uyg‘onish davri

PPTX 17 sahifa 3,5 MB Bepul yuklash

17 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 3,5 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 17

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 17

mavzu:ix-xii asrlarda o’rta osiyo sivilizatsiyai. iix-xii asrlarda mamlakatimiz hududida ro'y bergan madaniy uyg'onish fanda “uyg‘onish davri” deb ataladigan davr g‘arbiy va markaziy yevropa mamlakatlarda xiv-xvi asrlardagi rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlarini ifodalash uchun ishlatilgan. birinchi marotaba “uyg‘onish” atamasini xvi asr italyan rassomi va tarixchisi j.vazari o‘z asarlarida ishlatadi. “uyg‘onish”, “uyg‘onish davri” atamalari xiv-xvi asr ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish mohiyatini ochib bermasdan, ko‘proq antik davr merosini, ya’ni antik madaniyatga o‘xshash madaniyatni qaytadan “tirilishi”, “uyg‘onishi” ma’nosida ishlatila boshlandi. keyinchalik fanda bu atama keng qo‘llanila boshlandi. shu ma’noda ko‘pchilik tadqiqotchilar ix-xii asrlar o‘rta osiyo xalqlari tarixida madaniyatning rivojlanishini o‘ziga xos xususiyatlarni ham “uyg‘onish” davri deb atalishi yuqorida qayd qilinganidek, shartlidir deb hisoblaydilar. ix-xii asrlar o’rta osiyo xalqlari tarixida moddiy va ma’naviy hayotning rivojlanishida oldingi davrlarga nisbatan keskin yuksalish yillari bo’ldi. ix-xii asrlar o’rta osiyo xalqlari tarixida moddiy va ma’naviy hayotning rivojlanishida oldingi davrlarga nisbatan keskin yuksalish yillari bo’ldi. ma’mun akademiyasida movaraunnahrlik olimlar. xorun ar-rashid tashabbusi bilan …

2 / 17

shi olamga yoydilar. shuningdek o’lkamiz hududidan islom dunyosining eng mo’’tabar shaxslari, hadisshunoslari etishib chiqdilarki, ularning nomi hozirgi kungacha ham dunyoviy, ham tasavvuf ilmining yuqori pog’onalarida turibdi. xorazmda ma’mun akademiyasi. ma’lumki, uzoq o’tmishga ega bo’lgan o’rta osiyo xalqlari taraqqiyoti tarixi o’z boshidan turli voqealarni, yuksalish va orqaga ketish davrlarini boshdan kechirdi. shubhasiz, bu davrlarning barchasi tarixda o’zining ma’lum izini qoldirdi. xususan ilm-fan madaniyatimiz taraqqiyotida ix—xii asrlar davrining o’rni beqiyosdir. shuni alohida ta’kidlash joizki, shax ma’mun ibn muhammad x asr oxirlarida janubiy va shimoliy qismlarga bo’lingan xorazmni yagona bir markazga birlashtirdi. ma’mun ayniqsa poytaxt gurganchni sharqning eng yirik ilmiy-madaniy markazlaridan biriga aylantirdi. ma’mun gurganchda «baytul xikma» (donishmandlar uyini) tashkil qildi. u ma’mun akademiyasi deb ham ataldi. bu maskanda ulug’ mutafakkirlar al-xorazmiy, beruniy, ibn sino, ibn al-hammar, abu saxl masixiy, ibn irok, ahmad farg’oniylar ijod qildilar. shuningdek ular orasida sharqning ko’pgina mamlakatlaridan kelgan ulug’ allomalar ham bor edi. abu abdullo muhammad ibn muso …

