"mirzo ulug'bek" tragediyasi

DOC 6 pages 39.0 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 39.0 KB

File type DOC

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

maqsud shayxzodaning “mirzo ulug’bek” tragediyasi chirchiq davlat pedagogika universiteti gumanitar fanlar fakulteti oʻzbek tili va adabiyoti yoʻnalishi 1-kurs talabasi matkarimova sevinch ilmiy rahbar :artikov maqsad matkarimovich annotatsiya: ushbu maqolam orqali maqsud shayxzodaning "mirzo ulug'bek" tragediyasini batafsil yoritib bermoqchiman. ushbu asar, o'zbek adabiyotida muhim o'rin egallagan bo'lib, tarixiy shaxs mirzo ulug'bekning hayoti va faoliyatini o'z ichiga oladi. tragediya orqali muallif insoniyat tarixi, ilm-fan, siyosat va shaxsiy munosabatlar haqida chuqur fikr yuritadi. ushbu maqolada asarning asosiy g'oyalari, personajlari va ularning o'zaro munosabatlari tahlil qilinadi. kalit so’zlar: adib, mirzo ulug’bek, tragediya, fojia, olim, padarkush. 1.maqsud shayxzoda va uning adabiy merosi. maqsud shayxzoda 1908-yil 7-noyabrida ozarbayjonning oqtosh shahrida ziyoli oilada tavallud topdi. uning otasi ma’sumbek o‘z zamonasining taraqqiyparvar kishilaridan biri bo‘lib shifokorlik kasbidan tashqari, san’at, adabiyot, tarix va falsafa ilmlari bilan qiziqardi. ularning oilasida shaharning eng ziyoli kishilari yig‘ilib, munozara va mubohasa qilishardi. bu adabiy muhit uchun pushkin va lermontov, shekspir va balzak, firdavsiy …

2 / 6

bek mumtoz adabiyoti” kafedrasida dotsent vazifasida xizmat qilib, malakali kadrlar yetishtirdi. shayxzoda 1967-yil 19-fevral vafot etdi. u toshkentning farobiy qabristonida dafn etilgan. ozarbayjon tuprog‘ida tug‘ilgan falakning gardishi bilan o‘zbek tuprog‘iga kelib qolib, zavq –shavq bilan ijod qilgan, zamonaviy o‘zbek adabiy tili va adabiyotiga salmoqli hissa qo‘shgan bu ulug‘ insonning muborak nomi hech qachon xalq nomidan o‘chmaydi. zero uning o‘z yozganidek: umrlar bo‘ladiki, tirik odam o‘likdir, umrlar bo‘ladiki, o‘lgan odam tirikdir. 2. “mirzo ulug’bek” tragediyasida shaxs fojiasi talqini tarixdan ma’lumki, temuriylar sulolasining eng mashhur vakillaridan biri bo‘lgian mirzo ulug‘bek (asl ismi muhammad tarag‘ay)ning taqdiri hozirgi kungacha kishilarni hayratga solib kelyapti. “ulug‘bekning hayoti va ilmiy faoliyati xalqimiz ma’naviyatining poydevoriga qo‘yilgan tamal toshlaridan biri bo‘lib, yurtimizda bundan necha zamonlar oldin fundamental fanlarni rivojlantirishga qanchalik katta ahamiyat berilganini ko‘rsatadi.”1 darhaqiqat, tadbirkor, davlat rahbari, adolatli shoh, ilm-fanda yuksak cho‘qqilarni egallagan inson, mislsiz ilmiy qobiliyat mirzo ulug‘bek shaxsida mujassamlanishi hayratlanarli hol. shundan bo‘lsa kerak, hazrat navoiy …

3 / 6

u sahna mazmunidan ma’lum bo‘lganidek, ulug‘ adibimiz maqsud shayxzoda mazkur asarni yaratishda jiddiy tayyorgarlik ko‘rgani, dramani yozishda behisob ilmiy-tarixiy manbalarga tayangani ko‘rinib turibdi. ulug‘bek feruzani qalbdan sevadi. uning haqida abdulatif tarqatgan gaplarni ig‘vo deb biladi. ammo, onasi gavharshodbegimdan ham bu xunuk xabarni eshitgach, ulug‘bekda shubha kuchayadi. lekin, shunda ham u o‘zini dadil tutishga harakat qiladi, haqiqatning tantana bo‘lganini ko‘ramiz. dramaturg shayxzoda feruza voqeasi bilan ulug‘bekda paydo bo‘lgan iztirob, ruhiy kechinmalarni shunday tasvirlaydi: ko‘p g‘alati zamonda yashar ekanman, qalbimdagi haroratni insonga berib, evaziga olmoqdaman sovuq g‘arazlar. men otamga, jannatmakon shohruh mirzoga kamarbasta o‘g‘il bo‘ldim qirq yil muttasil. ammo shuni o‘g‘illardan ko‘rmadim, hayhot! abdulaziz fikri zaif, jismi nogiron. abdulatif- jisman tetik, xulqi xatarli. bu-ku mayli ! onalarning ikrom- izzatin umr bo‘yi talqin etdim ahli vatanga. o‘z onamga ehtiromim evaziga men ne eshitdim! zug‘um bilan ta’na , arazlar. bu ham mayli! feruzaning sha’niga g‘iybat! yoki uning biron aybi bormikan bunda! yoki osmon kitobini …

