o'zbekistonda ijtimoiy siyosiy jarayonlar

DOC 12 pages 94.0 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 94.0 KB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

mustaqlik erishish arafasida o'zbekistonda ijtimoiy siyosiy jarayonlar reja: 1.xx asr 80-yillar oxirlarida o’zbekistonningijtimoiy-iqtisodiy ahvoli 2. farg’ona voqealarining kelib chiqishi 3. o’zbekistonning mustaqillik sari tashlagan qadamlari xx asr 80-yillar oxirlarida o’zbekistonningijtimoiy-iqtisodiy ahvoli sovet davrida o’zbekiston xom ashyo etkazib beruvchi hududligicha qolib ketdi. ishlab chiqarishga e’tibor qaratilmadi. paxta yakkahokimligi o’rnatildi. sobiq sovet davlatining markaziga xom ashyoni ko’proq etkazib berish maqsadida cho’l zonalariga ham paxta ekila boshlandi. bu esa markaziy osiyoda ekologik muammolarni, birinchi navbatda orol fojeasini keltirib chiqardi xalq boqimandachilik va befarqlikka o’rgatildi, faolligi susayib bord. milliy g’urur tushunchalariga zarba etdi. barcha sohalarda davlat hukmronligining o’rnatilishi egasizlik va o’zibo’larlikka olib keldi. xalq ijodkorligiga yo’l qo’yilmadi. vazifalar faqat buyruq asosida belgilandi. ziyolilarning qirib tashlanishi, yoxud iskanjaga olinishi milliy poklanish jarayonini pasaytirdi. sovet davlatining beshafqat jazolovchi mashinasi xalq ko’nglida qo’rquv va umidsizlik uyg’otdi. yurtimizda ruslashtirish siyosati kuchaydi. davlat tili rus tili deb belgilandi o’zbek xalqi ham sovet davlatida yashovchi boshqa xalqlar qatorida iskanjada ushlanib, …

2 / 12

iyosiy tuzumni va iqtisodiyotga partiyaviy rahbarlikni saqlab qolgan holda xo’jalik mexanizmini isloh qilish yo’lidagi urinish ham samara bermadi. iqtisodiy islohotlar tez orada qotib qolgan ijtimoiy-siyosiy tizimga urilib barbod bo’idi, hech qanday samara bermadi. 1980— yillarning oxirlarida siyosiy tizimni isloh qilishga, birinchi navbatda kpssning siyosiy va mafkuraviy hukmronligini cheklashga, davlat va xo’jalik organlarini kompartiya hukmronligidan chiqarishga, xalq deputatlari sovetining to’la hokimiyatini ta’minlashga urinish bo’idi. ammo bu sa’y-harakatlar ham behuda ketdi. to’g’ri, jamiyatni demokratlashtirish, oshkoralik, turli xil fikrlar bildirishga imkon berish tomon ijobiy qadamlar qo’yildi. matbuotda, radio va televidenieda turli xil fikr-mulohazalar erkin yoziladigan, gapiriladigan bo’idi. turg’unlik yillaridagi qatag’onlik. “o’zbeklar ishi”, ”paxta ishi” deb nom olgan jarayonlar” · turg’unlik yillarida o’zbekistonda xalqni chalg’itish maqsadida “paxta ishi”, “o’zbeklar ishi” degan bahonalar o’ylab topildi. natijada, 80 -yillarning o’rtalaridan o’zbekistonda qonunsizlik, yashirin qatag’onlik harakatlari kuchaydi; · sobiq sssr prokuraturasi, xavfsizlik komiteti tashabbusi bilan bir necha tergov guruhlari tuzildi; · 1983-1989 yillarda t. gdlyan va ivanovlar …

3 / 12

tarzda inson huquqlari poymol etildi. qatag’onlik siyosatining mohiyati xususiy mulk, asriy an’analar yo’q qilindi. davlat hukmronligi o’rnatildi, mamlakatda partiya yakka hokimligini o’rnatildi.sovet tuzumiga qarshi bo’lgan xalqning ilg’or qatlamlarini davlat boshqaruviga yaqinlashtirmaslik siyosati olib borildi.bolьsheviklarga xalaqit bermasligi uchun ziyolilar tag-tomiri bilan yo’qotildi.har qanday yo’l bilan sovet davlatining kuch qudratini saqlab turish asosiy maqsad edi.ilg’or g’oyalar yo’qotildi.ko’zga ko’ringan olimlar, shoir va davlat arboblari shafqatsiz yo’q qilingan.milliy g’urur va o’zlikni anglash g’oyalari ildizi bilan quritiga intilgan.xalqlarning tili, dili va asriy an’analariga tajovuz qilingan.diniy qadriyatlar toptalgan.pirovard natijada yagona sovet xalqini tashkil etishga harakat bo’ldi.xalqlarga nisbatan genotsid siyosati qo’llanilgan fikrlash, so’z va e’tiqod erkinligi cheklangan.sovet xalqini boshqa xalqlardan ajratib iskanjada ushlangan, zo’rlik orqali kamchiliklar yashirilgan. ma’muriy-siyosiy biqiqlik · 1980-yillarning boshlarida sovet siyosiy tizimi, xo’jalik yuritish usuli o’zining rivojlanish imkoniyatlarini batamom tugatdi. · ma’muriy-siyosiy biqiqlik kuchaydi, jamiyat a’zolari mehnat intizomi pasaydi, loqaydlik, befarqlik kuchaydi. 80-yillar o’rtalarida sovet jamiyatida «qayta qurish» boshlandi. · qayta qurish haqida m. …

