uchinchi renessans poydevorini yaratishda madaniyatning o’rni

PPT 30 стр. 11,6 МБ Бесплатная загрузка

30 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 11,6 МБ

Тип файла PPT

Страницы 30

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 30

презентация powerpoint uchinchi renessans poydevorini yaratishda madaniyatning o’rni reja: 1. ix-xii asrlarda uyg’onish davrida ilm fan va madaniyatning yuksalishi 2. xiv-xvi asrlarda sharq va g’arb uyg’onish davri va uning asosiy omillari 3. uchinchi renessans poydevorini yaratish sabablari madaniy-ma'naviy va tafakkur yuksalishi davri tushuniladi dastlab o`rta osiyoda ix-xii va xiv-xv asrlarda yuz bergan xiv-xvi asrlarda g`arbiy yevropada ham bu hodisa yuz bergan sharq uyg’onish davri rivojlanishining shart - sharoitlari islom dining kirib kelishi. bular: somoniylar, qoraxoniylar xorazmshoxlar islomiy fazilatlar: xalollik, shoxu gadoni tengligi, qur’onu karim g’oyalari turli xalqlar orasida keng yoyildi. markazlashgan feodal davlatlarining paydo bo’lishi markazlashgan o’rta osiyo hududidan buyuk ipak yo’lining o’tishi o‘zbekistonda sharq uyg‘onish davri masalasi mahalliy materiallarni umumlashtirgan holda yetarli ishlanmagan. markaziy osiyo mintaqasidagi uyg‘onish haqida gap borganda ix-xii asrlar avvalo xorijiy madaniyat va qaror topgan islomiy eti’qodga nisbatan rivojlangan va boyigan qadimiy madaniyat negizida milliy uyg‘onish deb qaralmog‘i lozim. markaziy osiyo uzoq yillik tarixida ko‘p bosqin …

2 / 30

ns-uyg‘onish) ni dastavval shu madaniyat sohiblari italyan gumanistlari ishlatganlar. jumladan italiyalik yozuvchi jovanni bakachcho bu atamani djotto ijodiga qarata, «u antik san’atni uyg‘otdi» deb birinchi bor ishlatgan edi. butun bir davrni anglatuvchi tushuncha sifatida san’at tarixchisi giorgio vazari (1511-1574 y.) tarafidan uning «mashhur san’atkorlar hayotidan lavhalar» kitobida (1550) tilga olingan. bu tushuncha birinchi paytda antik madaniyat an’analarini italiyada «ming yillik yovvoyilikdan so‘ng» tiklanishini anglatib, so‘ngroq ilmiy tadqiqotlarda keng ishlatila boshlandi. temur va temuriylar davri xv-xvi asr uyg’onish davri o'rta osiyo madaniyatida alohida davrni tashkil qiladi. madaniyat tarixida klassik davr hisoblangan bu davr xususan, o'zbek madaniyatining bugungi huquqiy joylashuvida asos bo'lib xizmat qiladi. avvalo, bu davr madaniyati temur asos solgan kuchli davlatchilik tamoyillari asosida shakllangan ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot bilan bog'liqdir. amir temur davrida o'rta osiyoning mustaqil bir davlat qilib birlashtirilishi mamlakatning iqtisodiy-madaniy taraqqiyotiga ijobiy ta'sir ko'rsatadi. ilm-fan, adabiyot va san'at, hunarmandchilik va me'morchilik ravnaq topdi. mamlakat va poytaxt samarqandning obodonchiligi yo'lida mahalliy …

3 / 30

taqalariga xos umumbashariy hodisa deb qaraydi. umumjahoniy jarayon hisoblagan uyg‘onish sharqda (xitoy) vi-viii asrlarda boshlanib, g‘arb sari siljigan va xiv asrda yevropa hodisasiga aylangan. uyg‘onishning bunday talqiniga qarshi bu hodisa turli mamlakatlarda mintaqaviy, ayrim ko‘rinishlarda amal qilishi mumkin, lekin u umumjahoniy fenomen bo‘lishi mumkin emas, deb hisoblovchilar ham bor. uyg‘onish davri xitoyda (konrad), kuriyada (ten), eron-tojikistonda (braginskiy, nikitin), hindistonda (selishev), turkiyada (mellov), armanistonda (chaloyan), ozorboyjonda (gajiev), gruziyada (nusubidze, natadze) kechkanligi haqida ayrim ma’lumotalar keltiriladi. ayni choqda har ikki qarash tarafdorlarini yevropa uyg‘onish davrini mutlaqo betakror hodisa deb qarovchi mualliflar (a. losev, m. petrov) jiddiy tanqid qiladilar. xiv asrdan e’tiboran yevropada renessans davri boshlandi. tabiiyki, bu ijtimoiy-tarixiy jarayon yevropaning turli mamlakatlarida turlicha kechdi. boshqacha aytganimizda, renessans davri, mutaxassislarning fikriga ko’ra, yevropada uch asosiy bosqichni: ilk bosqichni (xiv asr), yetuklik bosqichini (xv asr) va so’nggi (xvi asr) bosqichni bosib o’tdi. renessans, ya’ni uyg’onish davri o’zining ilk bosqichida butun yevropani emas, balki uning …

