agrometeorologiyadan amaliy mashg’ulotlar

DOC 230 pages 9.7 MB Free download

230 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.7 MB

File type DOC

Pages 230

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 230

agrometeorologiyadan amaliy mashg’ulotlar 1. meteorologik stansiyalar va postlarni tashkil qilish mashg’ulotning maqsadi: meteorologik stansiyalar va postlarni tashkil qilish tamoyillari bilan tanishish hamda meteorologik maydonchaning tuzilishini o’rganish. topshiriqlar: 1. darslik va o’quv qo’llanmalaridan foydalanib, meteorologik stansiyalar va postlarni tashkil qilishni o’rganing; 2. meteorologik maydoncha va postning tarhini chizish; 3. meteorologik maydoncha va postda o’rnatiladigan asboblarning o’rnatish tartibini ishchi daftarga yozing; 4. kuzatish muddatlari va kuzatish tartibini daftarga yozing. kerakli materiallar va asboblar: meteorologik stansiya ma’lumotlari, darslik va o’quv qo’llanmalari, jadvallar, meteorologik maydoncha tarhi, ishchi daftar, chizg’ich va boshq. 1.1. meteorologik stansiyalar va postlar atmosferadagi fizikaviy jarayonlarning hosil bo’lishida ishtirok etadigan kattaliklarga meteorologik elementlar deyiladi. insoniyatning xo’jalik faoliyatiga kuchli ta’sir ko’rsatadigan asosiy meteorologik elementlarga quyosh radiatsiyasi, atmosfera bosimi, havo harorati va namligi, shamol, bulutlilik, yog’inlar, tuproq harorati va namligi, bug’lanish kabilar kiradi. meteorologik tadqiqotlar, asosan, kuzatish, ma’lumotlarni tahlil qilish orqali olib boriladi. meteorologik kuzatishlar maxsus asboblar yordamida meteorologik elementlarning son qiymatlarini aniqlaydi. …

2 / 230

stansiyalar va postlarda havo harorati va bosimi, shamol tezligi va yo’nalishi, atmosfera yog’inlari va qor qoplamining qalinligi, zichligi va undagi suv zaxirasi, meteorologik ko’rinuvchanlik uzoqligi, tuproqning yuzasidagi va turli chuqurliklardagi harorati o’lchanadi. maxsus stansiya va postlar xalq xo’jaligining turli sohalarini kerakli ma’lumotlar bilan ta’minlaydi. agrometeorologik stansiyalar va postlar, maxsus stansiya va postlar qatoriga kirib, qishloq xo’jaligini zarur agrometeorologik ma’lumotlar bilan ta’minlashga xizmat qiladi. agrometeorologik stansiya va postlarda kuzatishlar parallel ravishda (bir tomondan meteorologik elementlar, ikkinchi tomondan o’simliklarning rivojlanish holati) olib boriladi. meteorologik elementlarga qo’shimcha ravishda ularda tuproq namligi, harorati, bug’lanish, tuproqning muzlash chuqurligi kabi kattaliklar ham kuzatiladi. shuningdek, fermer xo’jaliklarida ekinlarning o’sish va rivojlanish fazalari, meteorologik hodisalardan (do’l, jala, qurg’oqchilik, qora sovuq va boshq.) zararlanishi, zararkunandalar va kasalliklarning salbiy ta’siri, o’simliklarning biologik mahsuldorligi va hosildorligi, ekinlarning qalinligi, begona o’tlar bilan ifloslanganligi va boshqalar kuzatib boriladi. bulardan tashqari, yilning sovuq davrida ekin ekiladigan tuproq harorati, dalaga tushgan yog’in miqdori, ekish davridagi …

3 / 230

stlar tashkil etiladi. o’zbekiston respublikasi hududida joylashgan barcha meteorologik stansiyalar va postlar o’zgidromet (o’zbekiston gidrometeorologiya xizmati markazi) ga bo’ysunadi. uning tarkibiga viloyat va qoraqalpog’iston respublikasi gidrometeorologiya boshqarmalari, agro va gidrometeorologik stansiya va postlar kiradi. meteorologik stansiyalar va postlar kuzatish ma’lumotlarini o’zgidrometga jo’natadi. o’zgidromet davlat tashkilotlarini agrometeorologik va gidrometeorologik ma’lumotlar bilan ta’minlaydi. toshkent shahridagi gidrometeorologiya ilmiy–tadqiqot instituti agrometeorologiya va gidrometeorologiya sohasida ilmiy tadqiqotlar olib boradi. o’zbekiston respublikasi prezidentining 2020 yil 17 noyabrdagi “o’zbekiston respublikasi gidrometeorologiya xizmati faoliyatini yanada takomillashtirish chora–tadbirlari to’g’risida”gi qarori e’lon qilindi. unda suv va qishloq xo’jaligi, energetika, shaharsozlik, sanoat, transport va turizm kabi ob–havoga bog’liq iqtisodiyot tarmoqlarining barqaror rivojlanishi va faoliyat ko’rsatishiga ko’maklashuvchi gidrometeorologik xizmatlar sifatini rivojlantirishga katta e’tibor qaratilgan. hozirgi kunda qoraqalpog’iston respublikasi va barcha viloyatlarda gidrometeorologik stansiyalar va postlar ishlab turibdi. 1.2. meteorologik maydonchaning tuzilishi meteorologik stansiyalar meteorologik maydoncha va xizmat binosidan iborat bo’ladi. meteorologik maydonchada meteorologik elementlarni o’lchaydigan asboblar o’rnatiladi. meteorologik stansiya va postlar atrofi …

