gimnastika tarixi

DOC 5 pages 42.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 42.5 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

ma’ruza mashg`ulotlari i-semestr mavzu: gimnastikaning rivojlanish tarixi reja: 1. gimnastikaning vujudga kelishi. 2. yangi davr gimnastikasi. 3. milliy gimnastika tizimini yaratilishi. 4. revolyutsiyadan oldingi rossiyada gimnastika. 5. o’zbekistonda gimnastikaning taraqqiyoti. gimnastikaning chegaralangan ko‘rinishi bundan tahminan 3000 ming yil oldin hitoyliklar va misrliklar tomonidan ishlatilgan bo‘lishi mumkin. biroq “gimnstika” termini grek va rimliklargacha biror marta ham tilga olinmagan. biroq o‘sha davrlarda maxsus og‘ir kiyimlarda katta kuch talab qiladigan jismoniy mashqlarni amalga oshirishning deyarli iloji bo‘lmagan shunga qaramay atletlar bu kiyimlarni yechib yalong‘och holatda o‘z mahoratlarini kursatishgan. bu atletlar keyinchalik “gimnastlar” nomi bilan mashhur bulishgan. bu so‘zning o‘zi esa, grekcha ”gymnos” so‘zidan kirib kelgan. bu davr davomida “gimnatsist” termini kurash sportida, nayza uloqtirish va yugurishda ishtirok etuvchi atletni tasvirlashda ishlatilgan. keyinroq “gimnatsist” termini gimnaziyada o‘rgatiladigan hamma sport turlarini tasvirlashda ishlatilgan. 19 asrning boshlariga kelib, shvedlarning erkin gimnastikasi va jon gimnastika jihozlari gimnastika o‘qitish talimi va klublar uchun standart etib olindi. jismoniy tarbiya …

2 / 5

lasiga kiradi. yunonlar va rimliklar tarafdorlari o’z harbiy kuchlarini oshirish va jangovarlikni oshirish maqsadida gimnastikaning jismoniy talablarini ishlabchiqqan. misol uchun gimnastika bir askar mahoratini oshirishda gimnastika tayyorlarligidan tashqari baddiiy gimnastika harakatlari (o’yin kulgu) bilishi zarur bo’lgan. akrobatik mashqlar va arqon ustidagi mashqlarni darbadarlikda yurgan artistlar namoyish qilardilar. uyg’onish davridagi gumanistlar yoshlarni har yoqlama tarbiyalashga katta ahamiyat bera boshladilar. gimnastika mashg’ulotlarini ular insonning sog’ligini mustahkamlash va jismoniy kuchini rivojlantirishning eng yaxshi usuli deb bilardilar. xvi asrda jismoniy tarbiyaga oid bir qancha asarlar paydo bo’ladi. shu sababli xv asrdayoq dvoryan yoshlar maktablarida ayrim gimnastika asboblari va mashqlaridan foydalanilgan va ular keyinchalik sport gimnastikasiga asos bo’lgan deb hisoblash o’rinlidir. 2.yangi davr gimnastikasi. ya.a. komenskiy, jan jak russo (1712-1778), pestalotstsi (1746-1827 yillar). bularning jismoniy tarbiya sohasidagi xizmatlari shundan iboratki, ular gimnastikaning chinakam tiklanishiga turtki berdilar. russo jismoniy mashqlar inson tanasini mustahkamlaydi va toblaydi, kuch va harakat imkoniyatlarini rivojlanishi uchun kerakli sharoit yaratib beradi, yashash …

3 / 5

xnikasini ishlab chiqdi. bu mashqlarda harakat formasiga katta ahamiyat beriladi. uning qancha mamlakatlarda, jumladan rossiyada ham keng tarqalib, gimnastika taraqqiyotiga yordam berdi. unda turnik bruslar, yakka cho’pda bajariladigan oddiy mashqlar tasvirlangan edi. kitobda mashg’ulotlar vaqtida o’quvchilarning o’zaro musobaqalashuvi, harakatlar ijrosi aniq bo’lishiga qo’yiladigan talablar ishlab chiqilgan edi. 3 milliy gimnastika tizimining yaratilishi milliy gimnastika tizimining yaratilishi xix asr boshlariga to‘g‘ri keladi. bu ijtimoiy talabiar oqibati edi. urush qilish usullari bir vaqtda harakat qilishni, buyruqlarning aniq bajarilishini, jang maydonida saflanishlarni talab qilardi. 0‘sha davr pedagoglari va shifokoriariga gimnastika yoshlarni jismonan tarbiyalashning birdan bir to‘g‘ri uslubi bo‘lib ko‘rinardi. xix asrning birinchi yarmiga kelib, gimnastika taraqqiyotida uch yo‘nalish ko‘zga tashiana boshladi: · gigiyenik yo'nalish (gimnastika odamning salomatligini mustahkamlash va jisrnoniy kuchini rivojlantirish vositasi hisoblanardi); · atletik yo'nalish (gimnastika murakkab mashqlarni, shu jumladan, gimnastika jihozlarida bajariladigan mashqlarni qo‘llash yo‘li bilan insonning harakat sifatini rivojlantirish vositasi, deb hisoblanardi); amaliy yo‘nalish (gimnastika urushda uchraydigan turli to’siqlardan …

