o‘rtacha miqdorlar, statistik tasniflash va guruhlash metodi

PPTX 41 pages 2.0 MB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

презентация powerpoint 3-mavzu: o‘rtacha miqdorlar, statistik tasniflash va guruhlash metodi reja: 1. o‘rtacha miqdorlarning mohiyati va ahamiyati. 2.arifmetik o‘rtacha miqdorlar. 3.statistik tasniflashning mohiyati va ahamiyati 4.statistik guruhlash. oddiy va murakkab guruhlash. 1. o‘rtacha miqdorlarning mohiyati va ahamiyati. o‘rganilayotgan statistik tо‘plamni о‘zgaruvchan belgilari bо‘yicha umumlashtirib ta’riflaydigan kо‘rsatkichlar о‘rtacha miqdorlar deb ataladi. о‘rtacha miqdorlarning asosiy xossalari: umumlashtirib ta’riflash; ayrim xususiylikdan chetlanish; qonuniyatlarni yuzaga chiqarishni ifodalash. 4 о‘rtacha miqdor о‘zining funksiyalarini tо‘la va aniq ado etishi uchun quyidagi shart-sharoitlar mavjud bо‘lishi lozim: о‘rtacha miqdori aniqlanadigan tо‘plam bir jinsli, hajm jihatdan yetarli sonda bо‘lishi kerak. o‘rganilayotgan tо‘plam birliklariga tegishli belgining miqdoriy qiymatlari bо‘yicha ularning taqsimoti yetarli darajada hodisaga xos obyektiv taqsimot qonuniyati bilan hamohang va mos shaklda bо‘lishi zarur. bu talab katta sonlar qonuni amal qilishidan kelib chiqadi 2.arifmetik o‘rtacha miqdorlar. arifmetik о‘rtacha miqdor о‘rganilayotgan belgi tо‘plam birliklarida ega bо‘ladigan ayrim miqdoriy qiymatlarini qо‘shishdan olinadigan umumiy hosilaga (yig‘indiga) hamda birliklar soniga asoslanadi. agarda о‘rtacha …

2 / 41

olingan yig‘indini ularning soniga (ya’ni qator variantlari soniga) bо‘lish yо‘li bilan aniqlanadi bu yerda:  -yig‘indi belgisidir. x – belgining n miqdorlari; n – tо‘p lam hajmi (о‘rganilayotgan belgilar soni). tortilgan arifmetik о‘rtacha tortilgan arifmetik о‘rtacha – о‘rtalashtirilayotgan miqdorlarni ularning tо‘plamda uchrashish soni bilan tortib olib hisoblangan о‘rtachadir. agar x belgining n miqdorlari x1, x2, ....., xn yoki xi (i=1,n) mos tartibda f1, f2, ....., fn yoki fi (i=1,n) martadan kuzatilgan bо‘lsa, о‘rtacha arifmetik miqdorning umumiy ifodasi. bunday hollarda o‘rtacha miqdorlar tortqichli arifmetik o‘rtacha usulida quyidagi amallar ketma-ketlikda bajariladi: 1. o’rtachalashtirilayotgan har bir yakka miqdorlar (x), takrorlanish soniga (tortqichiga, vazniga, f) ko’paytiriladi = xf. 2. yakka miqdor (belgi) va tortqich (vazn – f) ko’paytmasi qo’shilib, yig’indisi aniqlanadi =∑ xf. 3. tortqichlar (vaznlar – f) yig’indisi ham aniqlanadi =∑f. 4. so’ngra miqdorlar yig’indisi (∑xf), tortqichlar yig’indisiga bo’linadi: х̅ = ∑ 𝑥𝑓/∑ 𝑓 . shunday qilib, tortqichli (vaznli) arifmetik o’rtacha formulasini quyidagicha …

3 / 41

usulida hisoblash qator variantalaridan о‘zgarmas ixtiyoriy a soni ayirib, olingan natija boshqa ixtiyoriy b songa bо‘linadi. natijada berilgan xi qatordan yi=(xi-a)/b qatori vujudga keladi. bu qator uchun arifmetik о‘rtacha hisoblanadi. sо‘ngra u b soniga kо‘paytiriladi va olingan natija ustiga a soni qо‘shiladi. natijada boshlang‘ich qatorning haqiqay arifmetik о‘rtacha miqdori kelib chiqadi. kengligi teng oraliqli qatorlarda «a» deb variantaning о‘rtadagi qiymatini «b» о‘rnida esa oraliq kengligi olish tavsiya etiladi. 1-jadval о‘rtacha nisbiy miqdorni oraliqli variatsion qatorlarda hisoblash shartnomani bajarish darajasi bо‘yicha korxonalar guruhi (foizda) xi kor-xonalar soni ni shartnoma bо‘yicha mahsulot yetkazib berish hajmi (mln.sо‘m) fi shartnomani о‘rtacha bajarish darajasi % а 1 2 3 4 5 6 7 80 гача 80-90 90-100 100-110 110-120 120-130 130 va undan yuqori 1 3 5 9 7 5 4 20 60 100 180 140 100 80 75 85 95 105 115 125 135 1500 5100 9500 18900 16100 12500 10800 1 3 5 …

