quyosh radiatsiyasi va uning ta'siri

DOCX 30 pages 1.1 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

mundarija: i. kirish………………………………………………………………………2 ii. asosiy qism…………………………………………………………….....4 1. quyosh radiatsiyasi va uning yer yuzasiga yetib kelishi ……………...5 2 . quyosh radiatsiyasining organizmga ta’siri …………………………….12 3. quyosh radiatsiyasidan elektr energiyasini olish ………………………14 4. iqlim mintaqalari va ularning shakllanishi ………………………………19 iii. xulosa……………………………………………………..…………...27 iv. foydalanilgan adabiyotlar…………………………………..………...29 i.kirish kurs ishining dolzarbligi. quyoshdan keladigan nur yerga yetib kelganda, katta qismi atmosfera qobig‘ida tutilib, qolgan qismi yer sirtiga yetib keladi. bu nurlarni oq nurlar deb yuritiladi. ushbu nurlar prizma orqali kuzatilganda yetti xil rangga ajralishi, bundan tashqari, ultrabinafsha, infraqizil nur ham borligi ma’lum. quyosh odatda rangli va ko‘rinmas nurli to‘lqinlarni tarqatadi. infraqizil va ultrabinafsha nurlar ko‘rinmas sanaladi. ularni inson ko‘zi ilg‘amaydi, lekin ko‘rinmas nurlar inson organizmiga ko‘proq ta’sir o‘tkazadi. aynan infraqizil nurlar tanada qon aylanishi yaxshilanishiga xizmat qiladi. o‘z navbatida, organizmdagi barcha hayotiy jarayonni faollashtiradi, kayfiyatni ko‘taradi, tetiklik va quvvat bag‘ishlaydi. depressiyadan qutilishga ko‘maklashadi, shuningdek, og‘riq qoldirish xususiyatiga ham ega. quyosh nurlari butun yer yuzi uchun juda …

2 / 30

i xolesterin miqdorini kamaytiradi. tadqiqotlar natijasida shu narsa ma’lum bo‘ldiki, yoz faslida vafot etadiganlardan ko‘ra qish faslida vafot etadiganlar ko‘proqni tashkil etar ekan. bunga sabab qishda quyoshli kunlarning ozligidir. · siqilish, tushkunlikning yo‘qolishiga xizmat qiladi. · quyosh nurlari muayyan miqdorda ko‘z pardasiga yetib kelsa, tananing bo‘shanishiga sabab bo‘ladi. · nurlar teridagi ayrim kasalliklarga qarshi kurashadi. masalan, psoriaz, ekzema kasalliklariga. · quyosh nurlari insonni qandli diabet va qon bosimining oshishi kasalliklaridan himoya qiladi. · tanadagi qon aylanish ishining yaxshilanishiga sabab bo‘ladi. · bo‘g‘imdagi og‘riqlarning pasayishiga yordam beradi. · sochga ham ko‘p foydasi bor. soch to‘kilishining oldini oladi. buning uchun har kuni quyosh nurlari ostida o‘n daqiqa yurish kifoya. · alsgeymer kasalligining oldini oladi. · garvard universiteti mutaxassislarining so‘nggi izlanishlari quyosh kam chiqadigan o‘lkalar aholisi orasida astma kasalligi ko‘proq uchrashi va u og‘ir kechishini ko‘rsatdi. aslida quyoshning astma kasalligini davolash xususiyati o‘tgan asrdayoq aniqlangan. o‘shanda shifokorlar astma bilan og‘rigan bemorlarga quyoshli o‘lkalarga …

3 / 30

oniga sabab bo‘ladi. · quyosh nuri ostida ko‘p yurish ko‘zning to‘rpardasi zararlanishiga olib keladi. · terining qarishiga va ajin bosishiga olib keladi. · terida dog‘lar paydo bo‘lishiga sabab bo‘ladi. · yuz va tanada sepkillar paydo bo‘lishiga olib keladi. · sochning qurishiga, to‘kilishiga, rangining xiralashishiga sabab bo‘ladi. kurs ishini maqsadi: “quyosh radiatsiyasi. iqlim mintaqalari” kurs ishi bo'yicha yoziladigan asosiy maqsadi talabalarning quyosh radiatsiyasi. iqlim mintaqalarining nazariy va amaliy jihatlari xususidagi bilim va ko‘nikmalarini boyitish, ularda mavzularga oid bo'lgan mavjud muammolar va ularning yechimlari borasida aniq tasavvurlar hosil qilishdan iborat. kurs ishining obyekti va predmeti: mazkur kurs ishining tadqiqot ob`ekti sifatida quyosh radiatsiyasi. iqlim mintaqalari olingan. predmeti esa, iqlim mintaqalari va iqlimni o`zgarishiga ta`sir etuvchi tabiiy omillarning tasirini o`rganishni o`z ichiga oladi . kurs ishining ilmiy- amaliy ahamiyati. mazkur ishda geografiya va iqtisodiy bilim asoslari ta`lim yo`nalishi talabalari, fanga qiziquvchi va umumta`lim maktabi tabiiy geografiya fani o`qituvchilari o`quv qo`llanma sifatida foydalanishlari mumkun. …