4 / 30

hamiyati uzluksiz ortib bordi. yangi iqtisodiy munosabatlar qaror topishi bilan birgalikda, kishilarning turmush tarzida jiddiy o’zgarishlar sodir bo’la boshladi. renessans davri o’ziga xos yangi madaniyatni yaratdi. ushbu madaniyat nafaqat dinga, balki ilm va fanning ilg’or yutuqlariga tayana boshladi. oqibatda, renessans davrida yevropaning rivojlangan mamlakatlarida inqilobiy madaniy o’zgarishlar ro’y berdi. chunonchi, birinchi kitob nashr etildi, xristafor kolumb tomonidan amerika kashf qilindi, vasko da gama afrikani aylanib utib, hindistonga boradigan dengiz yo’lini ochdi, magellan o’zining uzoq davom etgan sayohatiga asoslanib, yer kurrasining sharsimon ekanligini isbotladi, geografiya va kartografiya fan sifatida e’tirof etildi, matematikada simvolik belgilar qabul qilindi, ilmiy anatomiya va fiziologiya asoslarini fan sifatida o’rganila boshlandi, ximiya va astronomiyada yirik yutuqlarga erishildi. bir ibora bilan aytganda, renessans davrida yevropaning ko’p mamlakatlari madaniy hayotida tub o’zgarishlar ro’y berdi. renessans yevropa tarixining shunday bir davriki, bu davrga kelib xristian dini o’zining monolit mavqeyeni yo’qota boshladi. kishilar fikrlash madaniyatida gumanistik va antroposentrik qarashlarning ustuvorlik qilishi …

5 / 30

aktablar» namoyandalari emas, balki mustaqil tadqiqotchi sifatida harakat qila boshlaganlar. har bir tashkilotchining o’ziga xos bayon qilish, ilmiy-falsafiy asarlarni o’zi tahlil qilish, voqelikni ravon, ommabop tilda tasvirlash uslublari vujudga keldi. bunday uslublar o’tmish falsafiy adabiyotlarining sxolastik bachkanalikka asoslangan murakkab bayon qilish uslubiga zid edi. bir ibora bilan aytganda, renessans davri falsafasi voqea va hodisalarni chinakamiga real tavsiflashga va shuningdek, amaliy masalalar yechimini topishga e’tiborni qaratdi. renessans madaniyatining asosiy tashviqotchilari shahar aholisining yuqori tabaqa vakillari, yirik ishbilarmonlar, meshchanlar, yuqori ma’lumotga ega bo’lgan cherkov va monastir xodimlari edi. insonparvarlik g’oyalarini targ’ib qilgan bunday targ’ibotchilarning ko’pchiligi lotin tilini mukammal bilgan va antik madaniyat, xususan falsafiy meros bilan yaxshi tanish kishilar edilar. bir ibora bilan aytganimiz-da, renessans madaniyatining mag’zini insonparvarlik g’oyalari tashkil etadi. ko’rinib turibdiki, renessans insoniyat bosib o’tgan tarixiy taraqqiyot yo’lining eng muhim davrlaridan biridir. bu davr jahon sivilizatsiyasi taraqqiyotiga ulkan hissa qo’shgani hammaga ayon. modomiki shunday ekan, renessans davri yevropa falsafasining o’ziga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 30 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "uchinchi renessans poydevorini yaratishda madaniyatning o’rni"

презентация powerpoint uchinchi renessans poydevorini yaratishda madaniyatning o’rni reja: 1. ix-xii asrlarda uyg’onish davrida ilm fan va madaniyatning yuksalishi 2. xiv-xvi asrlarda sharq va g’arb uyg’onish davri va uning asosiy omillari 3. uchinchi renessans poydevorini yaratish sabablari madaniy-ma'naviy va tafakkur yuksalishi davri tushuniladi dastlab o`rta osiyoda ix-xii va xiv-xv asrlarda yuz bergan xiv-xvi asrlarda g`arbiy yevropada ham bu hodisa yuz bergan sharq uyg’onish davri rivojlanishining shart - sharoitlari islom dining kirib kelishi. bular: somoniylar, qoraxoniylar xorazmshoxlar islomiy fazilatlar: xalollik, shoxu gadoni tengligi, qur’onu karim g’oyalari turli xalqlar orasida keng yoyildi. markazlashgan feodal davlatlarining paydo bo’lishi markazlashgan o’rta osiyo hududid...

Этот файл содержит 30 стр. в формате PPT (11,6 МБ). Чтобы скачать "uchinchi renessans poydevorini yaratishda madaniyatning o’rni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: uchinchi renessans poydevorini … PPT 30 стр. Бесплатная загрузка Telegram