4 / 6

q ta’sir qiladi. ulug‘bek bilan abdulatif va uning atrofdagilar o‘rtasidagi qarama- qarshilik, umuman u bilan zamon o‘rtasidagi ziddiyat zindonda yotgan piri zindoniy bilan uchrashish lavhasida ham ochiladi, shu erda u o‘zini fojiaga olib kelgan ziddiyatlarning sababini anglab oladi. voqealar so‘ngida ulug‘bek abdulatifning munofiq, taxtparast ig‘vogar bo‘lib yetishganiga, uning shunday bo‘lishiga saroydagi muhit sabab bo‘lganiga qat’iy ishonch hosil qiladi. u dushman tomonidan shaharning qurshab olinishidan, xalqning och qolishi, noroziligining kuchayishidan dushmanning elchi yuborib taslim bo‘lishini talab etishidan azob chekadi, orzu - umidlari, ezgu niyatlari amalga oshmasligini his qiladi. "mirzo ulug'bek" tragediyasining o'zbek madaniyatidagi roli "mirzo ulug'bek" tragediyasi o'zbek madaniyatida muhim o'rin egallaydi. ushbu asar, o'zining tarixiy va madaniy ahamiyati bilan bir qatorda, adabiy merosimizning ajralmas qismi sifatida ham e'tirof etiladi. keling, uning o'zbek madaniyatidagi rolini bir necha asosiy jihatlarda ko'rib chiqamiz: 1. tarixiy va madaniy meros "mirzo ulug'bek" tragediyasi, o'zbek xalqining boy tarixiga va madaniyatiga oid qimmatli ma'lumotlarni o'z ichiga oladi. …

5 / 6

ti, uning qiziqishlari va qiyinchiliklari orqali, asar zamonaviy avlod uchun motivatsiya manbai bo'ladi. shayxzoda, ilm-fanning ahamiyatini ta'kidlab, yosh avlodni ilmga intilishga undaydi. 4. ijtimoiy va siyosiy masalalar "mirzo ulug'bek" tragediyasi ijtimoiy va siyosiy masalalarni ham ko'taradi. mirzo ulug'bekning siyosiy kurashi, uning atrofidagi siyosiy intrigalarga qarshi kurashi, asarda muhim o'rin tutadi. bu jihatlar, o'zbek tarixidagi ijtimoiy-siyosiy muammolarni yoritishda muhim rol o'ynaydi. 5. madaniy identitet asar, o'zbek xalqining madaniy identitetini shakllantirishda ham muhim ahamiyatga ega. mirzo ulug'bekning ilm-fan sohasidagi yutuqlari, o'zbek millatining tarixiy merosini yanada boyitadi va milliy g'ururni oshiradi. shayxzoda, asar orqali milliy qadriyatlarni saqlashga va rivojlantirishga chaqiradi. xulosa umuman olganda, "mirzo ulug'bek" tragediyasi o'zbek madaniyatida nafaqat adabiyotning rivojlanishiga hissa qo'shgan, balki tarixiy shaxslar va voqealarni yoritish orqali zamonaviy avlodni tarbiyalashda ham muhim rol o'ynaydi. ushbu asar, o'zbek xalqining tarixini, madaniyatini va ilm-fanini yanada chuqurroq anglashga yordam beradi. maqsud shayxzodaning “mirzo ulug'bek” tragediyasi o'zbek adabiyotining muhim asarlaridan biridir. ushbu asar, tarixiy …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""mirzo ulug'bek" tragediyasi"

maqsud shayxzodaning “mirzo ulug’bek” tragediyasi chirchiq davlat pedagogika universiteti gumanitar fanlar fakulteti oʻzbek tili va adabiyoti yoʻnalishi 1-kurs talabasi matkarimova sevinch ilmiy rahbar :artikov maqsad matkarimovich annotatsiya: ushbu maqolam orqali maqsud shayxzodaning "mirzo ulug'bek" tragediyasini batafsil yoritib bermoqchiman. ushbu asar, o'zbek adabiyotida muhim o'rin egallagan bo'lib, tarixiy shaxs mirzo ulug'bekning hayoti va faoliyatini o'z ichiga oladi. tragediya orqali muallif insoniyat tarixi, ilm-fan, siyosat va shaxsiy munosabatlar haqida chuqur fikr yuritadi. ushbu maqolada asarning asosiy g'oyalari, personajlari va ularning o'zaro munosabatlari tahlil qilinadi. kalit so’zlar: adib, mirzo ulug’bek, tragediya, fojia, olim, padarkush. 1.maqsud shayxzoda va uning...

This file contains 6 pages in DOC format (39.0 KB). To download ""mirzo ulug'bek" tragediyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: "mirzo ulug'bek" tragediyasi DOC 6 pages Free download Telegram