elektron arxivni yaratish hamda hujjatlarni tizimlashtirish va standartlashtirish

DOCX 22 pages 139.9 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 139.9 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalari vazirligi mirzo ulugʻbek nomidagi oʻzbekiston milliy universiteti tarix fakulteti sirtqi ta’lim v kurs arxivshunoslik yoʻnalishi “raqamli manbalar va elektron arxiv asoslari” fanidan mavzu: “elektron arxivni yaratish hamda hujjatlarni tizimlashtirish va standartlashtirish” mustaqil ishi bajardi: ___________ tekshirdi: ____________ toshkent – 2025 elektron arxivni yaratishda hujjatlarni tizimlashtirish va standartlashtirish reja: kirish 1. hujjatlarni raqamli arxivlash ko’nikmalari 2. elektron arxivni yaratishda hujjatlarni tizimlashtirish 3. raqamli manbalarning turkumlashtirish muommolari. 4. raqamli arxivlar va ularni saqlash hamda standartlashtirish xulosa foydalanilgan adabyotlar kirish o‘zbekiston respublikasining “arxiv ishi to‘g‘risida” va “elektron hujjat aylanishi to‘g‘risida”gi qonunlariga muvofiq qabul qilingan “elektron arxiv to‘g‘risida”gi namunaviy nizomda elektron arxiv faoliyatini tashkil etish tartibi belgilangan. arxiv hujjatlarini raqamlash, bu - qog‘oz, pergament, fotosurat, kino, ovoz, videolentadagi yozuvlami raqamli nusxalarini yaratishdir yani elektron shaklga solish orqali amalga oshiriladi. ko‘plab arxivlar asl nusxasi himoya qilish, arxiv fondlaridan ko‘proq foydalanuvchilar foydalanishlari maqsadida arxiv fondlari hujjatlarini raqamli shaklga o‘tkazadilar. …

2 / 22

ga qo‘yishgacha bolgan jarayonni o‘z ichiga oladi. bu esa mazkur tizimda mablaglami tejalishiga, shuningdek, elektron arxivlardan foydalanuvchilar safining ko‘payishiga imkon yaratadi. hozirda arxivlami elektronlashtirish amaliyoti bo‘yicha bir qancha atamalar qollanilmoqda. xususan, digital preservation (ingliz tilidan - “elektron/raqamli saqlov”), digital archiving (ingliz tilidan - “elektron/raqamli arxivlash”) yoki digital management (ingliz tilidan - “elektron/raqamli ma’lumotlami boshqarish”) kabi atamalar uzoq va yaqin xorijda amaliyotga joriy etilgan. aslida bu atamalar o‘zaro bogliq bo‘lib, odatda qollanilayotgan davlat yoki sohaga ko‘ra farqlanishi mumkin. misol uchun aqshda digital preservation atamasi qollanilsa, buyuk britaniyada esa, digital management atamasi ishlatiladi. shuningdek, borgan sari sohada “elektron” atamasini o‘mini “raqamli” atamasi egallayotganligini ham qayd etish lozim. bunga endilikda ma’lumotlami an’anaviy formatdan boshqaga o‘tkazish, qayta ishlash, saqlash va qidirish hamda ushbu jarayonlami barcha bosqichida raqamli tamoyillar asosida ishlash sabab bo‘ldi. zamonaviy tarix fanidagi o‘zgarishlaming asosini hozirgi kunda uning raqamlashtirish tashkil qilmoqda. raqamlashtirish - bu ma’lumotni raqamli ko‘rinishga olkazish demakdir. tor ma’noda digitization …

3 / 22

agi bosqichlarga ajratish mumkin: 1. xix asr oxiri - 1950-yillargacha. 2. 1950-yillar - 1970-yillaming birinchi yarmi. 3. 1970-yillar ikkichi yarmi - 1990-yillar birinchi yarmigacha. 4. 1990-yillar ikkinchi yarmi - 2020-yillar. yuqorida keltirilgan davrlarda asosan hujjatlaming zaxira nusxasini yaratish maqsadida mikrofilmlashtirish ishlari olib borilgan. 1. hujjatlarni raqamli arxivlash ko’nikmalari o‘zbekiston milliy arxividagi manbalami tashqi belgilari moddiy-texnik matumotlariga qarab tahlil etilganda arxiv hujjatlarining mikrofilmlashtirilgan sug‘urta nusxalarini yaratish ishlari 1964-yildan boshlab amalga oshirilgan. hujjatlaming mikrofilmlashtirilgan nusxalari arxivda saqlanayotgan hujjatlami mikrografik fototasmaga tushirish orqali amalga oshirilgan. mikrofilmlashtirilgan hujjatlaming fototasmaga tushirilgan bo‘yi 3,5 sm, aylanasi 12,5 sm botgan alyumin idishlarda saqlanadi. ba’zi kattaroq idishlaming aylanasi 15,5 sm. mikrofilmlashtirilgan hujjatlaming boshi va oxiridan 25 smdan 35 sm gacha kadrlar bo‘sh bo lib, bunda hujjatlardan foydalanish jarayonida zarar yetishi ham hisobga olingan. fotohujjatlardagi kadrlar yig‘majildning varaqlari ketma-ketlikda joylashtirilgan, ba’zi hajmi katta yig‘majildlar uzunroq yoki ikkita fotoplenkalarda joylashtirilgan. hozirda, o‘zbekiston milliy arxividagi 1-1, 1-2, 1-3, 1-17, 1-47, 1-125, …

