alisher navoiy hayoti va ijodi

DOC 9 стр. 90,0 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 90,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

alisher navoiy hayoti va ijodi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ alisher navoiy hayoti va ijodi reja: 1. alisher navoiy hayoti va ijodi. 2. navoiy jamoat va davlat arbobi. 3. navoiy asarlarining ilmiy salohiyati. 4. xulosa alisher navoiy 1441-yil 9-fevralda amir temurning o‘gli shohruh mirzo shohligi davrida hirotda tug‘ildi. zamondoshlari uning haqida ko‘pincha "nizomiddin mir alisher" deb yozadilar. 'nizomiddin"-din-diyonat nizomi degani bo‘lib, donishmand mansab egalariga beriladigan sifat, "mir" – amir demakdir. uning otasi g‘iyosiddin muhammad (uni g‘iyosiddin kichkina ham der edilar) temuriylar saroyining amaldorlaridan, xonadonning ishonchli kishilaridan edi. onasi amirzoda shayh abusaid changning qizi bo‘lgan, ismi ma’lum emas. alisherning bobosi temurning o‘g‘li umarshayx bilan emikdosh (ko‘kaldosh) bo‘lgan ekan. buyuk shoir o‘z asarlarida o‘z asarlarida bu qutlug‘ dargohga yaqinligidan iftixor etishini bayon …

2 / 9

asida taxt uchun kurash boshlanadi. hirot notinch bo‘lib qoladi. alisherlar oilasi iroqqa yo‘l oladi. yo‘lda, taft shahrida alisher zamonasining mashhur tarixchisi, "zafarnoma"ning muallifi sharafiddin ali yazdiy bilan uchrashdi. alisher xonadoni 1541-yilda hirotga qaytadi. tarixchi xondamir bu bilan bog‘liq shunday bir hikoyani keltiradi: karvon yazd cho‘li bilan hirotga borarkan, tungi yurishlardan birida ot-ulov ustida hammani uyqu bosadi. alisher mingan ot, ittifoqo, yo‘ldan chiqib, bo‘lajak shoir egardan tushib qoladi, uyqu zo‘rlik qilib, uyg‘onmaydi. horigan ot ham egasi yonidan ketmay, to‘xtab qoladi. alisher tong otib, quyosh qiziganda uyg‘onadi. qarasa, poyonsiz sahro, atrofida hech kim yo‘q. yolg‘iz otigina yovshan ildizlarini chimtib turibdi. o‘n yoshli bola o‘zini qo‘lga oladi. otini minib, zehn bilan yo‘lni topib ilgari yuradi. kun qizib, chanqoqlik boshlanadi. shu payt uzoqdan bir narsa qorayib ko‘rinadi. u suv to‘la mesh ekan, ollohga shukuronalar aytib, alisher yo‘lini davom ettiradi. uning ota-onasi manzilga yetgach, o‘g‘illlarini yo‘qligini biladilar va mulozimni shoshilinch orqaga qaytaradilar. mulozim ko‘p yurmay, …

3 / 9

. qushlar uni surishtira boshlabdilar. "zotini, sifatini, sifatini ayt, bizga nishon ber!" – deyishibdi ular. hudhud hikoya boshlabdi: smurg‘ bir kecha dunyoni aylanib, uchib yurar edi. nogoh yo‘li chin shahri ustidan tushdi. bir silkingan edi, mamlakat nurga g‘arq bo‘ldi. patidan biri tushib qolgan ekan. ogoh bo‘lganlar aqlu shuurini yo‘qotdilar. chin mulki esa hashamat(ulug‘vorlikka) chulg‘andi. qushlar zavqu shavq bilan yo‘lga tushadilar. buroq bu zavq-shavq uzoq davom etmaydi. qushlar e’tiroz bildirib, uzr aytib, o‘zlarini chetga ola boshlaydi. hudhud har biriga javob aytadi. semrug‘ga yetishish baxti oldida bu dunyoning tashvishlari hechligini isbot etuvchi biror hikoya keltiradi. hudhudning gaplari, hikoyalari qushlarga yangi bir kuch bag‘ishlaydi. ular hudhudni boshliq qilib, yo‘lga tushadilar. hudhud buy o‘lning ishq yo‘li ekanligi, unga kirgan odam shayx san’on singari o‘zligidan kechishi lozimligini aytadi. yana bir-biridan jozibali hikoyalar… nihoyat, qushlar yeti vodiyni bosib o‘tadilar va o‘zlarining semurg‘ ekanligini anglab yetadilar. "mantiq ut-tayr" xayoli alisherga bir umr hamroh bo‘ldi. umrining so‘ngida esa …

