qaror qabul qilishda jarayonida model va modellashtirish

DOCX 30.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664964120.docx qaror qabul qilishda jarayonida model va modellashtirish reja: 1. model tasnifi. 2. tizimli tahlilda modellashtirish. 3. moddelashtirish jarayonining bosqichlari 1. model tasnifi. “model” atamasi o’ta ko’p sonli talqinlarga ega. eng umumiy ko’rinishda biz modelning quyidagi ta’rifiga tayanamiz. model – bu asliyat (prototip) bilan o’xshashlikka ega bo’lgan va asliyatning hatti-harakatini tasvirlash va/yoki izohlash va/yoki bashoratlash vositasi bo’lib xizmat qiladigan ob’ektdir. asliyatning barcha xossalarini emas, balki tadqiqot uchun ahamiyatli bo’lgan soddalashtirilgan qiyofasini berish modelning eng muhim sifatidir. murakkab tizimlar bajariladigan jarayonlar (vazifalar), tuzilma hamda zamondagi xatti-harakati bilan xususiyatlanadi. ushbu jihatlarni munosib tarzda modellashtirish uchun axborotlashgan tizimlarda bir biri bilan kesishuvchi funksional, axborotlashgan va hatti-harakat modellari farqlanadi. tizimning funksional modeli tizim tomonidan bajariladigan vazifalar majmuini tasvirlaydi, tizim morfologiyasini (uning tuzilishi) -funksional tizimchalar tarkibi, ularning o’zaro aloqalarini xususiyatlaydi. axborotlashgan model tizimning ma’lumotlar tuzilmasi (tarkibi va o’zaro aloqasi) ko’rinishidagi unsurlar o’rtasidagi munosabatlarni aks ettiradi. hatti-harakat (hodisaviy) modeli axborotlashgan jarayonlarni (faoliyat ko’rsatish sur’atini) tasvirlaydi, unda …

.k. modellar qo’llaniladigan uch asosiy sohani: o’qitish, ilmiy tadqiqotlar, boshqaruv tizimlarini ajratib ko’rsatish mumkin. o’qitishda modellashtirish yordamida turli ob’ektlarni aks ettirishning yuksak ko’rgazmalilik darajasiga erishiladi va bular haqidagi bilimlarni etkazib berish osonlashadi. bular asosan tizimni tasvirlash va izohlashga imkon beradigan modellardir. ilmiy tadqiqotlarda modellar nazariya va amaliyot rivojini ta’minlagan holda yangi axborotni qayd qilish va tartibga solish imkonini beradi. boshqaruvda modellar qarorlarni asoslash uchun qo’llaniladi. bunday modellar tizimlarni ham ta’riflashni, ham izohlashni, ham ularning hatti-harakati oldindan aytilishini ta’minlashi lozim. “qora quti” modeli. tizim tarkibi modeli. tizim tuzilmasi modeli. tizimni tasvirlashning eng sodda va mavhum darajasi “qora quti” modelidir. mazkur holatda ajratib olingan tizim muhit bilan kirish va chiqishlar majmui bilan bog’liqligi faraz qilinadi. modelning chiqishlari tizim faoliyati natijalarini, kirishlar esa zahiralar va cheklanishlarni tasvirlaydi. shu asnoda tizimning ichki mazmuni to’g’risida biz xech narsa bilmaymiz va bilishni istamaymiz deb taxmin qilinadi. model bu holatda uning ikki muhim xossasi: yaxlitligi va muhitdan …

ida bu muhitga o’ta muhim ta’sir ko’rsatuvchi omillar: ijtimoiy bozor xo’jaligi, siyosiy va ijtimoiy tuzilma, ekologiya, tizimga jiddiy ta’sir ko’rsatuvchi innovatsion texnologiyalar ajratib ko’rsatiladi. bundan tashqari korxona o’zaro hamkorlik qiladigan yuqori turuvchi va quyi turuvchi tashkilotlar shuningdek tizim kirishiga kelib tushadigan zahiralar va chiqishda vujudga keladigan yakuniy mahsulot ajratib ko’rsatiladi. model xususiyatli alomatlariga (signaturasi) ko’ra modellashtirishning quyidagi: aniqlovchi va bashoratlovchi, turg’un va harakatchan, uzuq-uzuq va uzuq-uzuq-uzluksiz turlari mavjud. model va modellashtirish qaror qabul qilish jarayonida juda muhim rol uynaydi. amaliyotda boshqaruvda foydalanilayotgan juda ko’p modellar murakkabdir, lekin modellashtirish mazmuni judda sodda. modellashtirish ishlab chiqarish jarayoni bulib, ma’lum bir modelning qo’llanilishi tushuniladi. iqtisodiyotda va boshqaruvda modellashtirishni qo’llanilishiga sabab, bir tomondan iqtisodiy xarakterdagi tajribalarni o’tkazish narxi juda qimmatligi yoki o’zini qoplamaydi, va boshqa tomondan turli vaqt momentlarida iqtisodiy, siyosiy, ijtimoiy va boshqa sohalarda muammoli vaziyatlarni holatlari qaytarib bo’lmasiligidadir. model atamasiga turli mualliflar tomonidan berilgan ta’riflarga ko’ra, iqtisodiy matematik model haqiqatga yaqin, modellashtirilayotgan …

