sirtning birinchi kvadratik formasi

DOC 22 pages 2.0 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type DOC

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

kurs ishi mavzu: sirtning birinchi kvadratik formasi rеja. i. kirish. ii. asosiy qisim. 1. sirtning birinchi kvadratik formasi. 2. ta’rif va misollar. 3. birinchi kvadrati formaning ahamiyati. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. kirish ’’dunyoda ikki turli inson haqiqiy inson sanaladi: biri o’rgatuvchi, biri o’rganuvchi’’. men sizlarning har biringizga ana shunday haqiqiy inson bo’lish baxti nasib etishini tilayman’’. yusuf xos hojib “biz ta’lim va tarbiya bo’g’inlarining faoliyatini bugungi zamon talablari asosida takomillashtirishni o’zimizning birinchi darajali vazifamiz deb bilamiz”. sh.m.mirziyoyev birinchi prezidentimiz i.a.karimov o’zining “o’zbekiston xxi asr bo’sag’asida xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari” asarida mamlakatni jadal rivojlantirish borasidagi dasturiy vazifalarni amalga oshrishda fanni va ilmiy infrastrukturani rivojlantirish g’oyat muhim ahamiyatga ega ekanligini ta’kidlab, o’zbekiston innovatsion rivojlanish turining hozirgi zamon modeliga o’tish uchun hamma zarur sharoitlarga ega. bu model vujudga keltirilgan ilmiy texnikaviy salohiyatdan keng va samarali foydalanishga, fundamental va amaliy fanning yutuqlarini chuqur ilm talab qiladigan texnologiyalarni amaliyotga joriy etishga, …

2 / 22

individuallashtirish hamda masofaviy ta’lim tizimi texnologiyasini, uning vositalarini ishlab chiqish, oʻzlashtirish, yangi pedagogik va axborot texnologiyalari asosida oʻquvchi va talabalarni oʻqitishni jadallashtirish ana shunday dolzarb vazifalar sirasiga kiradi. ta’limni isloh qilish, yangi mazmundagi va zamon talabiga javob beradigan oʻquv adabiyotlar, qoʻllanmalarni yaratish va ilgʻor pedagogik texnologiyalarni joriy etishni taqozo etadi. ta’lim tizimidagi kamchiliklar, shu jumladan, matematika fanida ham oʻqitish uslubiyotini chetlab oʻtmaydi. har bitta fanga alohida e’tibor berish, har bir mavzuni o`qitishda ma’suliyatli bo`lish o`qituvchining eng oliy maqsadi hisoblanadi. bizga ma’lumki matematika fani juda qiziqarli va shu bilan birga murakkab fan bo`lib ham hisoblanadi. ma’lumki, matematik analiz, fanida nima maqsadlarda foydalaniladi, uning yechimlari qanday topiladi kabi masalalar qaraladi. ushbu fikrlar tanlangan mavzuning qanchalik darajada dolzarb ekanligini koʻrsatadi. kurs ishining obyekti. oliy ta’lim muassasalarida matematik analiz fani oʻqitish jarayoni. kurs ishining predmeti. oliy ta’lim muassasalarida matematik analiz fizika va geometriya masalalarida qo’llashni nazariy va amaliy bilimlar asosida oʻrgatish usullari. kurs ishining …

3 / 22

dan iborat. 1. faraz qilaylik, ꭥ ikki o’lchovli soha bo’lib, s sodda sirt r : ꭥ→ silliq akislantirish bilan aniqlangan bo’lsin. eslatib o’tamiz, radius vektor r(u, v) = (x(u,v), y(u,v), z(u,v)) ko’rinishda aniqlangan bo’lib, har bir x, y va z komkonenta ikki (u,v) ϵ ꭥ o’zgaruvchining silliq funksiasidan iborat. r(u,v) vector-funksianing birinchi differensialini qaraylik: dr (u,v) = du + (2.1) dr o’rniga dr deb belgilash umum qabul qilingan bo’lib, bu belgilash differensialning vector qiymati funksia ekaniga urg’u beradi. birinchi differensial du va dv erksiz o’zgaruvchilarning chiziqli funksiasi bo’lgani sababli, u chiziqli forma deb xam ataladi. birinchi differensialning skalyar kvadrati, ya’ni quyidagi d =dr*dr = d +2 du dv + d (2.2) ifoda kvadratik formadan iborat bo’lib, u s sirtning birinchi kvadratik formasi deb ataladi. odatda, bu formaning koeffitsiyentlari e(u,v) = , f(u,v) = , g(u,v) = (2.3) ko’rinishda belgilanadi. bu belgilashdan foydalanib, birnchi kvadratik formani quyidagi d = e(u,v) d …

