agrokimyo fanining asosiy vazifasi, maqsadi va vazifalari

DOC 13 pages 199.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 199.0 KB

File type DOC

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

14 - mavzu. kirish. agrokimyo fani maqsadi, vazifalari va boshqa fanlar bilan bog’liqligi reja: 1. agrokimyo fani maqsadi, vazifalari 2. dehqonchilikni kimyolashtirish va o’g’itlarning ahamiyati. 3. agrokimyo fani va fan uslublari. 4. agrokimyo fanining rivojlanish tarixi. agrosanoat majmuasining asosiy vazifasi - qishloq xo’jaligida yetishtirilayotgan mahsulot hajmini oshirish, respublikamiz aholisini yetarli miqdorda oziq - ovqat bilan ta’minlashdan iboratdir. agrokimyo fanining maqsadi – o’simlik-tuproq tizimidagi uzviy o’simlik oziqlanish jarayonida bog’liqligi, o’zaro ta’siri va o’simlikni oziqa moddalar bilan ta’minlashda o’rni. agrokimyo fanining kimyoviy va biologik fan bo’lganligi, o’quv jarayoni davomida tuproq, o’simlik va o’g’itlarda kimyoviy va biologik jarayonlarning o’tishi. agrokimyo fanining asosiy muammolari: · o’simlik nima bilan va qanday oziqlanishi. har bir oziqa elementining o’simlik oziqlanishidagi o’rni, hosil miqdori va sifatiga ta’siri; · tuproqning asosiy oziqa moddalar zaxirasi sifatida o’rni, uni unumdorligini saqlash va oshirish muammosi; · o’g’itlarning turlari, hususiyatlari va ularni to’plash va ishlab chiqarish muammolari; · o’g’itlar qo’llashning iqtisodiy samaradorligini oshirish …

2 / 13

iiy va foydali unumdorlikka bo’linadi. tabiiy unumdorlik tuproq hosil bo’lishida har xil omillarning ta’sir etish jarayonida vujudga keladi, bu tuproqlarning turli mexanikaviy va kimyoviy tarkibi hamda iqlim sharoitlari bilan belgilanadi. demak har qanday tuproq tabiiy unumdorlikka ega bo’ladi. tuproqning foydali unumdorligini oshirishda organik, mineral, bakterial o’g’itlardan va boshqa kimyoviy vositalardan foydalanish alohida o’rin tutadi. dehqonchilikni kimyolashtirish deganda – qishloq xo’jalik ekinlarining hosildorligini va hosil sifatini oshirishning muhim vositasi bo’lgan mahalliy va mineral o’g’itlardan, begona o’tlarga, kasallik va zararkunandalarga qarshi kurashda kimyoviy vositalardan samarali foydalanish tushuniladi. fanda shu narsa aniqlanganki, qishloq xo’jaligida yetishtirilayotgan ekinlar hosilini 50 foizga ya’ni o’g’itlarni qo’llash evaziga olinadi. dehqonchilikda ishlatilayotgan o’g’itlarning samaradorligi, uni qo’llash hisobiga olingan qo’shimcha hosil yoki sof daromad bilan belgilanadi. ilmiy tekshirish institutlari va ilg’or xo’jaliklarning tajribalarini ko’rsatishicha, ishlatilgan 1 s o’g’it hisobiga quyidagicha qo’shimcha mahsulot olinar ekan ( s hisobida): donli ekinlar (don) 1-1,3 kartoshka 6-8 qand lavlagi 6,5-7 paxta 0,6-0,8 sabzavot va …

3 / 13

dan qo’shimcha 4,5 dan 8 kg gacha, 1 kg p2o5 hisobiga 4 dan 7,3 kg va 1 kg k2o hisobiga esa 2,2 dan 3,7 gacha bug’doy doni yetishtirish mumkin ekan. lekin azotli, fosforli va kaliyli o’g’itlarni birgalikda qo’llaganda ulardan olinadigan samaradorlik ancha yuqori bo’ladi. mineral o’g’itlar to’g’ri ishlatilganda ekinlar hosili oshibgina qolmay, balki yuqori iqtisodiy samara ham beradi. birinchi yilning o’zida o’g’itlarni qo’llashga ketgan barcha sarf-harajatlar qoplanadi va ancha yuqori iqtisodiy foyda olinadi. keyingi vaqtlarda mdhga kiruvchi respublikalarda mineral o’g’itlar ishlab chiqarish 30-32 mln. tonnani (tarkibidagi oziq moddalarni 100 foizga hisoblaganda), o’simliklarni kimyoviy himoya qilish vositalari esa 440-480 ming tonnani tashkil etib, qishloq xo’jalik ekinlar hosildorligini ortishiga ijobiy ta’sir ko’rsatilmoqda. shu bilan birgalikda, qishloq xo’jaligida 1,5 mlrd. tonnaga yaqin organik o’g’itlar ham ishlatilmoqda. keyingi 10-15 yil ichida o’zbekistonda mineral o’g’itlardan foydalanish (tarkibidagi oziq modda 100 foiz hisobida) -728,0 dan to 1407,0 ming tonnaga yetib, boshqa ximiyalashtirish vositalaridan foydalanish xajmi ham …

