qobiliyatlar diagnostikasi

PPTX 10 pages 80.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 80.3 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

презентация powerpoint 20-mavzu: qobiliyatlar diagnostikasi reja: qobiliyatlarni aniqlashning ahamiyati qobiliyatni aniqlashda test metodidan foydalanish qobiliyatni diagnostika qilish metodlari ijodiy qobiliyatlarni baholashning e.e.tunik so’rovnomasi “gottshald shakllari” metodikasi qobiliyatni aniqlashga dastlabki urinishlar asrimizning boshida chet ellarda amalga oshirila boshlagan edi. ular masalalar yordamida maxsus sinovlar o’tkazishdan iborat bo’lgan. bu masalalarni testlar deb atay boshlaganlar. testlar juda keng tarqaldi, ular yordamida umumiy qobiliyatni ham, maxsus qobiliyatlarni ham aniqlashga urindilar. xx asrning 20—30-yillarida maktab o’quvchilarining aqliy qobiliyatini aniqlash uchun testlardan keng foydalanilgan. biroq 1936 yilda vkp(b) markaziy komitetining qarorida testlar fanga xilof deb, ularni tatbiq qilish amaliyoti esa zararli deb e’lon qilindi. darhaqiqat, o’sha vaqtda qo’llanilgan testlar qobiliyatni aniqlash uchun yaroqli emas edi, chunki ular hali ilmiy asoslanmagan va amalda yetarlicha sinab ko’rilmagan edi. testlar yordamida tekshirilgan juda ko’p maktab o’quvchilari zehni past deb topilib, maxsus maktablarga yuborilgan edilar, u yerda esa ular qisqartirilgan programmalar bo’yicha sekinlashtirilgan tempda o’qitilishi kerak edi. bu bilan ko’p …

2 / 10

mehnatkashlar bolalarini kamsitishga olib keladi», deb yozadi. qobiliyatni aniqlash uchun masalalardan foydalanish ideyasining istiqboli bor. ammo uni amalga oshirish uchun testlarni zo’r berib ham nazariy, ham amaliy jihatdan ishlash zarur. testlarni tuzishdagi butun, qiyinchilik ularni qobiliyatlarga moslashtirilishidadir. sinovlarning maqsadi bilimlarni aniqlashdan emas, balki shaxsning intellektual, emotsional va irodaviy xususiyatlarini hamda ularning o’zaro ta’sirini aniqlashdan iborat bo’lishi kerak. bu o’rinda bilimlardan aqliy operatsiyalarni ifodalash uchun material sifatidagina foydalanish kerak. qobiliyatning hamma komponentlarini bo’lmasada har qalay asosiy komponentlarini aniqlash imkonini beradigan masalalar sistemasini tuzish lozim, ikkinchi qiyinchilik ana shundan iborat. buning uchun dastavval qobiliyat strukturasini aniqroq belgilab olish kerak. ma’lumki, rassomning ayrim xususiyatlarini sinash bilan rassom qobiliyatining spetsifikasini aniqlab bo’lmaydi. rassomlik iste’dodining spetsifikasi uning ko’rish sezgisining xususiyatlaridagina emas ekanligi ravshan. qobiliyat diagnostikasining ikkinchi ishonchliroq yo’li — bu kuzatish va eksperimentdir. kishi bilimlarni qanday o’zlashtirayotganini va kasbni qanday egallayotganini, muayyan vaqt oralig’ida qay daraja mahoratga erishayotganini, uning mehnati qanchalik ijodiy xarakterga ega bo’layotgani …

3 / 10

va harakterini) to’liq bilib olish, mehnat jarayonining o’zini kuzatib borish zarur. xulosalar chiqarish mumkin bo’lishi uchun etarli miqdorda faktlar to’plash kerak, buning uchun oylar, ba’zan yillar talab qilinadi. qobiliyat diagnostikasida eng yaxshi natija beradigan yo’l laboratoriya eisperimenti (tajriba) va tabiiy eksperimentdir. qobiliyatni diagnostika qilish uchun biografik usuldan ham foydalaniladi, bu usul qobiliyatning faoliyatdagi ilk odimlaridan boshlab to mahorat darajasiga yetgungacha rivojlanishini kuzatish imkonini beradi, bolalar qobiliyatini o’rganar ekan, o’qituvchi ota-onalarga yoki o’quvchilarning o’ziga, murojaat qilib, bolaning maktabgacha davrdagi mashg’ulotlari va o’tgan hayoti tarixi to’g’risida ma’lumotlarni to’plashi mumkin. biografiyani tuzish uchun o’quvchilarning kundalik va insholaridan (agar ular saqlanib qolgan bo’lsa) foydalansa ham bo’ladi, biografiya ko’p narsalarni oydinlashtiradi va qobiliyatning keyingi taraqqiyotini prognoz qilish uchun zarur material bo’la oladi. qobiliyatni diagnostika qilishni faqat qobiliyat nazariyasini yaxshi bilgan, tekshirilayotgan qobiliyatning strukturasi va uning ro’yobga chiqish alomatlarini aniq tasavvur etgan odamgina bu ishni o’z zimmasiga olishi mumkin, deb biz yuqorida aytgan edik. “ijodiy qobiliyatlarni …

