eritmalar

PPTX 22 pages 263.2 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 263.2 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

powerpoint presentation 11-ma’ruza: eritmalar. reja: 1.gazlarning eritmalari. genri qonuni. suyuq eritmalar. 2.eritma konsentratsiyasini ifodalash usullari. 3.eruvchanlik. erish mexanizmi. ikki va undan ortiq komponentlardan va ularning o‘zaro ta’sir mahsulotlaridan tashkil topgan gomogen sistemaga eritma deyiladi. eritma tayyorlash jarayonida agregat holati o‘zgarmaydigan komponent erituvchi hisoblanadi. eritmalarda bir komponent ikkinchisida molekulalar, ionlar, yoki atomlar holatida bir jinsli muhit hosil qilib tarqalgandir. eritmalar gaz, suyuq va qattiq holatda uchraydi. gaz eritmalar va qattiq eritmalar gaz eritmalar va qattiq eritmalar ham hayotda mihim ahamiyatga ega va ko‘plab qo‘llaniladi. gaz-gaz eritmalarda har bir gaz boshqa gazlar bilan aralashgan holatda bo‘ladi.havo gaz eritmaga klassik misol bo‘ladi, havoda tahminan 18 xil gazlar tirli xil proporsiyada aralashgan bo‘ladi. gaz-qattiq eritmalar – gaz modda qattiq moddada eriganda hosil bo‘ladi. vodorod gazini palladiydan o‘tkazib tozalash mumkin. faqat vodorod atomlarining o‘lchami (kichikligi) palladiy bilan pb-h bog‘ini hosil qilish uchun mos tushadi. vodorod atomlari palladiy atomlari orasidan o‘tib so‘ngra vodorod molekulasini hosil qiladi. …

2 / 22

ng bo‘ladi. gazlar eruvchanligining bosimga bog‘liqligi genri qonuni bilan ifodalanadi: o‘zgarmas haroratda gazlarning eruvchanligi uning bosimiga to‘g‘ri proporsional. c - gazning eruvchanligi; k- genri doimiysi; r - gazning bosimi. genri-dalton qonuni. agar biror suyuqlikda gazlarning aralashmasi erisa, har bir alohida gazning eruvchanligi shu gazning parsial bosimiga to‘g‘ri proporsional. suyuq eritmalar. suyuq eritmalar odatdagi suyuqliklarga o‘xshash o‘ziga xos strukturaga ega. suyultirilgan eritmalarning xossalari erituvchinikiga o‘xshab ketsa, konsentrlangan eritmalarning xossalari erigan moddaga o‘xshab ketishi aniqlangan. suyuq moddalarning suvda eruvchanligi turlicha. ba’zi suyuqliklar masalan: spirt, glitsirin suvda cheksiz eriydi. ba’zilari esa ma’lum miqdorda eriydi. masalan - fenol sovuq suvda oz eriydi. harorat ko‘tarilganda uning eruvchanligi ortadi. 66,45o s dan yuqori haroratda esa uning eruvchanligi cheksiz bo‘ladi. bu haroratni kritik erish harorati deyiladi. suyuq eritmalar va qutbli molekulalarning ahamiyati. erituvchi bilan eritilayotgan moddalar ichki kuchlari o‘zaro mos (o‘xshash) bo‘lsa ular bir-biri bilan kuchlarni almashadi.masalan: tuzlar suvda eriydi, chunki ion va suv orasidagi kuchli ion-dipol …

3 / 22

igida erigan modda miqdoriga konsentratsiya deb ataladi. 1. erigan modda massasining eritmaning umumiy massasiga nisbati erigan moddaning massa ulushini ko‘rsatadi. w - erigan moddaning massa ulushi; c,% erigan moddaning % lardagi massa ulushi; m 1 - erigan modda massasi, g; m 2 - eritmaning massasi, g; m 0 - erituvchining massasi, g. 2. bir litr eritmada erigan modda miqdoriga molyar konsentratsiya deyiladi. cm - molyar konsentratsiya; m - erigan modda massasi, g; m - erigan modda molyar massasi, g/mol; n - erigan modda miqdori, mol. 0,5 m naoh – bu ifoda molyar konsentratsiyasi 0,5 mol/l bo‘lgan natriy gidroksid eritmasi ekanligini bildiradi. 3. bir kilogramm erituvchida erigan modda miqdoriga molyal konsentratsiyani ifodalaydi: c - molyal konsentratsiya, mol/kg; m - erigan modda massasi, g; m - erigan modda molyar massasi, g/mol; g - erituvchi massasi, g. 3. bir litr eritmada erigan modda ekvivalent miqdoriga normal (ekvivalentning molyar) konsentratsiya deyiladi: cn – erigan …

