bolalar folklori

DOC 10 pages 69.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 69.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: bolalar folklori haqida tushuncha. bolalar folklori tabiati va janriy tarkibi reja: · bolalar folklori · xalq og`zaki ijodi va bolalar kitobxonligi bolalar folklori — ogʻzaki ijod namunalari. odatda bolalar yoki ular uchun kattalar tomonidan yaratiladi. folklor janrining tarkibiy kismi. oʻzbek bolalar folklori alla, ertak, ermaklar, tez aytish, topishmoq, bolalar oʻyin qoʻshiqlari, erkalama, masharalama va boshqalarni oʻz ichiga oladi. bolalar folklori bolaning tinglashiga, aytib yurishiga, oʻiiniga, qoʻshigʻiga moslangan boʻladi. oʻzbekistonda bolalar folklori namunalari toʻplam holida 1932-yildan nashr etila boshladi. kattalar tomonidan yaratiladigan alla, ovutmachoq va erkalamalar onalar mehrmuhabbati bilan yoʻgʻrilgan boʻlib, ularda goʻdakning istiqboliga oid orzuumidlar, bola yashayotgan muhit oʻz ifodasini topadi. bolani belash, oʻtqazish, atakchechak yurgizish, sakratish, oʻynatish va ovutishlarda "toytoy", "bordibordi" va boshqa ovutmachoklar aytiladi. bolalar qoʻshiqlarining koʻplari yil fasllari bilan boglik. "boychechak", "oftob chiqsi olamga", "chittigul", "laylak keldi, yoz boʻldi", "qurbaqa", "qaldirgʻoch" kabi qoʻshiqlarni bolalar tom boshida, dalalarda, qishloq koʻchalarida aytishadi. ular bahor kelishi, yomgʻir yogʻishi, quyoshning …

2 / 10

i. bolalar bogʻchalari, maktablarda oʻyinlardan keng foydalaniladi. bolalar folklori yosh avlodni intizomli, jasur, qatʼiyatli, qiyinchiliklarni yengishga, oʻrtoqlariga yordam berishga tayyor boʻlish singari yaxshi sifatlarga ega boʻlib oʻsishlariga yordam beradi. uning ayrim namunalari maktab darsliklari va oʻqish kitoblariga kiritilgan (yana qarang bolalar oʻyin qoʻshiqlari). xalq og`zaki ijodi va bolalar kitobxonligi folklor hamma zamonlarda ham ijod sarchashmasi hisoblanib keladi. shuning uchun ham insoniyat alla, qo`shiqlar, afsonalar, ertak va dostonlarda o`zining yuksak orzu-umidlari, zavq-shavqi-yu, kurashlarini ifodalagan. xalq og`zaki ijodi o`zining mazmunan rang-barangligi, yuksak g`oyalar bilan yo`g`rilganligi bilan yozma adabiyotdan ajralib turadi. bolalar folklori ko`pincha kattalar tomonidan ijod qilinadi, ba’zi hollarda bolalar o`z o`yinchoqlari asosida o`zlari ham alla, qo`shiq va ovunmachoqlar to`qiydilar. bularning hammasi bir bo`lib faqat yaxshi tarbiyani targ`ib qiladi. bolalar xalq og`zaki ijodining pedagogika bilan bog`lanishi alladan boshlanadi. alla - qo`shiq alladir hayotda sevimli qo`shiq, onalar kuylaydi yurakdan jo`shib. bolasin umriga umrlar tilar,a allaga dildagi niyatin qo`shib. bu qanday sinoat, men bilolmadim, …

3 / 10

b olishga intiladi. e’tibor bering: tol beshikni tebratib, ona aytar qo`shig`in. qo`shiq bilan tebratar dunyoning tol beshigin. bu beshikda ulg`ayar necha ming, millionlar. ona mehri ziyosi yuraklarga yo`l olar. bu beshikda tinglashar mayin-mayin allalar. uchib o`tgan el bilan olam bo`ylab taralar. tol beshikni tebratib, ona aytar qo`shig`in. qo`shiq bilan tebratar dunyoning tol beshigin. maqol bolalar xalq og`zaki ijodida maqollar yetakchi o`rinda turadi. xalq yaratgan g`oyat ixcham, chuqur va tugal ma’noli gaplar maqol, deb yuritiladi. maqol xalqning, bir necha avlodlarning aqlu farosati hamda turmush tajribasining yakuni, ular donishmandligining mahsulidir. maqollarda hayotning achchiq-chuchugini tatib ko`rgan, turmushdagi hodisalarga aql ko`zi bilan qaraydigan, sof vijdonli, olijanob, mehnatkash kishining biror voqea-hodisadan, biror kishidan yoki biror ishdan chiqargan xulosasi bayon qilinadi. bu xulosa biror kishi uchun (ko`proq bolalar uchun) yo`l ko`rsatuvchi bo`lib xizmat qilishi mumkin. maqollar xalqning aql-idroki, ijtimoiy-tarixiy tajribasi, kurashi hamda mehnatining badiiy ifodasi sifatida yaratilib kelinmoqda. maqollar chuqur ma’noni ifoda eta bilishi, ixcham, pishiq …