4 / 10

diagnostik qiymatga ega bo’lmay qat`iyatsiz, ijodiy yondashuvdan o’zini to’liq olib qochadigan sinaluvchini jazolash uchun xizmat qiladi. sinaluvchining natijasi qanchalik baland bo’lsa, unda ijodiy faollik bilan bog`liq shaxsiy sifatlar (qiziquvchanlik, ijodiy xayol, murakkablik, tavakkalga moyillik) darajasi shunchalik yuqori ekani haqida xulosa chiqariladi. qobiliyatni aniqlash testi ushbu qobiliyatni aniqlash metodikasi ayzenk test so’rovnomasi asosida tuzilgan. birinchidan, ular akademik litsey yoki kasb-hunar kollejiga o’qish uchun kelgan talabalarga o’z shaxsiy yo’nalishini to’g`ri belgilashlariga yordam berishda qo’l keladi. ikkinchidan, ularni o’qitish samaradorligini oshirish maqsadida qo’llanilishi mumkin. o’qituvchi o’quvchilar qobiliyatini, qiziqishlarini aniqlab, undan o’z darslarida foydalanishi mumkin. testni to’g`ri qo’llash uchun quyidagi shartlarga qat`iy amal qilinadi: ajratilgan vaqt birligiga (80 ta savol uchun 40 daqiqa) qat`iy rioya qilish. sinaluvchining savol mazmunini to’g`ri idrok etishga va tushunilishiga erishish. javoblar sinaluvchining mustaqil fikriga asoslanganligiga erishish. savollarga berilgan javoblarni ishlab chiqish (100 ballik tizim asosida) a –lingvistik qobiliyat. bunday qobiliyatli kishilarda o’qishga she`riyatga baxs munozaraga hazil hajv va hikoyalarga …

5 / 10

amdard, hamkor, xushmuomala bo’lishni, birgalikda turli loyihalar yaratishni xush ko’rishadi. h – fikrlash qobiliyati. bu qobiliyat egalari doim fikrni bir joyga yig`ib to’play oladi, yaxshi va chuqur fikrlaydi, xayol surib yurishni yaxshi ko’rishadi. “gottshald shakllari” metodikasi mazkur metodika shaxsning bilish faoliyatida ikki kognitiv uslub – maydonga tobe va maydondan mustaqil uslubning qaysi biri ustunligini aniqlash uchun qo’llanadi. bunda maydonga tobelik odamning olamni bilish jarayonida tashqi chalg`ituvchi omillar ta`siriga kuchli berilishini, maydondan mustaqil uslub esa bunday ta`sirdan yetarlicha holi ekanligini anglatadi. ko’rsatma: “hurmatli ishtirokchi! sizga quyida har xil shakllarning tasviri ko’rsatiladi. shakllar 6 tadan to’plam qilib joylashtirilgan. har bir to’plamdan avval a, b, c, d, e harflari bilan shifrlangan alohida sodda shakllar qatori keltiriladi. sizning vazifangiz ushbu namunadagi sodda shakllarning qaysilari to’plamdagi murakkab (chalkash) shakllar ichida mavjudligini aniqlash. namunadagi qaysi shakl tegishli murakkab shakl ichida mavjudligini aniqlaganingizda uning shartli shifri (a, b, c, d, e harflaridan biri)ni shakllar to’plamlarining o’ng tarafidagi …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qobiliyatlar diagnostikasi"

презентация powerpoint 20-mavzu: qobiliyatlar diagnostikasi reja: qobiliyatlarni aniqlashning ahamiyati qobiliyatni aniqlashda test metodidan foydalanish qobiliyatni diagnostika qilish metodlari ijodiy qobiliyatlarni baholashning e.e.tunik so’rovnomasi “gottshald shakllari” metodikasi qobiliyatni aniqlashga dastlabki urinishlar asrimizning boshida chet ellarda amalga oshirila boshlagan edi. ular masalalar yordamida maxsus sinovlar o’tkazishdan iborat bo’lgan. bu masalalarni testlar deb atay boshlaganlar. testlar juda keng tarqaldi, ular yordamida umumiy qobiliyatni ham, maxsus qobiliyatlarni ham aniqlashga urindilar. xx asrning 20—30-yillarida maktab o’quvchilarining aqliy qobiliyatini aniqlash uchun testlardan keng foydalanilgan. biroq 1936 yilda vkp(b) markaziy komitetining qarorida test...

This file contains 10 pages in PPTX format (80.3 KB). To download "qobiliyatlar diagnostikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qobiliyatlar diagnostikasi PPTX 10 pages Free download Telegram