4 / 41

uzunligi qancha? garmonik о‘rtacha miqdor garmonik о‘rtacha deb shunday о‘rtacha miqdorga aytiladiki, u bilan о‘zgaruvchilarni almashtirayotganda ularning teskari qiymatlari yig‘indisi о‘zgarmas miqdor deb qaraladi. oddiy garmonik о‘rtacha: misol. ikkita ishchi 8 soat mobaynida detallarga ishlov berdi. ish davomida birinchi ishchi 1- detalga 24 minut, ikkinchisi esa 32 minut vaqt sarfladi. har ikkala ishchi о‘rtacha bir detalga qancha vaqt sarflaganini hisoblaymiz. о‘rtacha tortilgan garmonik miqdor о‘rtalashtirilayotgan miqdorlar har xil vaznga (wi) ega bо‘lgan taqdirda qо‘llaniladi va quyidagicha hisoblanadi: misol. bir kichik korxonadagi xodimlarning oylik ish haqlari tо‘g‘risida quyidagi berilgan ma’lumotlar asosida korxona xodimlarining о‘rtacha oylik ish haqlari miqdori hisoblansin: kvadratik o'rtacha agarda belgining ayrim miqdorlarini o‘rtacha bilan almashtirish jarayonida ularning kvadratlari yig'indisini o'zgarmas holda saqlash kerak bo'lsa, u holda bu o'rtacha kvadratik o'rtacha deb aytiladi, ya’ni kubik o'rtacha xuddi shuningdek, agarda masalaning shartiga binoan belgi ayrim miqdorlarining kublari yig'indisi o'zgarmay qolishini ta'minlab, ularni o'rtacha bilan almashtirish zarur bo'lsa, u holda kubik …

5 / 41

ar) soniga ega bо‘lgan varianta qiymati bilan belgilanadi. oraliqli qatorlarda moda quyidagi formula yordamida aniqlanadi: bu yerda 0 -moda; x0 - modal oraliq (guruh) ning quyi chegarasi; f0-modal oraliqdagi birliklar (variantlar) soni; f0-1 -undan olingan oraliq (guruh) dagi birliklar soni; f0+1 -undan keyingi oraliqdagi birliklar soni. mediana mediana deganda tо‘plamni teng ikkiga bо‘luvchi belgining qiymati tushuniladi. saflangan qatorlarda mediana о‘rtada joylashgan varianta qiymatiga teng. agarda saflangan qator toq hadli bо‘lsa, masalan, 9 yoki 15 haddan iborat bо‘lsa, u holda 5-had yoki 8-had mediana bо‘ladi. toq oraliqli qatorlarda mediana quyidagi formula yordamida hisoblanadi: juft sonli oraliqli qatorlarda esa: bu yerda: ye -mediana; x0-mediana bо‘lgan oraliq (guruh)ning quyi chegarasi; fe-1-medianadan oldingi oraliq uchun jamlama birliklar soni; fe-mediana bо‘lgan oraliqdagi birliklar soni; ie -mediana oralig‘ining kattaligi; k-oraliqlar (guruhlar) soni; fj-hamma guruhlardagi birliklarning jamlama soni. tasniflash va guruhlash statistik to'plamlar tuzish va ularni chegaralash bilan uzviy bog'langan bo'lib, ommaviy hodisa va jarayonlarni o'rganish hamda …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘rtacha miqdorlar, statistik tasniflash va guruhlash metodi"

презентация powerpoint 3-mavzu: o‘rtacha miqdorlar, statistik tasniflash va guruhlash metodi reja: 1. o‘rtacha miqdorlarning mohiyati va ahamiyati. 2.arifmetik o‘rtacha miqdorlar. 3.statistik tasniflashning mohiyati va ahamiyati 4.statistik guruhlash. oddiy va murakkab guruhlash. 1. o‘rtacha miqdorlarning mohiyati va ahamiyati. o‘rganilayotgan statistik tо‘plamni о‘zgaruvchan belgilari bо‘yicha umumlashtirib ta’riflaydigan kо‘rsatkichlar о‘rtacha miqdorlar deb ataladi. о‘rtacha miqdorlarning asosiy xossalari: umumlashtirib ta’riflash; ayrim xususiylikdan chetlanish; qonuniyatlarni yuzaga chiqarishni ifodalash. 4 о‘rtacha miqdor о‘zining funksiyalarini tо‘la va aniq ado etishi uchun quyidagi shart-sharoitlar mavjud bо‘lishi lozim: о‘rtacha miqdori aniqlanadigan tо‘plam bir jinsli, hajm jiha...

This file contains 41 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "o‘rtacha miqdorlar, statistik tasniflash va guruhlash metodi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘rtacha miqdorlar, statistik t… PPTX 41 pages Free download Telegram