4 / 22

a moddaning erishi o‘z-o‘zicha borib, bunda g  o , shuning uchun jarayon o‘z-o‘zicha boradi. 20 os da 100 g erituvchida 10 g ortiq modda erisa bu modda yaxshi eriydigan hisoblanadi. xuddi shu sharoitda 0,01 – 1,0 g atrofida erisa qiyin eriydigan deyish mumkin. agar shu sharoitda 0,01 g dan kam erisa amaliy jihatdan erimaydigan hisoblanadi. umuman erimaydigan modda bo‘lmaydi. ko‘p qattiq moddalarning eruvchanligi harorat ortishi (1-rasm) bilan ortadi. 1-rasm. eruvchanlik egri chiziqlari. erish jarayoni murakkab fizik-kimyoviy jarayondir. erigan modda molekulalari bilan erituvchi molekulalarining o‘zaro ta’sirini solvatlanish deyiladi. bu ta’sirlanish mahsulotlari esa solvatlar deyiladi. agar erituvchi suv bo‘lsa, bu jarayon gidratlanish, mahsulot esa gidratlar deyiladi. erituvchi va erigan modda tabiatiga bog‘liq holda solvatlarning hosil bo‘lishi turlicha bo‘lishi mumkin. masalan: eriydigan modda ion tuzilishli (nacl), erituvchi esa qutbli tuzilishli (h2o) bo‘lsa, erish jarayonini quyidagicha tasvirlash mumkin: qattiq moddaning erish jarayonini ikkita jarayonlarning yig‘indisi deb qarash kerak. birinchisi qattiq moddaning molekulalarga yoki …

5 / 22

ionlar o‘z joyini tark etib krisstal panjara buziladi. gidrat qobiq shakli. ionlar ajralgandan so‘ng suv molekulalari ular atrofida gidrat qobig‘ini hosil qiladi. suv molekulalarining soni ionning o‘lchamiga bog‘liq: li+ kabi kichik ionlar atrofida 4 ta suv molekulasi tetraedr shaklida, na+ va f- kabi kattaroq ionlar atrofida 6 ta suv molekulasi oktaedr shaklida qamrab oladi. 2-rasm. na+ ioni atrofidagi gidrat qobiq 2. kislorod va azot tutgan organik va biologik birikmalar,spirtlar, amin va aminokislotalar kabi qutbli eritmalarda vodorod bog‘ining hosil bo‘lishi muhim kuch hisoblanadi. 3. qutbli molekula propanal (ch3ch2cho) qutbli erituvchi dixloretanda eriganda vodorod bog‘lari bo‘lmagan dipol-dipol kuchlari vujudga keladi. 4. ion-induksiya dipol kuchlari, bir zaryad turi dipol kuchga, qutblanuvchanligiga tayanishi. ion-dipol kuchlari, ionning zaryadi qutbsiz molekula elektron bulutini buzganida vujudga keladi. bu turdagi kuchlar gemoglobin tarkibidagi fe2+ ioni va qizil qon tanachalaridagi kislorod o‘rtasida vujudga keladi. 5. dipol-induksiya dipol kuchlari – qutbli molekula qutbsiz molekulaning elektron bulutini buzganida vujudga keladigin qutblanuvchanlikka …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eritmalar"

powerpoint presentation 11-ma’ruza: eritmalar. reja: 1.gazlarning eritmalari. genri qonuni. suyuq eritmalar. 2.eritma konsentratsiyasini ifodalash usullari. 3.eruvchanlik. erish mexanizmi. ikki va undan ortiq komponentlardan va ularning o‘zaro ta’sir mahsulotlaridan tashkil topgan gomogen sistemaga eritma deyiladi. eritma tayyorlash jarayonida agregat holati o‘zgarmaydigan komponent erituvchi hisoblanadi. eritmalarda bir komponent ikkinchisida molekulalar, ionlar, yoki atomlar holatida bir jinsli muhit hosil qilib tarqalgandir. eritmalar gaz, suyuq va qattiq holatda uchraydi. gaz eritmalar va qattiq eritmalar gaz eritmalar va qattiq eritmalar ham hayotda mihim ahamiyatga ega va ko‘plab qo‘llaniladi. gaz-gaz eritmalarda har bir gaz boshqa gazlar bilan aralashgan holatda bo‘ladi.havo gaz eri...

This file contains 22 pages in PPTX format (263.2 KB). To download "eritmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: eritmalar PPTX 22 pages Free download Telegram