4 / 22

ilish va axborot- qidimv kabi turlarga bodinadi. bular muassasalarda elektron bazalaming yaratish usuli hamda raqamlashtirishda qollaniladigan dasturiy ta’minotga ko‘ra bir-biridan farq qiladi. ma’lumotlami qayd qilish elektron bazalardagi arxivlarga tegishli hujjatlami ro‘yxatga olish elektron hujjatlardan foydalanilganligi hisobotini yaratishda, shuningdek, hujjatlami saqlanishi nazoratini amalga oshirishda o‘rinli hisoblanadi. bu esa arxivlada ishni tashkil qilishdagi asosiy bajarilishi kerak bolgan faoliyatlami qamrab olganligini ko‘rsatadi. xxi asming kutubxona va axborot ma’lumot xizmatlari tez o‘zgarmoqda. elektron nashriyotning jadal rivojlanishi bilan kutubxonalar nafaqat bosma kitob va jumallar kabi o‘qish materiallari bilan ta’minlanadi, balki, turli o‘quv resurslariga elektron shaklda kirishni tashkil etadi. web-resurslar va web-vositadan foydalanish foydalanuvchilaming tadqiqot olib borish usulini o‘zgartiradi. raqamli resurslar jahon adabiyotining muhim qismini egallab bormoqda. boshlangtch bosqichida, world wide web - butun jahon tarmog t foydalanuvchilami axborot va resurslar bilan ta’minlash uchun ishlatilgan. axborot manbalariga elektron shaklda murojaat qilish resurslaming har xil turlari, yani elektron kitoblar, elektron jumallar, matumotlar bazalari va cd romlar orqali …

5 / 22

aqamli aktivlarga otishmoqda. magnit va optik axborot vositalaridagi raqamli aktivlar kutubxonalar to‘plamlariga asosiy ta’sir kotsatadi, lekin ma’lumotlarga kirish, saqlash jihatidan tejash va texnik xizmat kotsatish hamda axborot resurslarini sotib olish uchun arzon varianti hisoblanadi elektron arxiv tizimiga kiritiladigan to’liq matnli hujjatlar fayl formatlari quyidagilar: 1. mata formatlar: .doc, .docx, .pdf, .rtf, .txt, .htm. 2. jadval formatlar ,xlsx,.xls, .ods, .html. 3. grafik formatlar: jpg, .gif, .png, .tif, .raw. 4. audio formatlar: .mp3, .wav, .mid, .ogg. 5. video formatlar: .mp4, .mov, .avi, .swf gif (graphics interchange format) - tasvirlar almashish formati. bir faylda bir qancha tasvirlami saqlay oladi va sodda animatsiyalar uchun juda qulay. tiff (ingliz tilidagi targed image file format) – belgilab chiqilgan tasvir fayl formati. rasmlami tayyorlashga ishlatiladigan eng keng tarqalgan fayl formatlaridan biri tiff (target image file format) 1986-yilda aldus korporatsiyasi tomonidan yaratilgan bo tib, grafik fayllami ibm kompyuteriaridan makintoshga yoki aksincha, otkazish paytida paydo botadigan qiyinchiliklami bartaraf etadi. …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektron arxivni yaratish hamda hujjatlarni tizimlashtirish va standartlashtirish"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalari vazirligi mirzo ulugʻbek nomidagi oʻzbekiston milliy universiteti tarix fakulteti sirtqi ta’lim v kurs arxivshunoslik yoʻnalishi “raqamli manbalar va elektron arxiv asoslari” fanidan mavzu: “elektron arxivni yaratish hamda hujjatlarni tizimlashtirish va standartlashtirish” mustaqil ishi bajardi: ___________ tekshirdi: ____________ toshkent – 2025 elektron arxivni yaratishda hujjatlarni tizimlashtirish va standartlashtirish reja: kirish 1. hujjatlarni raqamli arxivlash ko’nikmalari 2. elektron arxivni yaratishda hujjatlarni tizimlashtirish 3. raqamli manbalarning turkumlashtirish muommolari. 4. raqamli arxivlar va ularni saqlash hamda standartlashtirish xulosa foydalanilgan adabyotlar kirish o‘zbekiston respublikasining “arxiv ish...

This file contains 22 pages in DOCX format (139.9 KB). To download "elektron arxivni yaratish hamda hujjatlarni tizimlashtirish va standartlashtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: elektron arxivni yaratish hamda… DOCX 22 pages Free download Telegram