3 / 17

ola», «musiqa risolasi» singari ajoyib asarlari olimga katta shuxrat keltirdi, uning nomini abadiylashtirdi. al-xorazmiyning «al-jabr val muqobala» asari keyinchalik evropada «algebra» deb yuritila boshlandi. uning astronomiyaga oid asari esa faqat sharqda emas, balki g’arbda ham asronomiya fani rivojida katta rol o’ynadi. abu rayxon beruniy (973-1048) abu rayxon beruniy (973-1048 yy). xorazmda tavallud topgan bu mutafakkir, serqirra olim astronomiya, tarix, tibbiyot, riyoziyot, jug’rofiya, geodeziya, meteorologiya, etnografiya, falsafa, filologiyaga oid 150 ga yaqin asarlar yaratgan. bu asarlar beruniy nomini jahonga taratdi. shuningdek, uning xikoyalar, she’rlar bitganligi xam ma’lum. beruniy o’rta asrda birinchi bo’lib globus yaratdi. abu nasr al-forobiy (873-950) abu nasr al-forobiy (873-950 yy). o’trorda tug’ilgan, boshlangich ma’lumotni shosh, buxoro, samarqandda olgan so’ng bag’dodda uzoq yashab, zamonasining olimlari bilan ilmiy muloqotda bo’lgan. ilmning turli sohalariga oid 160 dan ortiq risolalar yozgan. musiqa nazariyasiga bag’ishlangan «musiqa xaqida katta kitob» nomli mashhur asari bu soha tarixiga bag’ishlangan eng dastlabki tarixiy manbalardan biridir. u serqirra, …

4 / 17

li to’plam»iga kiritdi. islom dunyosining yirik olimi, hadisshunoslikda eng yuqori pog’onaga chiqqan imom ismoil al-buxoriyning 1205 yilligi 1998 yil xalqaro miqyosda tantanali nishonlandi va u vafot etgan samarqand atrofidagi chelak shahrida nihoyatda xashamatli ziyoratgoh qurildi. bu erga jahonning turli joylaridan minglab odamlar ziyoratga kelmoqdalar. abu iso muhammad at-termiziy (824-894) abu iso muhammad at-termiziy (824-894yy) islom dunyosida mashhur bo’lgan hadischi olim imom at-termiziy termiz yaqinidagi bug qishlog’ida tug’ilgan. 26 yoshidan boshlab samarqand, buxoro, xijoz, iroq, nishopur shaharlarida mashhur muxaddis olimlar bilan uchrasha boshladi. uning buyuk hadischi olim bo’lib, etishishida imom ismoil al-buxoriy ustozligi katta o’rin tutadi. umrini hadislar to’plashga bag’ishlagan at-termiziydan katta ilmiy meros, jumladan: «kitobi al-jom’e as-saxix», «kitob ul ilm», «kitobi at-tamoyili an-nabaviy», «kitobi az-zuxl», «kitobul ismi val xuna» kabi asarlar qolgan. image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.jfif image8.png image9.jfif image10.jpg image11.jpeg image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 17

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 17 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"uyg‘onish davri" haqida

mavzu:ix-xii asrlarda o’rta osiyo sivilizatsiyai. iix-xii asrlarda mamlakatimiz hududida ro'y bergan madaniy uyg'onish fanda “uyg‘onish davri” deb ataladigan davr g‘arbiy va markaziy yevropa mamlakatlarda xiv-xvi asrlardagi rivojlanishining o‘ziga xos xususiyatlarini ifodalash uchun ishlatilgan. birinchi marotaba “uyg‘onish” atamasini xvi asr italyan rassomi va tarixchisi j.vazari o‘z asarlarida ishlatadi. “uyg‘onish”, “uyg‘onish davri” atamalari xiv-xvi asr ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish mohiyatini ochib bermasdan, ko‘proq antik davr merosini, ya’ni antik madaniyatga o‘xshash madaniyatni qaytadan “tirilishi”, “uyg‘onishi” ma’nosida ishlatila boshlandi. keyinchalik fanda bu atama keng qo‘llanila boshlandi. shu ma’noda ko‘pchilik tadqiqotchilar ix-xii asrlar o‘rta osiyo xalqlari tarixida ma...

Bu fayl PPTX formatida 17 sahifadan iborat (3,5 MB). "uyg‘onish davri"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: uyg‘onish davri PPTX 17 sahifa Bepul yuklash Telegram