axborot xavfsizligini ta'minlash usullari

DOCX 98.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1693308733.docx axborot xavfsizligini ta'minlash usullari o’zbekiston respublikasi oliy ta'lim fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent moliya instituti sirtqi fakulteti “buxgalteriya hisobi va audit” ta’lim yo’nalishi 1-kurs shba-74 guruhi talablasi ergashev javohir elmurod o'g'lining “iqtisodiyotda informaysion kommunikatsion texnologiyalar” fanidan mustaqil ishi mavzu: axborot xavfsizligini ta’minlash usullari topshirdi _______________ ________ qabul qildi______________ ________ reja: 1.fannining predmet va vazifalari. 2. axborot komplekslari va texnologiyalari haqida tushuncha. 3.axborot texnologiyalarining rivojlanish bosqichlari. 4. axborot texnologiyalarining tasnifi. 5. iqtisodiyot va jamiyatning rivojlanishida axborot texnologiyalarining ahamiyati. fannining predmet va vazifalari ilmiy texnika rivojining diqqatga sazovor xususiyatlaridan biri - hisoblash texnikasining inson faoliyatining barcha sohalariga keng miqyoda tatbiq qilinishidir. xalq xo’jaligining rivoji o’z navbatida yuqori unumli elektron hisoblash mashinalarini (ehm), raqamli-programmali boshqariladigan stanoklar va qurilmalar, sanoat robotlari va ishlab chiqarish modullarini ishlab chiqarishni ko’paytirish va keng miqyosda tatbiq etishni talab etadi. avtomatlashtirishning asosiy quroli bo’lib, o’zining algoritmik va programma ta’minotiga ega bo’lgan kompyuterlar dvigatel va robotlarning kashf qilinishi jismoniy …
2
alari orqali bog’lash imkonining vujudga kelishi informatsion texnologiyaning va shu jumladan "qog’ozsiz" informatikaning imkoniyatlarini keskin oshirdi. bu zamonaviy texnologiya jamiyat turmushining barcha sohalariga o’z amaliy ta’sirini o’tkazmoqda. agar 70-yillarda ehm-lar maxsus hisoblash markazlarida joylashtirilib, faqat mutaxassisoperatorlar bu ehm-larda ishlagan bo’lsa, hozir esa kompyuterlar ixcham, lekin juda imkoniyati keng bo’lgan qurilma bo’lib, mutaxassislarga avtomatlashtirilgan ravishda ma’lumotlar va bilimlar bankiga bevosita murojaat qilish imkonini ta’minlaydi. informatikani tatbiq etishning asosiy sohalari quyidagilardir: -ishlab chiqarishni to’liq avtomatlashtirish va robotlashtirish; -ilmiy izlanishlar va loyihalashtirishni avtomatlashtirish; -tashkiliy - iqtisodiy boshqarishda informatikani qo’llash; -maktablar, kollejlar, oliy o’quv yurtlarida o’qitish va kadrlar tayyorlashni kompyuterlashtirish; xizmat ko’rsatish, sog’liqni saqlash va aholi turmush sohalariga informatikani tatbiq etish. xususiy kompyuterlarning paydo bo’lishi informatikani tatbiq etish va "kompyuter bo’yicha savodsizlik"ni tugatishni tezlatishga asosiy turtki bo’ldi. hozirgi zamon kompyuterlariga bo’lgan qiziqish shuning uchun ham oshdiki, ular masalani yechishda mehnat unumdorligini keskin oshirdi. masalan, katta integral sxemalarini loyihalashtirishni avtomatlashtirishda kompyuterlarning qo’llanishi loyihalarni ishlab chiqishni …
3
sessorlar turli xildagi ma’lumotlardan qulay holda foydalanish, foydalanuvchi va kompyuter orasida samarali dialog rejimini ta’minlash bilan birga katta hajmli ma’lumotlar bazasi bilan ham ishlash imkonini beradi. hisoblash texnikasidan hisob-kitob, ma’lumotlarni qayta ishlash va boshqarish ishlarini bajarishda foydalanish, bu ishlarni yuqori saviyada bajarishdan tashqari boshqaruv apparatidagi xizmatchilar sonini kamaytirish, to’liq va aniq ma’lumotlarni istalgan vaqt oralig’i uchun olish imkonini beradi. hozirgi zamon aloqa sistemalari kompyuterlarni istalgan uzoqlikdagi elektron ma’lumot manbalariga ulash imkonini beradi. bunga misol bo’lib, sun’iy yo’ldoshlar orqali bog’langan kosmik aloqa sistemasi hamda dunyoning 30 dan ortiq mamlakatidagi 1500 dan ortiq ilmiy markazlarni bog’lovchi xalqaro kompyuter tarmog’i xizmat qilishi mumkin. 1976 yilda frantsiyada videotex deb nomlangan milliy tarmoq yaratishga kirishildi. bu tarmoqdan foydalanish uchun har bir telefon apparati bor bo’lgan xonadan o’z xonadoniga terminalni o’rnatishi mumkin. bu terminal yordamida telefon tarmog’i orqali kerakli tashkilot nomerini terib, u yerdagi kompyuterdan foydalanib turli xil xizmatlarni, shu jumladan bank xizmatlarini ham olish mumkin. …