4 / 22

0, 1) bo’ladi. demak, ushbu holda silindir uchun birinchi kvadratik forma quyidagi d = d + d ko’rinidhga ega. shunday qilib, parametirlarni bunday tanlashda silindirning birinchi kvadratik formasi to’g’ri to’rtburchakning birinchi kvadratik formasi bilan ustma-ust tushar ekan. 2. birinchi kvadratik formaning muximligi shundaki, u yordamida biz sirtning assosiy kattaliklarini, sirtni parametric ravishda aniqlovchi r(u, v) funksiyaga murojat qilmasdan, hisoblashimiz mumkin. masalan, birinchi kvadratik forma koeffitsiyentlarni bilgan xolda sirt yuzini qanday xisoblash mumkinligini ko’raylik. buning uchun quidagi [ + ( = * ayniyatdan foydalanamiz. bevosita bu ayniyat va (2.3) tarifdan [ + = e *g tenglik kelib chiqadi. demak, [ shunday ekan navbatdagi tasdiq o’rinli. 2.1 – tasdiq. birinchi kvadratik formasi (2.4) ga teng bo’lgan s sirtning yuzi = du dv (2.6) formula yordamida hisoblanadi. isbot. (1.1) – teorema va (2.5) tengliklardan kelib chiqadi. 2.5- misol. 2.2 – misolga ko’ra sfera sirti uchun quyidagi eg - tenglik o’rinli. agar ꭥᴄ (0, …

5 / 22

ni hisoblash uchun (4.6) formuladan foylalanamiz silindirni {ϕ = 0, = r } to’gri chizziq bo’ylab kesib, silindrik koordinatalarga o’tamiz. agar = r va tenglikni va yon sirtida ekanini xisobga olsak, = dσ(x, y, z) = rdϕdz = = = tenglikka ega bo’lamiz. shuday qilib, i = + 𝝅h . xulosa kurs ishimni yozish mobaynida men juda ko’p ma’lumotlarga ega bo’ldim, bilgan bilimlarimni takrorlab mustahkamlab oldim. bundan tashqari sirtning birinchi kvadratik formasi, haqida bilib oldim. sirtning birinchi kvadratik formasi to’g’risida chuqur bilim va ko’nikmalarga ega bo’ldim. oliy ta’lim muassasalarida matematik analiz kursini o’qitish jarayonida sirtning birinchi kvadratik formasi mavzusini o’rganishda talabalar faolligini oshirishni shakllantirishda dastlab nazariy tushunchalar, ta’riflar ustida ishlash, umumlashtirish tadbiq etish hamda ularning qo’llanilishiga doir misol masalalarni yecha olishga o’rgatish muhim o’rinni egallaydi. talabalar faolligini oshirish uchun sirtning birinchi kvadratik formasi mavzusiga doir misol bajarish asosida o’rgatish, ular yordamida tahlil qilish, tadqiqot o’tkazish ularning mantiqiy matematik faoliyat tadbiqlarini …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sirtning birinchi kvadratik formasi"

kurs ishi mavzu: sirtning birinchi kvadratik formasi rеja. i. kirish. ii. asosiy qisim. 1. sirtning birinchi kvadratik formasi. 2. ta’rif va misollar. 3. birinchi kvadrati formaning ahamiyati. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. kirish ’’dunyoda ikki turli inson haqiqiy inson sanaladi: biri o’rgatuvchi, biri o’rganuvchi’’. men sizlarning har biringizga ana shunday haqiqiy inson bo’lish baxti nasib etishini tilayman’’. yusuf xos hojib “biz ta’lim va tarbiya bo’g’inlarining faoliyatini bugungi zamon talablari asosida takomillashtirishni o’zimizning birinchi darajali vazifamiz deb bilamiz”. sh.m.mirziyoyev birinchi prezidentimiz i.a.karimov o’zining “o’zbekiston xxi asr bo’sag’asida xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari” asarida mamlakatni jadal rivojlan...

This file contains 22 pages in DOC format (2.0 MB). To download "sirtning birinchi kvadratik formasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sirtning birinchi kvadratik for… DOC 22 pages Free download Telegram