"tilshunoslikda gap bo‘laklari va sintaktik aloqalar masalalari"

DOC 47 стр. 269,0 КБ Бесплатная загрузка

47 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 269,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 47

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 47

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ ega va uning gapdagi tasnifi mundarija 2kirish 4i bob.tilshunoslikda gap bo‘laklari va sintaktik aloqalar masalalari 41.1.tilshunoslikda gap bo‘laklari talqini 141.2.tilshunoslikda sintaktik aloqalar masalasi 18ii bob. ega va uning gapdagi tasnifi 182.1.ega, uning gap qurilishidagi o‘rni. egali va egasiz gaplar 252.2.ega va uning turli so‘z turkumlari orqali ifodalanishi 282.3.o‘zbek va turk tilshunosligida ega talqini 43xulosa 45foydalanilgan adabiyotlar kirish mavzuning dolzarbligi: mustaqillik asnosida, umumbashariy qadriyatlarga tayangan, go‘zallik-ezgulik-adolat tamoyillariga asoslangan adabiyot ilmi qaror topdi. adabiyotshunoslik ilmi yangi-yangi talqin va tahlil metodlari, usullari bilan o‘z imkoniyatlarini kengaytirib bormoqda, ildiz otib, palak yozmoqda. “bizni hamisha o‘ylantirib keladigan yana bir muhim masala – bu yoshlarimizning odob-axloqi, yurish-turishi, bir so‘z bilan aytganda, dunyoqarashi bilan bog‘liq. bugun zamon shiddat bilan o‘zgaryapti. bu o‘zgarishlarni …

2 / 47

alqiga sadoqatli, mustaqil fikrlaydigan, erkin, ijodkor shaxsni shakllantirish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri bo‘lib turadi.ma’lumki, hozirgi davrdagi tub islohotlar har bir kishidan bilim, salohiyat, samarali mehnat, madaniyatlilik, yuqori malaka, yuksak onglilik, ijodkorlik, jamiyat oldida mas’uliyatni his etishni talab etadi.insonparvarlik, demokratik, mustaqil davlat quruvchi har bir inson ana shu xislatlarga ega bo‘lishi zarur. pedagogika ilmi va amaliyotdan ma’lumki, nazariyadan yo‘naltirilgan ta’limga qarab borish o‘quvchining ijtimoiy hayotda o‘z bilimi va qobiliyatini namoyish etish imkoniyatini yaratadi.komil insonni tarbiyalsh maqsadi ta’lim jarayoniga ijodkorlik bilan kompleks yondashishni taqozo etib , zamonaviy darslarni tashkil qilishga zamin yaratadi. binobarin, faqat ijodkorlik va mustaqil faoliyat muhitida tashkil etilgan ta’lim natijasidagina o‘quvchida o‘zligini shaxs sifatida namoyish eta olish ko‘nikmalari shakllanib boradi. kurs ishining maqsadi. ega va uning gapdagi tasnifini o‘rganish va ilmiy asosda tavsiflash; kurs ishining obyekti. tilshunoslikda gap bo‘laklari va sintaktik aloqalar masalalari kurs ishningi predmeti. ega va uning gapdagi tasnifi. kurs ishining vazifalari quyidagilardan iborat: 1. tilshunoslikda …

3 / 47

onsepsiyasi, metodist psixolog, didakt olimlarning muammo yuzasidan qayd etgan qarashlari, oʻzbekiston respublikasi prezidentining ta’lim tarbiyaga oid fikrlari. kurs ishi tuzilishi: bajarilgan kurs ishi kirish qismi,ikkita bob,5ta paragraf va qilingan xulosalardan iborat. ishga qoʻyilgan maqsadga erishishi uchun toʻplangan adabiyotlar manbalarning nomlari va elektron manzillari keltirildi i bob. tilshunoslikda gap bo‘laklari va sintaktik aloqalar masalalari 1.1. tilshunoslikda gap bo‘laklari talqini ma’lumki, har bir til tizimining sintaktik qatlamini o‘rganishda gaplar struktura jihatdan kommunikativ yo‘nalishiga hamda tarkibiga ko‘ra tasniflanadi. ammo gapdagi so‘zlar o‘zaro bog‘langan bo‘lib, ularning har biri gap tarkibida biror grammatik vazifani bajaradi. gap strukturasini tahlil qilishda undagi gap bo‘laklari sintaktik kategoriya hisoblanadi. mazkur kategoriyalar gap tarkibidagi elementlarning o‘zaro munosabatini, bu munosabatning harakterini, gapning grammatik jihatdan qanday bo‘laklarga ajralishini, so‘zning gapdagi rolini ko‘rsatadi. har bir gap ma’lum ob’yektiv mazmun va substant material, ya’ni so‘zlar yordamida ifodalanadi. gapning substantsional tomoni uning sintaktik strukturasi hisoblanadi. sintaktik strukturani tashkil etgan elementlar tilshunoslikda turlicha, ya’ni "gap bo‘laklari", …