4 / 230

doncha relyefi tekis gorizontal holatdagi yerdan to’g’ri to’rtburchak shaklida tanlanib, tomonlari shimoldan janubga va sharqdan g’arbga yo’nalgan bo’lishi lozim (1.2.1–rasm). meteorologik maydonchaning o’lchami mazkur stansiyada o’rnatiladigan asboblar soni, ish hajmiga bog’liq. standart maydonchaning o’lchami 26x26 m (1.2.2–rasm), eng kichik maydonchaning o’lchami 20x10 m bo’lishi mumkin. aktinometrik kuzatishlar olib boriladigan stansiyalarda esa maydonchaning o’lchami 26x36 m bo’lishi lozim. bunda to’rtburchakning uzun tomoni shimoldan janubga qaragan bo’ladi. maydoncha tekislanadi, o’simlik ildizlari va boshqa xalaqit beradigan narsalardan tozalanadi. agrometeorologik postlardagi maydonchaning o’lchami 6x5 m bo’ladi. tanlangan maydonchaning chegarasi sim to’r yoki yog’och panjara bilan o’rab chiqiladi. maydoncha yog’och panjara bilan o’ralganda, panjaradagi reykalar oralig’i 20 sm qilib qo’yiladi. maydonchaning shimol tomonidan kirish uchun eshik o’rnatiladi. barcha meteorologik stansiyalar maydonchasidagi asboblar bir–biridan va atrofdagi to’siqlardan 4–6 metr masofada, bir birini to’smaydigan va erkin havo aylanishini ta’minlaydigan holda joylashtirilishi kerak. maydonchaning shimol tomonida nisbatan baland asboblar – flyuger, anemorumbometr, yaxmalak o’lchagich o’rnatiladi. uning janubiy qismida …

5 / 230

tuvchi asboblarga shimol tomonidan kelishi kerak. qor bir tekis yoqqanda yo’laklarni qordan tozalash tavsiya qilinmaydi. bahor va yozda o’simliklarning balanligi 20 sm dan oshmasligi, o’rilgan o’tlar maydonchadan tashqariga olib chiqilishi lozim. agrometeorologik postlarning joyini tanlash talabi meteorologik stansiyalarni tanlash talabi bilan bir xil. agrometeorologik postda selyaninov budkasi va yog’in o’lchagich o’rnatiladi. tuproq termometrlari o’tdan tozalangan va tuprog’i yumshatilgan kichik maydonchaga o’rnatiladi. tuproq termometrlariga yaqin yerga qor o’lchagich reykalar ham o’rnatiladi. aspiratsion psixrometr ham 2 metr balandga osib qo’yiladi. ba’zi kuzatishlarni, masalan, qor qoplamining qalinligi, tuproq namligi va bug’lanish kabilarni bevosita fermer xo’jaligi dalalarida ham o’tkazish mumkin. atmosfera bosimi maydoncha va maydonchadan uzoq bo’lmagan xizmat binosiga o’rnatilgan asboblar bilan o’lchanadi. binoda barcha kuzatishlarning natijalari qayta ishlab chiqiladi. 1.2.2–rasm. meteorologik maydoncha plani: 1–yengil taxtali flyuger; 2–og’ir taxtali flyuger; 3–yaxmalak uskunasi; 4–psixrometrik budka; 5–o’ziyozgich asboblar uchun budka; 6 va 7–qo’shimcha budkalar; 8–yog’in o’lchagich; 9–plyuviograf; 10–tuproqqa o’rnatiladigan termometrlar uchun yumshatilgan, o’tdan tozalangan joy; 11–turli …

Want to read more?

Download all 230 pages for free via Telegram.

Download full file

About "agrometeorologiyadan amaliy mashg’ulotlar"

agrometeorologiyadan amaliy mashg’ulotlar 1. meteorologik stansiyalar va postlarni tashkil qilish mashg’ulotning maqsadi: meteorologik stansiyalar va postlarni tashkil qilish tamoyillari bilan tanishish hamda meteorologik maydonchaning tuzilishini o’rganish. topshiriqlar: 1. darslik va o’quv qo’llanmalaridan foydalanib, meteorologik stansiyalar va postlarni tashkil qilishni o’rganing; 2. meteorologik maydoncha va postning tarhini chizish; 3. meteorologik maydoncha va postda o’rnatiladigan asboblarning o’rnatish tartibini ishchi daftarga yozing; 4. kuzatish muddatlari va kuzatish tartibini daftarga yozing. kerakli materiallar va asboblar: meteorologik stansiya ma’lumotlari, darslik va o’quv qo’llanmalari, jadvallar, meteorologik maydoncha tarhi, ishchi daftar, chizg’ich va boshq. 1.1. meteo...

This file contains 230 pages in DOC format (9.7 MB). To download "agrometeorologiyadan amaliy mashg’ulotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: agrometeorologiyadan amaliy mas… DOC 230 pages Free download Telegram