4 / 10

avval o`yla – keyin so`yla; bola aziz – odobi undan aziz; inson odobi bilan, osmon oftobi bilan; odob bozorda sotilmas; odobning boshi til; otang bolasi bo`lma, odam bolasi bo`l; yaxshi xulq kishining xusni; ustozingga tik qarasang, to`zasan; hurmat qilsang, asta-sekin o`zasan; to`g`ri o`zar, egri to`zar bunday iboratomuz maqollar ro`yxatini yana cho`zish mumkin. bola to`g`ri so`z, odobli, aqlli bo`lib kamol topmog`i lozim. ana shunday bola bor ovoz bilan: - ong ko`zimiz ochamiz, tong ko`zimiz ochamiz. boqamiz keng olamga, barchaga teng olamga! – deydigan bo`ladi. ularning harakat, intilish, kurashlarida yuqoridagi maqollarning o`rni, albatta katta bo`ladi. bola kamolotida birinchi navbatda salom-alik turadi. salom-alikni o`rgangan, uni kanda qilmaydigan har bir bolaning ishi yurishadi, omadi chopaveradi. axir xalq, - yaxshi gap bilan ilon inidan chiqadi, degan gapni bekorga aytmagan. har qanday holatda ham salom og`irni engil qiladi, oldindagi to`siq va g`oyalarni zabt etishda madodkor bo`ladi. ko`plab ertaklarimizda uchraydigan odamzod dushmanlari – devlar, jinlar, yalmog`iz kampirlar, …

5 / 10

zaki qaraganda kattalar bilan bolalar, bolalar bilan kattalar o`rtasida topishmoqlar aytish, shunchaki bir ermakday tuyuladi, zerikmaslik uchun, vaqtni tez o`tkazishga qaratilganday ko`rinadi. aslida esa topishmoqlar fikr qayrovidir, ular orqali bola obrazli fikrlaydigan va obrazli so`zlaydigan bo`ladi. topishmoqlar bolada so`z boyligini orta borishiga va nutqining o`sishiga yordam qiladi. bolaga topishmoq topishni o`rgatish bilan unda fikrlashning asta-sekin yuksalishiga sabab bo`ladi. demak, xalq og`zaki ijodining eng qadimgi va eng faol janrlaridan biri topishmoqdir. topishmoqlar inson, ijtimoiy hayot va tabiat hodisalari bilan chambarchas bog`langan bo`lib, hammavaqt real voqelikka asoslanadi. unda atrofimizni o`rab turgan moddiy dunyodagi turli narsalar aks etadi. har bir topishmoq o`ziga xos shakl va mazmunga ega bo`lgan mustaqil bir asardir. unda falsafiy, tarixiy, etnografik belgilar, tushunchalar, hodisalarning mohiyati nihoyatda go`zal, obrazli ifodalar bilan aks ettiriladi. bu janr ikki kishi yoki jamoa o`rtasida berilgan jumboqli savolga javob qaytarish tarzida ijro etiladi. an’anaviy topishmoqlarning savol qismi tabiat, tabiat hodisalari, umuman har bir ob’ektga badiiy …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar folklori"

mavzu: bolalar folklori haqida tushuncha. bolalar folklori tabiati va janriy tarkibi reja: · bolalar folklori · xalq og`zaki ijodi va bolalar kitobxonligi bolalar folklori — ogʻzaki ijod namunalari. odatda bolalar yoki ular uchun kattalar tomonidan yaratiladi. folklor janrining tarkibiy kismi. oʻzbek bolalar folklori alla, ertak, ermaklar, tez aytish, topishmoq, bolalar oʻyin qoʻshiqlari, erkalama, masharalama va boshqalarni oʻz ichiga oladi. bolalar folklori bolaning tinglashiga, aytib yurishiga, oʻiiniga, qoʻshigʻiga moslangan boʻladi. oʻzbekistonda bolalar folklori namunalari toʻplam holida 1932-yildan nashr etila boshladi. kattalar tomonidan yaratiladigan alla, ovutmachoq va erkalamalar onalar mehrmuhabbati bilan yoʻgʻrilgan boʻlib, ularda goʻdakning istiqboliga oid orzuumidlar, bola y...

This file contains 10 pages in DOC format (69.5 KB). To download "bolalar folklori", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar folklori DOC 10 pages Free download Telegram