somoniylar davlati tarixi

DOCX 35 стр. 88,4 КБ Бесплатная загрузка

35 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 88,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 35

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 35

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti tarix fakulteti 60220300 – таrix (mamlakatlar va yo‘nalishlar bo‘yicha) azizbek yorqulov “somoniylar davlat va uning o‘rta osiyo tarixida tutgan o‘rni.” mavzusida kurs ishi ilmiy rahbar: t.f.f.d. (phd), dots. u.a.usarov toshkent – 2025 mundarija kirish …………………………………………………………………… 3 i bob somoniylar davlatining vujudga kelishi …….. 5 1.1. somoniylar sulolasining kelib chiqishi va asoschilari ………..……….. 5 1.2. arab xalifaligi bilan munosabatlar va siyosiy mustaqillik sari qadamlar 6 1.3. davlatning hududiy kengayishi va ma’muriy tuzilmasi .................... 8 ii bob somoniylar davlati davrida siyosiy, iqtisodiy va madaniy taraqqiyot ………………….................................... 13 2.1. markazlashgan davlat boshqaruvi va islohotlar ……………………….. 13 2.2. iqtisodiy rivojlanish: dehqonchilik, hunarmandchilik va savdo ……… 15 2.3. ilm-fan, adabiyot va madaniyat yuksalishi (forobiy, rudakiy va boshqalar. 18 iii bob somoniylar davlati merosi va o‘rta osiyo tarixidagi o‘rni …………………………………………………… 22 3.1. somoniylar davlati tanazzuli va uning sabablari ……………........... 22 3.2. somoniylar …

2 / 35

an, adabiyot, arxitektura va davlat boshqaruvi sohalarida yuksak yutuqlar kuzatildi. somoniylar sulolasining davlatchilik tajribasi va ularning o‘ziga xos siyosiy yo‘li hozirgi milliy davlatchilik tamoyillariga hamohang jihatlar bilan uyg‘unlashadi. bugungi kunda tarixiy merosga e’tiborning kuchaygani, o‘zlikni anglash va milliy g‘ururni shakllantirish jarayonlarida bu davrni chuqur o‘rganish alohida ahamiyat kasb etmoqda. shuning uchun ushbu kurs ishining mavzusi o‘z dolzarbligi bilan ajralib turadi. kurs ishi ahamiyati - somoniylar davrini o‘rganish nafaqat tarixiy faktlarni yod olish, balki xalqimizning o‘ziga xos davlatchilik an’analari, madaniy qadriyatlari va ilm-fan taraqqiyoti ildizlarini anglash imkonini beradi. bu davrda shakllangan siyosiy va madaniy tizimlar keyingi sulolalar — qoraxoniylar, saljuqiylar, va hatto temuriylar davriga katta ta’sir ko‘rsatgan. ayniqsa, bu davrda firdavsiy, rudakiy, forobiy kabi buyuk allomalar faoliyat ko‘rsatgan bo‘lib, ularning merosi bugungi kunda jahon madaniy merosining ajralmas qismiga aylangan. shuningdek, somoniylar davlati iqtisodiy barqarorlik, pul-moliya tizimining rivoji va markazlashgan boshqaruv tizimining samarali amaliyoti bilan ham ajralib turadi. ushbu kurs ishi tarixiy …

3 / 35

k shaxslar faoliyati (nasr ibn ahmad, ismoil somoniy) va jahon tarixidagi o‘rni ushbu ishning asosiy obyektini tashkil etadi. kurs ishi maqsadi — somoniylar davlatining tashkil topishi, siyosiy va iqtisodiy rivojlanishi, madaniy-ma’naviy hayoti, ilm-fan taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi hamda uning o‘rta osiyo tarixidagi tutgan o‘rnini ilmiy asosda yoritishdan iborat. bundan tashqari, ushbu davr tajribasi asosida bugungi davlatchilik tamoyillari bilan bog‘liqlikni aniqlash va tarixiy merosni to‘g‘ri talqin qilish ham maqsad sifatida belgilanadi. kurs ishi vazifalari: · somoniylar sulolasining tarixiy kelib chiqishi va davlat tuzilishini o‘rganish; · davlat boshqaruvi, siyosiy islohotlar va tashqi siyosat yo‘nalishlarini tahlil qilish; · iqtisodiy taraqqiyot, savdo yo‘llari va ishlab chiqarish tarmoqlarini ko‘rsatish; · somoniylar davrida ilm-fan, adabiyot va san’at rivojiga bag‘ishlangan faktlarni yoritish; · somoniylar davrining boshqa sulolalarga va bugungi o‘zbekiston tarixiga ko‘rsatgan ta’sirini tahlil qilish; · tarixiy manbalar va ilmiy adabiyotlar asosida mavzuni chuqur o‘rganib, xulosalar chiqarish. i bob somoniylar davlatining vujudga kelishi 1.1. somoniylar sulolasining kelib chiqishi …