4 / 47

ishi mumkin bo‘lgan olmosh, otlashgan biror so‘z orqali ifodalanadi. l.ten’yer aktantlarni harakat ijrosidagi darajasiga qarab uch turga bo‘lib talqin etadi va ularni 1-darajali, 2- darajali, 3- darajali aktantlar deb nomlaydi . l.ten’yerning aktantlar nazariyasi mantiq iskanjasida bo‘lgan tilshunoslikni sezilarli darajada undan tozalash uchun xizmat qilishi shubhasizdir, zotan, mazkur nazariyada an’anaviy sintaktik tahlilda qo‘llaniladigan ega, kesim, aniqlovchi va h.k. tushunchalaridan foydalanilmaydi. ma’lumki, an’anaviy tilshunoslikda gapning sintaktik talqini xususida so‘z yuritilganda gapni bo‘laklarga ajratib tahlil qilish tushuniladi. gap bo‘laklarining bunday tavsifi tilshunoslikda xx asrning o‘rtalariga qadar sintaktik tahlil jarayonida yetakchi rol o‘ynadi. shunday bo‘lishiga qaramasdan, til birliklariga, shu jumladan, sintaksemalarga muayyan ichki strukturaga ega bo‘lgan murakkab sistema sifatida yondashuv, tilning boshqa sathlarida bo‘lgani kabi sintaktik sathda ham turli yangicha tahlil mezonlarini ishlab chiqish uchun asos bo‘ldi . xususan, a. nurmonovning fikricha, sistem tilshunoslikda gapning struktur elementlari gap bo‘laklari yoki sintaktik pozitsiya, propozitiv struktura elementlari esa ob’yektiv reallik strukturasiga nisbatan izomorflik, kommunikativ (aktual) …

5 / 47

mida tahlil qiladi. lekin bu borada ega bilan sub’yekt, kesim bilan predikat o‘rtasidagi o‘xshashlik tomonlar hamda ularning bir-biridan farq qilish muammosi anchagina bahslarga yo‘l ochib berishi e’tibordan chetda qoladi. masalan, rus mantiqiy tilshunosi f.i. buslayev, «...tilda egaga bosh kelishikda kelgan ot mos keladi... ba’zan ega va kesim boshqa so‘z turkumlari bilan ifodalanadi, lekin har holda egani anglatgan so‘z ot ma’nosini, kesimni anglatgan so‘z esa fe’l ma’nosini oladi» , degan fikrni bildiradi. shunday ekan, gapda ega har doim bosh kelishikda kelib, faqat sub’yektni ifodalasa, kesim fe’l bilan ifodalanib, predikat bo‘lib kelsa va ularda bir xillik mavjud bo‘lsa, bosh bo‘laklarni har xil atamalar bilan atashga nima majbur qiladi, degan savol tug‘iladi. mantiqda implikatsiya munosabatlari ekstensional, intensionallar va ularning orasidagi bog‘liqlik orqali, grammatikada esa grammatik kategoriyalar, gapdagi fe’lli va otli qurilmalarning bog‘liqligi bilan aniqlanadi . gapning sintaktik qatlami tahlil qilinganda gapda ega yoki kesimning muhim ahamiyatga ega ekanligi ham ayrim bahslarning kelib chiqishiga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 47 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О ""tilshunoslikda gap bo‘laklari va sintaktik aloqalar masalalari""

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ ega va uning gapdagi tasnifi mundarija 2kirish 4i bob.tilshunoslikda gap bo‘laklari va sintaktik aloqalar masalalari 41.1.tilshunoslikda gap bo‘laklari talqini 141.2.tilshunoslikda sintaktik aloqalar masalasi 18ii bob. ega va uning gapdagi tasnifi 182.1.ega, uning gap qurilishidagi o‘rni. egali va egasiz gaplar 252.2.ega va uning turli so‘z turkumlari orqali ifodalanishi 282.3.o‘z...

Этот файл содержит 47 стр. в формате DOC (269,0 КБ). Чтобы скачать ""tilshunoslikda gap bo‘laklari va sintaktik aloqalar masalalari"", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: "tilshunoslikda gap bo‘laklari … DOC 47 стр. Бесплатная загрузка Telegram