4 / 12

o’zbekistonda ijtimoiy-siyosiy hayot yomonlashdi. · respublikada milliy urf-odatlar, an’analar, qadriyatlar toptaldi, buning oqibatida xalq orasida loqaydlik, ishonchsizlik va norozilik kuchaydi. · farg’ona fojeasi yuz berdi. milliy o’zlikni anglash boshlandi. · o’zbek tiliga davlat tili maqomini berilishi, paxta yakkahokimligini tugatilishi, ekologik holatni sog’lomlashtirilishi o’zbekistonda dolzarb masala sifatida ko’tarildi. iqtisodiyotda turg’unlikning chuqurlashuvi · o’zbekistonning 1985-1991- yillardagi iqtisodiy holati sovetlar hukmronligi davrining bevosita va mantiqiy davomini o’zida ifodaladi. · 80-yillar o’rtalarida iqtisodiy hayotda sustlashtirish mexanizmi to’la shakllandi. · 1985 yil aprelidan so’ng markaziy iqtisodiy organlarni qaytadan tuzish, bank tizimini qayta qurish siyosatini ishlab chiqish yuzasidan chora-tadbirlar amalga oshirildi. · sssrda etishtiriladigan paxtaning 65%, pillaning 60% dan ortig’i, kanopning 80-90%, qazib olinadigan oltin, simob, volframning salmoqli miqdori o’zbekistonda ishlab chiqarilardi. · o’zbekiston aholisini tabiiy gaz bilan ta’minlash miqyosi 20% ga yaqinini tashkil etdi, xolos. · paxtaning atigi 10% o’zbekistonda qayta ishlanardi. · 1981-1985 yillarda yalpi ijtimoiy mahsulot 3,4% ortgan bo’lsa, 1986-1990 yillarda bu 2,2%ni …

5 / 12

at boshladi. ta’kidlash joizki, garchi m. s. gorbachyov hokimiyati davrida (1985—1991) qatag’onga uchragan, zo’rlab ko’chirilgan xalqlar taqdiri masalalari yuzasidan bir qator komis-siyalar tashkil etilgan bo’lsa-da, aslida vaziyat deyarli o’zga-rishsiz qolaverdi. bir necha o’n yillar davomida yechilmay, turg’un holda qolibkelgan muammolar millatlararo mu-nosabatlar zamirida ham o’z aksini topdi. o’zbekistonda bu holatni «farg’ona voqealari» va boshqa voqealar ja-rayonida ko’rish mumkin bo’ladi. farg’ona voqealarining kelib chiqishi o’zbekiston prezidenti i.a.karimov farg’ona fojia-lari haqida shunday degan edi: «farg’onadagi voqealar va undan keyingilar turli millat kishilari o’rtasida ishonchsizlik tug’dirdi. bularning hammasini kimlar boshladi? imonim komilki, ushbu voqea-hodisalarning markazi respublikadan tashqaridadir. bozor munosabatlariga o’tish davrida ittifoqdosh respublikalarning ahvoli tang bo’lishi kimlargadir juda zarur. ana shunday vaziyatda istalgan payt-da ularning ichki ishlariga aralashish va masalani xohlagan tarafga qarab hal etish mumkin bo’ladi»1. farg’ona fojiasi. 1989— yilning may-iyun oylarida farg’onada fojiali voqealar sodir bo’ldi. 45 yil muqaddam stalin bedodligi natijasida o’z yeridan badarg’a qilingan mesxeti turklarini o’zbek xalqi o’z …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonda ijtimoiy siyosiy jarayonlar"

mustaqlik erishish arafasida o'zbekistonda ijtimoiy siyosiy jarayonlar reja: 1.xx asr 80-yillar oxirlarida o’zbekistonningijtimoiy-iqtisodiy ahvoli 2. farg’ona voqealarining kelib chiqishi 3. o’zbekistonning mustaqillik sari tashlagan qadamlari xx asr 80-yillar oxirlarida o’zbekistonningijtimoiy-iqtisodiy ahvoli sovet davrida o’zbekiston xom ashyo etkazib beruvchi hududligicha qolib ketdi. ishlab chiqarishga e’tibor qaratilmadi. paxta yakkahokimligi o’rnatildi. sobiq sovet davlatining markaziga xom ashyoni ko’proq etkazib berish maqsadida cho’l zonalariga ham paxta ekila boshlandi. bu esa markaziy osiyoda ekologik muammolarni, birinchi navbatda orol fojeasini keltirib chiqardi xalq boqimandachilik va befarqlikka o’rgatildi, faolligi susayib bord. milliy g’urur tushunchalariga zarba etdi. b...

This file contains 12 pages in DOC format (94.0 KB). To download "o'zbekistonda ijtimoiy siyosiy jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonda ijtimoiy siyosiy … DOC 12 pages Free download Telegram