4 / 35

a uning o‘g‘illari ham arab xalifaligi xizmatida bo‘lib, yirik mansablarga erishganlar.somoniylar sulolasining siyosiy maydonga chiqishi abbosiylar xalifaligi davriga to‘g‘ri keladi. bu davrda xalifalik markaziy hokimiyatni saqlab qolishda qiyinchiliklarga duch kelgan, viloyatlar mustaqillik sari intilayotgan edi. shu sharoitda xalifalik ishonchli va sadoqatli kuchlarga tayanishga majbur bo‘ldi. somonxudotning nabiralari — nuh, yahyo, ahmad va ilyos xalifalik tomonidan harbiy va ma’muriy lavozimlarga tayinlangan.[footnoteref:1] [1: ahmedov, r. ulug'bek va uning ilmiy merosi. – toshkent: o'zbekiston akademik nashriyoti, 2004. – 45-67 betlar.] somoniylar sulolasining siyosiy nufuzini oshirishda ayniqsa ismoil ibn ahmad (ismoil somoniy) muhim rol o‘ynagan. u 849-yilda tug‘ilgan va otasi ahmad ibn asad vafotidan so‘ng, 875-yilda buxoro hokimi etib tayinlangan. ismoil somoniy o‘zining harbiy iqtidori, siyosiy donoligi va adolatli boshqaruvi bilan tez orada o‘z viloyatining mustaqilligini ta’minlaydi. keyinchalik u samarqand va boshqa hududlarni birlashtirib, 892-yilga kelib butun movarounnahr ustidan yagona hokimiyatni o‘z qo‘liga oladi. xalifa tomonidan rasman tan olingan ismoil ibn ahmad shu tariqa …

5 / 35

muhrlanadi.xulosa qilib aytganda, somoniylar sulolasining kelib chiqishi eroniy zodagonlar tabaqasiga borib taqaladi. sulolaning siyosiy kuch sifatida shakllanishi esa ismoil somoniyning harakatlari, siyosiy kurashi va harbiy yutuqlari bilan bog‘liq. bu sulola o‘rta osiyo tarixida ilk mustaqil va kuchli musulmon davlati sifatida mustahkam o‘rin egallaydi va keyingi siyosiy tuzilmalar uchun tayanch vazifasini bajargan. 1.2. arab xalifaligi bilan munosabatlar va siyosiy mustaqillik sari qadamlar somoniylar davlati shakllanishining dastlabki bosqichlarida arab xalifaligi, xususan abbosiylar hukmronligining mintaqadagi siyosiy nufuzini hisobga olishga majbur edi. bu davrda xalifalik rasmiy diniy hokimiyat sifatida saqlanib turgan bo‘lsa-da, viloyatlar va chekka hududlarda markaziy boshqaruv kuchsizlanib borayotgan edi. aynan shunday sharoitda somoniylar xalifalik bilan muvozanatli siyosiy munosabatlar yuritib, asta-sekin siyosiy mustaqillikka erisha oldilar.somoniylar dastlab xalifalik tomonidan tayinlangan valiylar (noiblar) sifatida xizmat qilgan. masalan, ahmad ibn asad — somonxudotning o‘g‘li bo‘lib, abbosiy xalifasi tomonidan movarounnahrdagi baxtar va samarqand viloyatlariga hokim etib tayinlangan. bu tayinlov somoniylarga xalifalik tomonidan rasmiy siyosiy maqom bergan bo‘lsa-da, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 35 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "somoniylar davlati tarixi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti tarix fakulteti 60220300 – таrix (mamlakatlar va yo‘nalishlar bo‘yicha) azizbek yorqulov “somoniylar davlat va uning o‘rta osiyo tarixida tutgan o‘rni.” mavzusida kurs ishi ilmiy rahbar: t.f.f.d. (phd), dots. u.a.usarov toshkent – 2025 mundarija kirish …………………………………………………………………… 3 i bob somoniylar davlatining vujudga kelishi …….. 5 1.1. somoniylar sulolasining kelib chiqishi va asoschilari ………..……….. 5 1.2. arab xalifaligi bilan munosabatlar va siyosiy mustaqillik sari qadamlar 6 1.3. davlatning hududiy kengayishi va ma’muriy tuzilmasi .................... 8 ii bob somoniylar davlati davrida siyosiy, iqtisodiy va madaniy taraqqiyot …………………..............................

Этот файл содержит 35 стр. в формате DOCX (88,4 КБ). Чтобы скачать "somoniylar davlati tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: somoniylar davlati tarixi DOCX 35 стр. Бесплатная загрузка Telegram