4 / 9

paydo bo‘lur yulduz nihon bo‘lg‘och quyosh. matla’i bilan boshlanadigan g‘azalini o‘qiydi. she’rdan hayratga tushgan keksa shoir bunday deydi: "valloh, agar muyassar bo‘lsa edi, o‘zumning forsiy va turkey tillarda aytgan o‘n-o‘n ikki ming baytimni shu g‘azalga almashtirardim va buni o‘zimning katta yutug‘im deb hisoblar edim". bu turkiy (o‘zbek) she’riyatiga juda katta iste’dod kirib kelayotganidan nishona edi. yigitlik yillari 1457-yilda abulqosim bobur vafot etdi. hokimyat tepasiga abusaid mirzo keldi. husayn bayqaro taxt uchun kurashga sho‘ng‘ib ketdi. navoiy esa mashhad madrasalarida o‘qishni davom ettirdi. do‘stlar orttirdi. keksa shoir kamol turbatiyni shu yerda uchratdi. turbatlik bu shoir alisher bilan bir bayt muhokamasi ustida tanishib qoldi.shoir 1464-yilda hirotga qaytadi. biroq poytaxda uni noxushliklar kutadi. abusaid mirzo u bilan taxt talashayotgan husayn bayqaroni yaqin kishilarini ta’qib va tayziq ostiga olgan, jumladan, tog‘alari mirsaid kobuliy va muhammad ali g‘aribiylarni oldinma-keyin qatl ettirgan edi. ular iste’dodli shoirlar edi. alisherning ota mulki musodara qilingan, hatto yashashab turgani boshpana ham …

5 / 9

kechinmalari va o‘z otasidek yaqin ko‘rgan sayyid hasan ardasherning sifatlarini ta’rif etish bilan boshlanadi. vatan va do‘stlarni tashlab ketish og‘ir. xayrlashmay ketish undan ham og‘ir. u ulug‘ do‘stiga ketishi sabablarini tushuntirmoqchi. xat shu munosabat bilan yozilgan. inson so‘z bilan ulug‘dir, "falak jismining joni"-so‘z, ayqisa "nazm" (she’r), deydi shoir. va o‘zida she’r yozishga juda katta kuch-qudrat sezayotganini aytadi. shunday qudratki, agar firdavsiy o‘z "shohnoma"sini 30 yilda yozgan bo‘lsa, u o‘shanday asarni 30 oyda yoza oladi. nizomiy ganjaviyning 30 yil sarflab maydonga keltirgan "xamsa"si uning oldida 2-3 yillik ishdir. faqat unga imkon kerak. yurt esa notinch, odamlarda vafo yo‘q. insoniylik qolmagan zulm avjida. hatto tasali beruvchi kishi ham yo‘q. ketaman, desang etagindan tutadigan umr yo‘ldoshing, ketsang, ayriliqdan eziladigan do‘sting bo‘lmasa. navoiy 60-yillarning ikkinchi yarmida samarqandda yashadi. uning bu shaharga kelishi sababini turlicha talqin qiladilar. xondamir, o‘qish uchun keldi, deydi. to‘g‘ri u samarqandda din huquqshunosi va faylasuf fazulloh abullays qo‘lida o‘qidi. zahiriddin bobur …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "alisher navoiy hayoti va ijodi"

alisher navoiy hayoti va ijodi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ alisher navoiy hayoti va ijodi reja: 1. alisher navoiy hayoti va ijodi. 2. navoiy jamoat va davlat arbobi. 3. navoiy asarlarining ilmiy salohiyati. 4. xulosa alisher navoiy 1441-yil 9-fevralda amir temurning o‘gli shohruh mirzo shohligi davrida hirotda tug‘ildi. zamondoshlari uning haqida ko‘pincha "nizomiddin mir alisher" deb yozadilar. 'nizomiddin"...

Этот файл содержит 9 стр. в формате DOC (90,0 КБ). Чтобы скачать "alisher navoiy hayoti va ijodi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: alisher navoiy hayoti va ijodi DOC 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram