifikatsiyasi. 2.konstruktsiya turlari. 3.mustaxkamlik deb nimaga aytiladi? 4.bikirlik deb nimaga aytiladi? 5.ustvorlik deb nimaga aytiladi? 6.tejamli konstruktsiya nima? 7.anizatrop materiallar nima va unga misol. 8. izotrop va materiallar nima va unga misol. 9.ortotrop materiallar nima va unga misol. 10.materiallar qarshiligida qabul qilingan gipotezalar (cheklanishlar). 11. tayanch reaktsiya kuchlari turlari nechta? image2.png image3.png image4.jpg image5.jpg image6.jpeg image7.jpeg image8.png image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.png image13.png image14.png image15.jpg image16.jpg image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png image26.png image27.png image28.png image29.png image30.png image31.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "materiallar qarshiligi faniga kirish"

prezentatsiya powerpoint materiallar qarshiligi faniga kirish reja: kirish. fanning maqsadi va vazifalari. fanning tarixi va boshqa fanlar bilan bog'liqligi. konstruktsiya turlari. tashqi kuchlar va ularni tasnifi.. materiallar qarshiligida qabul qilingan gipotezalar (cheklanishlar). kirish. fanning maqsadi va vazifalari biror mashina yoki inshoot qurishdan avval, undan qanday maqsadda foydalanishiga qarab, kerak bo'ladigan materiallar tanlanadi. materiallarni tanlashda mashina yoki inshotlarning o'lchamlari qanday sharoitda ishlanishi va ular qanday yuklanishlarga, ya'ni qanday tashqi kuchlarga bardosh bera olishi kerakligini, qismlarda qanday zo'riqishlar hosil bo'lishi va bu zo'riqishlarga qanday material bardosh berishi hamda kesim o'lchamlarini qanday tanlab olinishi haqidagi masalala...

This file contains 20 pages in PPTX format (3.8 MB). To download "materiallar qarshiligi faniga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: materiallar qarshiligi faniga k… PPTX 20 pages Free download Telegram