matematika kursi "birinchi tartibli chiziqli, bernulli va rikkati hamda to’la differensial tenglamalar"

DOC 87 pages 7.6 MB Free download

87 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.6 MB

File type DOC

Pages 87

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 87

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg’ona davlat universiteti huzuridagi pedagog kadrlarni qayta tayyorlas va ularning malakasini oshirish mintaqaviy markazi allakova shaxnoza ismailovna “matematika” yo’nalishi bo’yicha qayta tayyorlash va malaka oshirish kursi tinglovchisi mavzu: “birinchi tartibli chiziqli, bernulli va rikkati hamda to’la differensial tenglamalar” bitiruv loyiha ishi rahbar: f.m.f.d., prof. d.q. durdiyev farg’ona 2021 mavzu: birinchi tartibli chiziqli, bernulli va rikkati hamda to’la differensial tenglamalar. mundarija kirish...................................................................................................................3 i-bob. chiziqli differensial tenglamalar……………………………………….7 1.1. chiziqli differensial tenglama. ......................................................................7 1.2. bernulli tenglamasi, rikkati tenglamasi ...................................................... 1.3. chiziqli differensial tenglamalarni yechishning langranj va bernulli usullariga doir misollar……………………………................................................................ ii-bob. to’liq differensial tenglamalar......................................... 2.1. to’la differensialli tenglamalar haqida umumiy tushunchalar ................... 2.2. eyler – dalamber sharti .................................................................... 2.3. integrallovchi ko’paytuvchi haqida tushuncha .......................................... 2.4. “birinchi tartibli chiziqli, bernulli va rikkati hamda to’la differensial tenglamalar.” mavzu yuzasidan taqdimot.................................................... 2.5. glossariy ................................................................................................... xulosa va takliflar …..................................................................... foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati ..................................84 kirish bitiruv loyiha ishining dolzarbligi. o‘zbekiston …

2 / 87

espublikasi prezidentining “matematika sohasidagi ta’lim sifatini oshirish va ilmiy-tadqiqotlarni rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi. shu bilan birga, sohada yechimini topmagan qator masalalar matematika sohasidagi ta’lim sifati va ilmiy-tadqiqot samaradorligini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish zaruratini ko‘rsatmoqda. jumladan: birinchidan, matematika ta’limotining ta’lim olish bosqichlari o‘rtasidagi uzviylik to‘liq ta’minlanmagan; ikkinchidan, umumta’lim maktablarida matematika darsliklari o‘quvchilarning yoshiga nisbatan fanni o‘zlashtirishni qiyinlashtiruvchi murakkab masalalardan iborat va boshqa fanlarda o‘tiladigan mavzular bilan uyg‘unlashtirilmagan; uchinchidan, matematikaga qiziquvchan, xalqaro olimpiadalar g‘oliblari bo‘lgan aksariyat iqtidorli yoshlarimiz hududlardan bo‘lishiga qaramasdan ularning kelgusi rivojlanishi uchun oliy ta’lim va ilm-fan sohasida zarur shart-sharoit yaratib berilmagan; to‘rtinchidan, matematika sohasidagi ilmiy-tadqiqotning amaliyot va ishlab chiqarish bilan bog‘liqligi zaifligicha saqlanib qolmoqda; beshinchidan, sohadagi olimlarning xorijiy ilmiy va ta’lim muassasalari bilan aloqalari milliy matematikani jahon miqyosiga olib chiqish, xalqaro hamjamiyatda nufuzini oshirish uchun yetarli emas. quyidagilar matematika sohasidagi ta’lim sifatini oshirish, ilmiy-tadqiqotlarni rivojlantirish va ilmiy ishlanmalarni amaliyotga joriy qilishning ustuvor yo‘nalishlari etib belgilansin: maktabgacha, …

3 / 87

atini rivojlantirish hamda yangi maktablarni tashkil etish; koʻplab sohalardagi jarayonlarning matematik modeli oddiy yoki xususiy hosilali differensial tenglamalar nomi bilan yuritiladi. eng koʻp tarqalgan koshi masalasi bu boshlangʻich shart bilan berilgan masalalardir. ana shu boshlangʻich shartlar asosida masalani yechish jarayoni osonroq bajariladi. boshqa turdagi masalalar – chegaraviy masalalar (masalan, chekli shartlar yoki oraliq nuqtalarda shartlari berilgan masalalar) – maxsus uslublar yordamida yechiladi, xususan ular-ning baʼzilari unga ekvivalent boʻlgan boshlangʻich shartli masalalarga keltirib yechiladi. bunday masalalarni yechish usullarining ikkita guruhi mavjud:bir qa-damli va koʻp qadamli usullar. tabiiy fanlar va muhandislik hisoblarining ko‘plab tadqiqotlarida differen-sial tenglamalarning berilgan chegaraviy shartlarni qanoatlantiruvchi yechimlarini topish talab etiladi. boshlang‘ich yoki chegaraviy masalalarni yechish – bu juda keng ma’noda bo‘lib, ular aniq analitik usullar va taqribiy sonli usullardir. analitik usullar bilan biz differensial tenglamalar fanidan tanishmiz. bu usullar faqat tor doiradagi tenglamalar sinfinigina yechish imkonini beradi. xususan, bu usullar o‘zgarmas koeffitsiyentli ikkinchi tartibli chiziqli differensial tenglamalarni ye-chishda …

