kurs ishi: ergash gapning bosh gapni izohlashiga oid ilmiy ma’lumotlar

DOC 62 стр. 354,5 КБ Бесплатная загрузка

62 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 354,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 62

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 62

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: ergash gapning bosh gapni izohlashiga oid ilmiy ma’lumotlar mundarija kirish………………………………………………………………………………2 i bob qo’shma gap haqida tushuncha. qo’shma gaplarning tasnifi……………..4 1.1. qo’shma gapga ta'rif. qo’shma gaplarning tasnifi…………………………...4 1.2. bog’langan (teng aloqali) va bog’lovchisiz qo’shma gap…………………….7 ii bob ergashgan (tobe aloqali) qo’shma gap………...…………………………15 2.1. ergash gapli qo’shma gapning ta'rifi. ergash gapli qo’shma gapga doir tahlil namunasi………………………………………………………………….…...…..15 2.2. ergash gaplarning turlari. ergash gapli qo’shma gapga doir tahlil namunasi……………………………………………………………………….…22 xulosa………………………………………………………………………....….58 foydalanilgan adabiyotlar………………………..…………………………….…60 kirish mavzuning dolzarbligi. bugungi kunda yosh avlodni tarbiyalashda, ularga bilim berishda dunyo tan olgan ilmiy-innovatsion pedagogik texnologiyalardan foydalanish davr talabi. shuni inobatga olib biz pedagog-o’qituvchilar oldimizda juda katta mas’uliyat turibdi. ushbu natijaga erishishda o’zbek adabiyotshunoslarining ilmiy meroslarini o’quvchilarga innovatsion metodlar orqali yetkazish maqsadga muvofiq. bu usul …

2 / 62

anday zarur bo’lsa, qo’shma gap shakli ham shunday zarurdir. biroq bu nutqiy birliklarning har ikkalasi, kommunikativ (aloqa-aralashuv) vazifa ifodalashidan qat'i nazar, mazmun va tuzilishi jihatidan farqli hodisalardir. qo`shma gap ma`lum vositalar bilan o`zaro jips bog’langan gaplar birikmasidan iborat. ma`lum mazmunni ifodalashda xizmat qilgan gaplar grammatik, leksik – grammatik va leksik vositalar bilan o`zaro birikadi. bundan tashqari qo`shma gapni tuzishda qo`shma gap qismlarining zamon munosabati, gaplarning ohangi va o`rinlashishning ham roli kattadir. ko`rsatib o`tilgan vositalar faqat qo`shma gapni tuzib qolmasdan, qo`shma gap qismlari orasida ma`lum semantik munosabatlarning o`rnatilishi uchun ham xizmat qiladi. kurs ishining maqsadi. ergash gapning bosh gapni izohlashiga oid ilmiy ma’lumotlarni chuqur tahlil qilish , uning xususiyatlarini tushuntirish, tahlilida hayot bilan naqadar chambarchas aloqasini bayon etish, uning inson ruhiyatidagi holatini boshqa detallarga ko‘chirishdagi mahoratini yoritib berishdan iborat. kurs ishining obyekti. qo’shma gaplar. ergash gapli qo’shma gapga doir tahlil namunasi. kurs ishining vazifalari. ergash gapning bosh gapni izohlashiga oid ilmiy …

3 / 62

hma gap haqida tushuncha. qo’shma gaplarning tasnifi 1.1. qo’shma gapga ta'rif. qo’shma gaplarning tasnifi tilda qo’shma gap modelining mavjudligi ham sodda gap kabi nutqning tabiiy talabidir. fikr ifodalash, nutq tuzish uchun gapning sodda shakli qanday zarur bo’lsa, qo’shma gap shakli ham shunday zarurdir. biroq bu nutqiy birliklarning har ikkalasi, kommunikativ (aloqa-aralashuv) vazifa ifodalashidan qat'i nazar, mazmun va tuzilishi jihatidan farqli hodisalardir. qo’shma gap tuzish uchun, birinchidan, kamida ikkita sodda gap bo’lishi, ikkinchidan, bu sodda gaplar mazmunan munosabatga kirishgan bo’lishi kerak. meni kutgil va men qaytarman (k.simonov). qalbim chinni piyola, chertmang, aka (q.). sen kelmasang, kelmaydi bahor (q.). demak, qo’shma gaplar mazmunan mos kelmaydigan har qanday gaplarning yonma-yon qo’yilishidan yuzaga kelmaydi. xavo qirq daraja issiq, qo’ylar sovuqdan qirilmoqda. bu yil yomg’ir ko’p yoqqanligi uchun, ekinlar qurib ketdi deb bo’lmaydi, albatta. uchinchidan, qo’shma gaplar birdan ortiq sodda gaplarning ma'lum grammatik aloqaga kirishishidan tuziladi. bunda qo’shma gapning bog’langan, bog’lovchisiz, ergash gapli turlari shakllanadi …

