bolalar cholg’u ijrochiligiga o’rgatish metodologiyasi

DOC 12 pages 38.5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.5 KB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

bolalar cholg’u ijrochiligiga o’rgatish metodologiyasi 1. musiqa mashg‘ulotlarini tashkil etish 2. musiqa mashg‘ulotlarida bolalar cholg‘u asboblaridan foydalanish 3. musiqa asboblari bilan tanishtirish surnay -o’zbek va tojik xalqlari o’rtasida keng tarqalgan qadimiy puflama yog’och cholg’u asbob. surnay yolg’iz, shuningdek, nog’ora, karnaylar bilan ham birgalikda chalinadi. nay-nay - puflab chalinadigan yog’och asbob bo’lib, o’zbekiston va tojikisitonda juda keng tarqalga doira-doira - o’zbek, tojik va uyg’ur xalqlari orasida keng tarqalgan, tovush balandligi noaniq urma cholg’u asbob. musiqa mashg‘ulotlarida bu faoliyat turi eng qiziqarli jarayonlardan biridir. bu faoliyat bolalarni ijodkorlikka undaydi. bolalar cholg‘u asboblarida jonli tovushli o‘yinchoqlar sifatida har bir bolani qiziqtiradi. chapak va bolalar cholg‘u asboblarida ritmik jo‘r bo‘lish, musiqaning xarakter va obrazlarni chuqurroq his etishda, ularga mos emotsional tuyg‘ular hosil qilish, ayniqsa, bolalarning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishda muxim ahamiyat kasb etadi. musiqa mashg‘ulotlarida bolalar cholg‘u asboblaridan foydalanish ijobiy natijalar berish bilan birga bolalarning mashg‘ulotga intiluvchanligi, qiziqishi va musiqiy o‘quvini (xotirasi, ritmni his qilish …

2 / 12

tga tadbiq etdi. bu kitobning o‘ziga xosligi shundaki, birinchidan, o‘zbek kompozitorlarining bolalar uchun yozgan qo‘shiqlaridan foydalanilgan. bu bolalarda tanish bo‘lgan qo‘shiqlarni cholg‘ularda ijro etib kuylashlariga katta turtki bo‘ladi. ikkinchidan, aynan o‘zbek xalq kuylaridan namunalar keltirilganligidir. bu bog‘cha bolalarida yoshligidan o‘zbek xalq kuylarida mehr-muhabbat hissini, ularga hurmatini uyg‘otadi. bolalar o‘zlari o‘zbek xalq kuylarini cholg‘uda ijro etishsa, anchagacha eslarida qoladi. uchinchidan, bu cholg‘ular tafsifi, uni ijro etish malakalari va ko‘nikmalari batafsil yoritib beriladi. lekin bu kitobning murakkab jihati — bolalarda mashg‘uloti jarayonida qo‘llash qiyinchilik tug‘diradi. bu masalani bartaraf etish uchun mashg‘ulotdan tashqari vaqtda qo‘llash kerak. yod bo‘lgan kuy va qo‘shiqlada bayram ertaliklardan va tantanalarda bolalar ijro etishsa o‘zlarini kichkina sozandalar deb his qiladilar. turli tantanalarda ijro etilgan kuy va qo‘shiqlar anchagacha xotirada muxrlanib qoladi. bolalar cholg‘u asboblarda jo‘r bo‘lishda, avval, bolalar chapak chalib, ritmik jo‘r bo‘ladilar. musiqa rahbari bolalar kuy ritmini to‘g‘ri his etib ijro etishlari uchun, bolalarga stol ustida terib qo‘yilgan …

3 / 12

uruhdagi barcha bolalar galma-gal cholg‘u asboblarida jo‘r bo‘lishga undab, ularning qiziqishini oshiradi. cholg‘ularda chalishga hamma intiladi, albatta. shuning uchun berilgan asarni bolalar xato qilmay musiqani his etishga va xotirada saqlashga harakat qiladilar. keyinchalik ijrochilik turlari murakkablashtiriladi. ayni shu holda guruhni 2 jamoaga bo‘lib, 1-jamoa chapak chalib, 2-jamoa esa ovozda uchul berish bilan yoki cholg‘u asbobida xam jo‘r bo‘lishlari mumkin. bu usulning yana bir foydali tomoni shundaki, bolalarda jamoa bo‘lib kuylash malakalarini, ko‘povozli kuylashning ilk malakalarini rivojlantiradi. ijro etishning yana bir turi — bolalar doyrada usulni aniq va tekis chalib turadi. «bum»ga 1-jamoa bolalari, «bak»ka esa 2-jamoa bolalari jo‘r bo‘lishadi. buni iloji bo‘lsa magnitofon tasmasiga yoki yozuvga yozib olib bajarisa ham bo‘ladi. shuningdek, kuyni dinamik belgilari va ifoda vositalarini ko‘rsatib turish uchun kartochkalardan foydalansa ham bo‘ladi. bunday mashg‘ulotlar — qiziqarli o‘tadi, bolalar bilim va ko‘nikmalari mustahkamlanadi va musiqiy qobiliyatlari har tomonlama rivojlanishni ta’minlaidi. musiqa mashg‘ulotlarida bolalar cholg‘u asboblarini qo‘llashi, tarbiyachidan katta …