4 / 87

branishlar nazariyasida, qattiq jismlar dinamikasida va shunga o‘xshash. taqribiy usullar kompyuterlar paydo bo‘lmasidan ancha avval ishlab chiqilgan. hozirgi kunda ham ularning ko‘pchiligi amaliyotda o‘z mazmuni-ni yo‘qotgani yo‘q. taqribiy usullar umumiy holda ikki guruhga bo‘lnadi: taqribiy analitik usullar (boshlang‘ich yoki chegaraviy masalaning berilgan kesmadagi taq-ribiy yechimini biror funksiya ko‘rinishida izlash); sonly yoki to‘r usullar (bosh-lang‘ich yoki chegaraviy masalaning berilgan kesmadagi taqribiy yechimini qurish). zamonaviy hisoblash texnikasш va yig‘ilgan hisoblash tajribalari differensial tenglamalarning katta va murakkab masalalarini taqribiy yechish im-konini bermoqda. sonli hisoblashlarda eng muhim jihat bu yetarlicha aniqlikda iz-lanayotgan taqribiy yechimga erishishdir. bu aniqlikning muhim jihatlari esa ehmdan foydalanish aniqligi, kiritilayotgan ma’lumotlarda yo‘l qo‘yilishi mum-kin bo‘lgan xatoliklar va yaxlitlash natijasida paydo bo‘ladigan xatoliklardan quti-lishdir. hozirgi kunda ko‘plab zamonaviy matematik paketlar mavjudki, ular oddiy differensial tenglamalarni yetarlicha aniqlikda ham analitik va ham sonli yechib berish imkoniyatga ega. buning uchun esa oddiy differensial tenglamalarni taqri-biy yechishning hisoblash usullari va ularning xususiyatlari bilan yaqindan …

5 / 87

da amaliy ahamiyat kasb etuvchi matematik bo’limi, ko’nikma va malakalarni shakllantirish va rivojlantirishdan iborat. oliy ta’limda differensial tenglamalar fanini o’qitishdan ko’zda tutilgan asosiy maqsad quyidagilardan iborat: o’qituvchilarning kundalik hayotida, mehnat faoliyatida, shuningdek kelgusi bilim va malakalar sistemasini chuqur va ongli o’zlashtirishini ta’minlash, o’quvchilarda izchil mantiqiy fikrlashni shakllantirib berish natijasida ularning aql-zakovat rivojiga, tabiat va jamiatdagi muammolarni hal etishning maqbul yo‘llarini topa olishga ko‘maklashish, vatanparvarlik, milliy g‘ururni tarkib toptirish, rivojlantirish, matematika rivojiga qomusiy olimlarimizning qo‘shgan ulkan hissalaridan o‘quvchilarni xabardor qilish, umuminsoniy madaniyatning tarkibiy qismi sifatida matematika to‘g‘risidagi tasavvurni shakllantirish. bitiruv loyiha ishi maqsadidan kelib chiqib quyidagi vazifalar belgilab olindi: birinchidan, oliy ta’lim muassasalarida o‘qitilayotgan « differensial tenglamalar» fani taraqqiyotining ustivor yo‘nalishlarini nazariy va amaliy tahlil qilish; ikkinchidan, « differensial tenglamalar» fanini o‘qitishda pedagogik ta’lim texnologiyalari va ilg‘or xorijiy tajribalardan foydalanish yo‘llarini yoritish; uchinchidan, « differensial tenglamalar» fani o‘quv dasturi mazmun mohiyatini ochib berish; to‘rtinchidan, « differensial tenglamalar» fanidan elektron o‘quv moduli …

Want to read more?

Download all 87 pages for free via Telegram.

Download full file

About "matematika kursi "birinchi tartibli chiziqli, bernulli va rikkati hamda to’la differensial tenglamalar""

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg’ona davlat universiteti huzuridagi pedagog kadrlarni qayta tayyorlas va ularning malakasini oshirish mintaqaviy markazi allakova shaxnoza ismailovna “matematika” yo’nalishi bo’yicha qayta tayyorlash va malaka oshirish kursi tinglovchisi mavzu: “birinchi tartibli chiziqli, bernulli va rikkati hamda to’la differensial tenglamalar” bitiruv loyiha ishi rahbar: f.m.f.d., prof. d.q. durdiyev farg’ona 2021 mavzu: birinchi tartibli chiziqli, bernulli va rikkati hamda to’la differensial tenglamalar. mundarija kirish...................................................................................................................3 i-bob. chiziqli differensial tenglamalar……………………………………….7 1.1. chiziqli differensial tenglama. ...........

This file contains 87 pages in DOC format (7.6 MB). To download "matematika kursi "birinchi tartibli chiziqli, bernulli va rikkati hamda to’la differensial tenglamalar"", click the Telegram button on the left.

Tags: matematika kursi "birinchi tart… DOC 87 pages Free download Telegram