2) qaror qabul qilish vaqti; 3) echim uchun zarur resurslar; 4) qaror qabul qiluvchi shaxs yoki tashkilotning resurslari; 5) boshqariluvchi omillar tizimi; 6) boshqarib bo’lmaydigan omillar tizimi; 7) boshqariluvchi va boshqarib bo’lmaydigan omillar o’rtasilagi bog’lagishlar tizimi; 8) alternativ echimlar tizimi; 9) qabul qilingan qarorlarni baholash uchun parametrlar tizimi (baholash tizimi). 2. tizimli tahlilda modellashtirish. tizimli tahlilning ajralmas qismi modellashtirish bo’lib, bu modelni yaratish, uning xossalarini o’rganish va olingan ma’lumotlarni modellashtirilayotgan tizimga o’tkazishni o’z ichiga oluvchi muayyan tizimni tadqiq qilish jarayonidir. muayyan tizim xatti-harakatini tasvirlash, izohlash va bashorat qilish modellashtirishning umumiy vazifalaridir. oqilona yoki oqilonaga yaqin echimlarni (qarorlarni) topish, echimlarning samaradorligini baholash, tizimning xossalarini (o’zgarishlarga ta’sirchanligi, xususiyatlarning ahamiyati va h.k), aniqlash, tizim xususiyatlari o’rtasidagi o’zaro aloqalarni o’rnatish, axborotni ko’chirib o’tkazish modellashtirishning asosiy maqsadlari bo’lishi mumkin. aniqlovchi modellashtirish tasodifiy ta’sirlar mavjud bo’lmasligi faraz qilinadigan jarayonlar va hodisalarni aks ettiradi. bashoratlovchi modellashtirish ehtimoliy jarayonlarni hisobga oladi. turg’un modellashtirish ob’ektning vaqtning qayd qilingan davridagi …

mali, ramziy va matematik modellashtirish ko’rinishida amalga oshiriladi. modellashtirishning mazkur ko’rinishini funksional, axborotli va hodisali taqdim etish uchun vositalar va usullarning ko’plab miqdori ishlab chiqilgan. ko’rgazmali modellashtirishda kishining aniq ob’ektlar to’g’risidagi tasavvuri asosida ob’ektda kechayotgan hodisalar va jarayonlarni aks ettiruvchi ko’rgazmali modellar yaratiladi. o’quv plakatlari, rasmlar, chizmalar, diagrammalar ana shunday modellarga misoldir. gipotetik (farazlovchi) modellashtirish asosida tadqiqotchining ob’ekt to’g’risidagi bilim darajasini aks ettiruvchi va o’rganilayotgan ob’ekt kirishi va chiqishi o’rtasidagi sabab- oqibat aloqalariga tayanadigan aniq ob’ektdagi jarayon kechishi qonuniyatlari to’g’risidagi faraz qaror topadi. shakliy modellarni yaratish uchun ob’ekt to’g’risidagi bilimlar etarli bo’lmaganda modellashtirishning ushbu turidan foydalaniladi. o’xshash modellashtirish turli darajalardagi o’xshashliklarni qo’llashga asoslanadi. bir muncha sodda ob’ektlar uchun to’liq o’xshashlik eng yuqori darajadir. tizim murakkablashib borgan sari o’xshash model ob’ekt amal qilishining bir necha (yoki faqat birgina) tomonini aks ettiruvchi navbatdagi darajadagi o’xshashliklardan foydalaniladi. muayyan ob’ektda kechayotgan jarayonlarni jismoniy modellashtirish imkoni bo’lmaganda yoki modellashtirishning boshqa ko’rinishlarini o’tkazishdan oldin keladigan holatda …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qaror qabul qilishda jarayonida model va modellashtirish"

1664964120.docx qaror qabul qilishda jarayonida model va modellashtirish reja: 1. model tasnifi. 2. tizimli tahlilda modellashtirish. 3. moddelashtirish jarayonining bosqichlari 1. model tasnifi. “model” atamasi o’ta ko’p sonli talqinlarga ega. eng umumiy ko’rinishda biz modelning quyidagi ta’rifiga tayanamiz. model – bu asliyat (prototip) bilan o’xshashlikka ega bo’lgan va asliyatning hatti-harakatini tasvirlash va/yoki izohlash va/yoki bashoratlash vositasi bo’lib xizmat qiladigan ob’ektdir. asliyatning barcha xossalarini emas, balki tadqiqot uchun ahamiyatli bo’lgan soddalashtirilgan qiyofasini berish modelning eng muhim sifatidir. murakkab tizimlar bajariladigan jarayonlar (vazifalar), tuzilma hamda zamondagi xatti-harakati bilan xususiyatlanadi. ushbu jihatlarni munosib tarzda modella...

DOCX format, 30.3 KB. To download "qaror qabul qilishda jarayonida model va modellashtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: qaror qabul qilishda jarayonida… DOCX Free download Telegram