4 / 12

yog‘och uchalri bush bulishi kerak. baraban - ikki tarafi teri bilan koplangan temir silindr. tovush yog‘och tayoqchalar yordamida markaziga urish orqali hosil kilinadi. marakas - ikkita plastmass shar, ularning ichida toshchalar harakatlanadi. bu cholg‘uning tovushi og‘irroq bo‘lgani uchun bolani tez charchatadi. shuning uchun extiyot bo‘lib foydalanish zarur. qo‘lda ushlab, mayin harakat bilan silkitib tovush hosil qilinadi. uchburchaklar - chalish paytida osib qo‘yiladi yoki chap qo‘lda tasmachasidan ushlab turiladi va o‘ng qo‘lda metall tayyoqcha bilan uriladi. tez tempda tayoqchani uchburchakning ichki ikki yoniga urib «tremalo» ijro etish mumkin. «nozik», «yaltiroq», qisqa tovushga ega. tarelkalar - barabanchaga mustahkamlanadi yoki chap qo‘lda ushlab turiladi. ikkita yog‘och tayyoqcha bilan barobar yoki alohida-alohida chalish mumkin. 2. melodik cholg‘ular: tovush balandligiga ega bo‘lgan metallofon, ksilofon, metallofon va ksilofon alt (s1-s2), metallofon va ksilofon soprano (s2-s3), ko‘ng‘iroqchalardan iborat: bu cholg‘ularning asosiy sozlanish tonalligi - do major. almashtiriladigan plastinkalar yaqin tonalliklarda ijro etish imkoniyatini beradi. eng pastki tovush …

5 / 12

yinni qiziqtirish uchun xizmat qiladi. musiqiy o‘yinlar esa ijodiy va musiqiy eshituvni rivojlantiradi. tovush balandligi aniq bo‘lmagan cholg‘ular — baraban, shaqildoq, uchburchak, og‘ora, safoyil, quticha, kastaneta. faqat bir tovushni beruvchi o‘yinchoq — cholgular. (bular ritmni chalish uchun qulay bo‘ladi) — surnaycha, nay, rojki, sverel va boshqalar. ma’lum bir kuynigina ijro eta oladigan cholg‘u o‘yinchoqlar. masalan musiqiy shkatulka, musiqiy quticha. bularni chalish mexanik tus oladi. xromatik va diatonik tovushqatorli o‘yinchoq-cholg‘ular — metallofon, pianino, royal, klarnet, saksofon, lab garmoni, bayan va boshqalar. urma zarbli cholgular. yog‘och qoshiqlar. bu cholg‘u bolalar bog‘chalarining ansambllarida, musiqa mashg‘ulotlarida va bayram tantanalarida ijro etiladi. bu cholg‘u bolalarning rimtik hissini rivojlantiradi. uchburchak — ansambl, orkestr va qo‘shiklarda jo‘r bo‘ladi. tovush asbobga engil urilishi bilan hosil bo‘ladi. musiqiy bolg‘acha — ikki tomonlama plasmassadan yasalgan bolg‘asimon cholg‘u. bolg‘a dasta va havo to‘ldirilgan tovushchiqaradigan asosdan tashkil topgan. bu o‘yinchoq — cholg‘u kichik guruh bolalarida kata qiziqish uyg‘otadi. undan tashqarii o‘rta guruh …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar cholg’u ijrochiligiga o’rgatish metodologiyasi"

bolalar cholg’u ijrochiligiga o’rgatish metodologiyasi 1. musiqa mashg‘ulotlarini tashkil etish 2. musiqa mashg‘ulotlarida bolalar cholg‘u asboblaridan foydalanish 3. musiqa asboblari bilan tanishtirish surnay -o’zbek va tojik xalqlari o’rtasida keng tarqalgan qadimiy puflama yog’och cholg’u asbob. surnay yolg’iz, shuningdek, nog’ora, karnaylar bilan ham birgalikda chalinadi. nay-nay - puflab chalinadigan yog’och asbob bo’lib, o’zbekiston va tojikisitonda juda keng tarqalga doira-doira - o’zbek, tojik va uyg’ur xalqlari orasida keng tarqalgan, tovush balandligi noaniq urma cholg’u asbob. musiqa mashg‘ulotlarida bu faoliyat turi eng qiziqarli jarayonlardan biridir. bu faoliyat bolalarni ijodkorlikka undaydi. bolalar cholg‘u asboblarida jonli tovushli o‘yinchoqlar sifatida har bir bolani qiz...

This file contains 12 pages in DOC format (38.5 KB). To download "bolalar cholg’u ijrochiligiga o’rgatish metodologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar cholg’u ijrochiligiga o… DOC 12 pages Free download Telegram