4
uchun ko’rib chiqilayotgan muammo juda ham dolzarbdir. bank tizimini keskin ravishda rivojlantirishda faqat yangi texnik bazaga tayanish kerak. yetarli darajada avtomatlashtirilgan holda bank bo’limi o’z kassasi bilan birlashtirilishi va terminallari aloqa bo’limlari, magazinlarda, vokzallarda va hokazolarda joylashgan hisoblash tarmog’ini tashkil qilish mumkin. germaniyaning "niksdorf" kompaniyasi elektron pullarni tatbiq qilish bo’yicha ilg’orlardan biri hisoblanadi. bu kompaniyada eurocard nomli standart kredit kartochkalar ishlatilib, hozirgi davrda dunyo bo’yicha 5,8 mlndan ortiq kishi bu kartochkalardan foydalanadi. har bir kredit kartochkasiga ma’lumot tashuvchi vosita-magnit karta o’rnatilgan bo’lib, unda xususiy schet nomeri, bank nomi, mamlakat, mijozning to’lash qobiliyati ko’rsatkichi, berilgan kredit qiymati va hokazolar yozilgan bo’ladi. yangi mijozni bu tarmoqka qo’shish uchun unga kamida 2 ming germaniya markasida kredit ochilgan bo’lishi kerak. frantsiyada aqlli kredit kartochkalarini joriy qilish boshlandi. bunday kartochkalarga 7 kilobaytli operativ xotiraga ega bo’lgan mikroprotsessor o’rnatilgan bo’lib, 200 xil to’lov operatsiyalarini amalga oshirish imkonini beradi. aqshda magnitli to’lov kartochkalari tatbiq qilingan. bu kartochkalarga …
5
adi. bu taxminan bir kunda 360 milliard dollarga to’g’ri keladi. uning xizmatidan 800 dan ortiq bank foydalanadi. nyu yorkda joylashgan snips (claring house interbank payments system) moliyaviy tarmog’i 90% tashqi oldi-berdilarni jamlagan bo’lib, unda 190 ta bank ishtirok etadi. banklararo elektron hisob-kitob sistemasining keyingi ravnaqi oxir oqibatda nakd pullarning butunlay yo’qotilishiga olib kelishi shubha tug’dirmaydi. har qalay bu qat’iy qadamga barcha rivojlangan kapitalistik mamlakatlar amalda tayyordir. g’arbiy yevropadagi kichik davlatlar tayyorgarlik tadbiri sifatida har bir yangi tug’ilgan chaqaloqqa bankda hisob raqami ochishni zaruriy shart qilib qo’ydilar. bizning respublikamizda pul-kredit muomalasini kompyuterlashtirishdek dolzarb vazifa turibdi. ichki elektron pulning ma’lum sistemasisiz respublika xalqaro iqtisodiy munosabatlarda teng xuquqli ishtirokchi bo’la olmaydi. ijtimoiy munosabatlarning o’zgarishi va bozor iqtisodining shakllanishi sharoitida respublikada birinchi navbatda informatikani qo’llash ob’ektlari bo’lib, bozor munosabatlari ishtirokchilari - mahsulotlarni ishlab chiqaruvchilar va istemolchilar (assotsiatsiyalar, kontsernlar, firmalar, qo’shma korxonalar, kichik korxonalar, kooperativlar va hokazolar) hamda moliya-birja faoliyati va tashkilotlar xizmat qilishi mumkin. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "axborot xavfsizligini ta'minlash usullari"

1693308733.docx axborot xavfsizligini ta'minlash usullari o’zbekiston respublikasi oliy ta'lim fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent moliya instituti sirtqi fakulteti “buxgalteriya hisobi va audit” ta’lim yo’nalishi 1-kurs shba-74 guruhi talablasi ergashev javohir elmurod o'g'lining “iqtisodiyotda informaysion kommunikatsion texnologiyalar” fanidan mustaqil ishi mavzu: axborot xavfsizligini ta’minlash usullari topshirdi _______________ ________ qabul qildi______________ ________ reja: 1.fannining predmet va vazifalari. 2. axborot komplekslari va texnologiyalari haqida tushuncha. 3.axborot texnologiyalarining rivojlanish bosqichlari. 4. axborot texnologiyalarining tasnifi. 5. iqtisodiyot va jamiyatning rivojlanishida axborot texnologiyalarining ahamiyati. fannining predmet va vazifalari ...

DOCX format, 98.4 KB. To download "axborot xavfsizligini ta'minlash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot xavfsizligini ta'minlas… DOCX Free download Telegram