4 / 30

aqlarining vujudga kelishiga sabab bo’ladi; stratosfera bilan troposferaga kirib kelmaydi. geografik qobiqning issiqlik rejimi harorat (issiqlik) radiatsiyasiga bog`liq, quyida ana shu radiatsiya haqida gap boradi. 1-rasm. quyosh radiatsiyasining yer yuzasiga tushishi 2-rasm. quyosh gorizontdan 5° va 90° baland turgan holati quyosh gorizontdan 5° va 90° baland turganda quyosh radiatsiyasining spektral tarkibi, % hisobida: 1-ko’rinadigan nurlar, 2-ul`trabinafsha nurlar, 3- infraqizil nurlar. harorat radiatsiyasi elektromagnit to’lqinlari yig`indisidan iborat. quyosh nuri spektri quyidagi to’lqinli nurlardan iborat: a) 0,40 mk dan kam bo’lgan uzun to’lqinli ko’zga ko’rinmas ul`trabinafsha nurlar, b) to’lqin uzunligi 0,40 mk dan 0,75 mk gacha bo’lgan ko’rinma nurlar va v) to’lqin uzunligi 0,75 mk dan katta bo’lgan ko’rinmas infraqizil nurlar. quyoshda issiqlik energiyasi nur energiyasiga o’tadi; quyosh nurlari yer yuzasiga tushganda yana issiqlik energiyasiga aylanadi. shunday qilib quyosh radiatsiyasi ham yorug`lik, ham issiqlik keltiradi. spektrning ko’rinma nurlar qismiga quyoshdan keladigan butun nurning deyarli yarmi (46%), infraqizil nurlarga ham shuncha qismi to’g`ri …

5 / 30

sm 2 qora sathga bir minut davomida tushadigan issiqlik miqdori aytiladi. bu miqdor 2,00 kal/sm 2 min ga teng. yilning yanvar` oyida, ya`ni yer pyerigeliyda bo’lganda bu miqdor 0,07 kal/sm 2 /min ga ortadi, iyulda, ya`ni afeliyda esa shuncha miqdorga kamayadi. atmosfera yuzasining har bir kvadrat kilometr maydoni yil davomida o’rta hisobda 2,6*10 15 kal energiya oladi. shuncha miqdordagi energiyani olish uchun 400000 t toshko’mirni yoqish lozim. butun yer quyoshdan yil davomida hammasi bo’lib 1,37*10 24 kal energiya oladi. quyosh radiatsiyasining «atmosferaning yuqorigi chegarasida taqsimlanishi». quyosh radiatsiyasining atmosferaga kirib kelmasdan oldingi taqsimlanishini, ya`ni solyar iqlimni (bu atmosferaning yuqori qismida haqiqatan mavjud) bilish yer havo qobig`ining yer yuzasida issiqlikning taqsimlanishi va issiqlik rejimining shakllanishidagi rolini hamda yshtiroki salmog`ini aniqlash uchun muhimdir. yerning quyoshdan juda uzoq masofada joylashganligini va o’zining quyosh nur tarqatadigan maydonga nisbatan juda kichikligini hisobga olib, yerga keladigan quyosh nurlarini bir-biriga parallel deb qabul qilish mumkin. quyosh radiatsiyasining intensivligi, …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "quyosh radiatsiyasi va uning ta'siri"

mundarija: i. kirish………………………………………………………………………2 ii. asosiy qism…………………………………………………………….....4 1. quyosh radiatsiyasi va uning yer yuzasiga yetib kelishi ……………...5 2 . quyosh radiatsiyasining organizmga ta’siri …………………………….12 3. quyosh radiatsiyasidan elektr energiyasini olish ………………………14 4. iqlim mintaqalari va ularning shakllanishi ………………………………19 iii. xulosa……………………………………………………..…………...27 iv. foydalanilgan adabiyotlar…………………………………..………...29 i.kirish kurs ishining dolzarbligi. quyoshdan keladigan nur yerga yetib kelganda, katta qismi atmosfera qobig‘ida tutilib, qolgan qismi yer sirtiga yetib keladi. bu nurlarni oq nurlar deb yuritiladi. ushbu nurlar prizma orqali kuzatilganda yetti xil rangga ajralishi, bundan tashqari, ultrabinafsha, infraqizil nur ham borligi ma’lum. quyosh odatda rangl...

This file contains 30 pages in DOCX format (1.1 MB). To download "quyosh radiatsiyasi va uning ta'siri", click the Telegram button on the left.

Tags: quyosh radiatsiyasi va uning ta… DOCX 30 pages Free download Telegram