4 / 5

si «turnen» nomini oldi. yan frizen eyzelen bilan birgalikda gimnastika mashqlari texnikasini ishlab chiqdi. «nemis gimnastikasi» darsligi nashr etilib, unda o ‘sha vaqtda ma'lum bo'lgan jihozlarda bajariladigan hamma mashqlaming tavsifi berilgan edi. mashqlarni bajarayotganda shug‘ullanuvchilardan boshni to ‘g‘ri tutish, oyoq uchlari cho‘zilgan bo‘lishi, gavdani harbiycha to ‘g‘ri tutish, to‘g“ri chiziq bo‘ylab harakat qilish talab qilinardi. mashg‘ulotlarda musobaqa usulidan foydalanilardi, bu esa shug‘ullanuvchilarning qiziqishini juda ham oshirarva ular bir xildagi mashqni behisob takrorlashga intilishardi. u davrda turli harakatlar kombinatsiyalari qollanilmas edi. 4. oktabr inqilobidan oldingi rossiyada gimnastika. gimnastika shakllari rossiya xalqlari turmushida, shu jumladan, turkiston xalqlari hayotida ham uzoq vaqtlardan beri mavjud bo‘lgan. bayram shodiyonalariga, qiziqchilarga akrobatlarning chiqishlari ham qo‘shilib ketgan. markaziy osiyoda dorbozlar o‘z chiqishlarida gimnastik mashqlardan foydalanib kelishgan. ko‘pgina polvonlar kurashga tushish oldidan mushaklarning chigilini yechish vositasi sifatida yengilroq toshlar bilan bajariladigan mashqlardan foydalangan. deyarli barcha millat vakillari ot minish va chavandozlikni yaxshi ko‘rgan. mashhur harbiy sarkardalar (temur malik, …

5 / 5

bra-jenskiy polklari) aylangan «ermak» polklarida askarlar to'siqlardan o ‘tishga hamda boshqa haibiy ko'nikma va malakalami egallab olishga o'rgatish maqsadida turli jismoniy mashqlar qo’lanilgan. pyotr i ning farmoyishiga ko'ra, gimnastika harbiydengiz o‘quv maskanlarida joriy qilingan. atoqli rus sarkardalari a. rumyansev, a. suvorov, admiral f. ushakov va boshqalar rus qo‘shiniarining jismoniy tayyorgarlik tizimini takomillashtirishga ko‘p e ’tibor berishgan. a. v. suvorov (1730—1800) o‘z harbiy-jismoniy tayyorgarlik tizimini yaratib, unga harbiy-dala gimnastikasi, ertalabki gimnastika, chiniqish mashqiarini asos qilib olgan edi. shu maqsadda yugurish, suzish, to ‘siqlardan o'tish, har xil buyumlarni joydan joyga tashish, nayzabozlik janglari qo'llanilar edi. a. v. suvorov an ’analarini m.i. kutuzov davom ettirdi. chor rossiyasi armiyasida jismoniy tayyorgarlik asoslarini ishlab chiqishda m. i. dragomirovning (1830—1915) xizmatlari katta. u qo‘shinlarga ta'lim berishning suvorovcha tizimini toldirib, har xil qo‘shin turlari uchun jismoniy tayyorgarlik vazifalarini belgiiab berdi, qo‘shinda o ‘tkaziladigan gimnastika mashg‘ulotlari uslubiyatini ishlab chiqdi. quruqlikdagi va dengiz qo'shinlari uchun maxsus jismoniy tayyorgarlik qo‘llanmasini …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gimnastika tarixi"

ma’ruza mashg`ulotlari i-semestr mavzu: gimnastikaning rivojlanish tarixi reja: 1. gimnastikaning vujudga kelishi. 2. yangi davr gimnastikasi. 3. milliy gimnastika tizimini yaratilishi. 4. revolyutsiyadan oldingi rossiyada gimnastika. 5. o’zbekistonda gimnastikaning taraqqiyoti. gimnastikaning chegaralangan ko‘rinishi bundan tahminan 3000 ming yil oldin hitoyliklar va misrliklar tomonidan ishlatilgan bo‘lishi mumkin. biroq “gimnstika” termini grek va rimliklargacha biror marta ham tilga olinmagan. biroq o‘sha davrlarda maxsus og‘ir kiyimlarda katta kuch talab qiladigan jismoniy mashqlarni amalga oshirishning deyarli iloji bo‘lmagan shunga qaramay atletlar bu kiyimlarni yechib yalong‘och holatda o‘z mahoratlarini kursatishgan. bu atletlar keyinchalik “gimnastlar” nomi bilan mashhur bulishga...

This file contains 5 pages in DOC format (42.5 KB). To download "gimnastika tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: gimnastika tarixi DOC 5 pages Free download Telegram