4 / 62

o’lgan sintaktik qurilmalar qo’shma gap deyiladi. qo’shma gap tarkibi qanchalik yoyiq – murakkab bo’lmasin, unda komponentlarning tugallanganligini ko’rsatadigan yakunlovchi intonat-siya mavjud bo’ladi: urug’ yer ostida yotsa, hech kim u bilan qiziqmay-dі, u qachon tuproqni yorib, yerni zumrad kabi bezasa, uning nima ekan-ligi ma'lum bo’ladi, so’ngra, parvarish qilib, uni o’stiradilar. ("k.d.") qo’shma gap sodda gap bilan tashqi gaplik shakli, ichki kommuni-kativ vazifa ifodalash, tugallangan intonatsiyaga egaligi kabi umumlash-tiruvchi xususiyatlarga ega bo’lishiga qaramay, unda quyidagi farqlovchi belgilar ham mavjud: 1. shakliy belgi. qo’shma gap birdan ortiq predikativ qo’shilmalar-dan (sodda gaplardan) tuziladi. sodda gapda bitta grammatik markaz mavjud – u bitta predikativ qo’shilmadan tashkil topadi. masalan, qarasam, qaramaysan, qaramasam, qaraysan gapi to’rtta predikativ markaz borligidan, murakkab qo’shma gap hisoblanadi. chullar chaman sochdilar, tashlab anduhlarini, jaranglatib ochdilar oltin sandiqlarini (t.t.) gapi bitta predikativ markaz borligidan, sodda gap hisoblanadi. yana misol: temur vafot etgach, shahzodlar o’rtasida kelishmovchilik kuchayib, saltanat shuhrati so’na boshladi. (qo’shma gap) nigor …

5 / 62

an-giz, yam-yashildir hammayoq (qo’shiqdan). mirzachulning yam-yashil bog’ va dalalarini aylandik gaplarining birinchisida, qo’shma gap bo’lganligidan, ikkita voqelik; ikkinchisida, sodda gap bo’lganligidan, bitga voqelik ifodalangan. 3. qo’shma gap tarkibidagi sodda gaplar. 1) o’zida ega va kesim munosabatini aks ettirishi; 2) nisbiy tugallangan fikr ifodalanishi; 3) intonatsiya jihatidan yarim mustaqillikka egaligi bilan gap hisoblansa-da, ular alohida olingan sodda gaplarday mustaqil emas, ular qo’shma gap doirasida boshqa gaplar bilan bog’langan holda harakat qiladi. bunda bir gap mazmunining aniqlashishi boshqa gapdagi voqelikning yuzaga kelishini taqozo qiladi. demak qo’shma gap tarkibidagi sodda gaplarning mazmun va grammatik hamda intonatsion xususiyatlarini shu butunlik-ning umumiy mazmuni belgilaydi. masalan, paxta ochildi. terim bosh-lanadi (ikkita alohida, mustaqil sodda gap); paxta ochildi, terim boshlanadi. paxta ochildi – terim boshlanadi qo’shilmalarida esa paxta ochildi gapi keyingi gap bilan munosabatga kirishganligidan, oldingi mustaqilligini yo’qotgan va nisbiy tugallangan intonatsiyaga ega bo’lib qolgan. tahlil namunasi: men aql bilan hayotni eng yaqin va ajralmas do’st deb …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 62 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kurs ishi: ergash gapning bosh gapni izohlashiga oid ilmiy ma’lumotlar"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: ergash gapning bosh gapni izohlashiga oid ilmiy ma’lumotlar mundarija kirish………………………………………………………………………………2 i bob qo’shma gap haqida tushuncha. qo’shma gaplarning tasnifi……………..4 1.1. qo’shma gapga ta'rif. qo’shma gaplarning tasnifi…………………………...4 1.2. bog’langan (teng aloqali) va bog’lovchisiz qo’shma gap…………………….7 ii bob ergashgan (tobe aloqali) qo’shma gap………...…………………………...

Этот файл содержит 62 стр. в формате DOC (354,5 КБ). Чтобы скачать "kurs ishi: ergash gapning bosh gapni izohlashiga oid ilmiy ma’lumotlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kurs ishi: ergash gapning bosh … DOC 62 стр. Бесплатная загрузка Telegram