4 / 13

qismi (70 foizga yaqin) paxtachilik xo’jaliklarida g’o’zani oziqlantirish uchun yetkazib berilmoqda. ko’pchilik paxtakor xo’jaliklar g’o’zaga o’g’itlarni katta miqdorda, har bir gektar hisobiga azotni (250-350 kg), fosforni (180-200 kg) va kaliyni (100-120 kg) ishlatmoqdalar. biroq g’o’zaga beriladigan o’g’itlar harajati hamma vaqt ham hosildorlikni ortishi hisobiga qoplanib ketmaydi. shuningdek, tuproqlarni, yer osti suvlarini va atrof-muhitni turli kimyoviy vositalar bilan ifloslanishi va ekologik muhitni bo’zilishi kuzatiladi. bu esa, qishloq xo’jaligi xodimlari oldida turgan eng muxim ekologik muammolardan biri hisoblanadi. o’g’itlar ishlab chiqarish va ularni qo’llashning hajmini hozirgi bozor iqtisodiyoti sharoitida kamayib borayotganligi munosabati bilan ularni samaradorligini oshirishda ayrim o’g’itlarni qo’llashning to’g’ri nisbatini tanlash muhim ahamiyatga ega. 57 jadval qishloq xo’jalik ekinlarining hosildorligi (s/ga) va qo’llaniladigan azotli o’g’it miqdori (kg/ga) (2000 yil) davlatlar azotli o’g’it miqdori, kg/ga ekin turi hosildorlik, s/ga aqsh 57,9 boshoqli don ekin 58,4 kartoshka 427 qand lavlagi 531 kanada 34,1 boshoqli don ekin 28,1 kartoshka 287 qand lavlagi 495 germaniya …

5 / 13

al miqdorlari, eskidan paxta yetishtirilib kelingan yerlarda azot bo’yicha gektariga 120-180 kg, fosfor 60-90 kg bo’lib, azotning fosforga bo’lgan nisbati 1:0,5 o’tloq tuproqlarda 1:0,7-1:0,8 hisoblanadi. 58- jadval bedapoyadan keyin o’stiriladigan g’o’zaga azotli va fosforli o’g’itlarni berishning eng samarali nisbatlari. bedadan so’ngi yillar tipik bo’z tuproq och tusli tuproq o’tloq tuproq uchinchi 1:0,9 1:1-0,9 1:1,25 to’rtinchi 1:0,9-0,8 1:0,9-0,8 1:1-1,0 beshinchi 1:0,8-0,7 1:0,9-0,8 1:1-0,9 oltinchi 1:0,7 1:0,8-0,7 1:0,9-0,8 a.v.peterburgskiy ko’rsatishicha, o’g’itlar samaradorligini oshirishda qora tuproqli zonalarda donli ekinlar uchun ularni 1:0,9:0,7 nisbatda qo’llash kerak ushbu nisbat tuproq – iqlim sharoitiga va ekinlarning biologik xususiyatlariga qarab turlicha bo’lishi mumkin. hozirgi vaqtda o’g’it ishlab chiqarishning o’sishi, asosan, yuqori konsentrasiyalangan va murakkab o’g’itlar hisobiga amalga oshirilmoqda. ularning o’g’it ishlab chiqarishning umumiy hajmidagi hissasi 74 foizdan 88 foizga yetdi, o’g’itlar tarkibidagi oziq moddalarning o’rtacha miqdori 35 foizdan 40 foizga ortdi. bu esa, o’g’itlarning fizik massasini kamaytirishga va ularni tashish, saqlash hamda yerga solishga sarflanadigan mehnat hajmini …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "agrokimyo fanining asosiy vazifasi, maqsadi va vazifalari"

14 - mavzu. kirish. agrokimyo fani maqsadi, vazifalari va boshqa fanlar bilan bog’liqligi reja: 1. agrokimyo fani maqsadi, vazifalari 2. dehqonchilikni kimyolashtirish va o’g’itlarning ahamiyati. 3. agrokimyo fani va fan uslublari. 4. agrokimyo fanining rivojlanish tarixi. agrosanoat majmuasining asosiy vazifasi - qishloq xo’jaligida yetishtirilayotgan mahsulot hajmini oshirish, respublikamiz aholisini yetarli miqdorda oziq - ovqat bilan ta’minlashdan iboratdir. agrokimyo fanining maqsadi – o’simlik-tuproq tizimidagi uzviy o’simlik oziqlanish jarayonida bog’liqligi, o’zaro ta’siri va o’simlikni oziqa moddalar bilan ta’minlashda o’rni. agrokimyo fanining kimyoviy va biologik fan bo’lganligi, o’quv jarayoni davomida tuproq, o’simlik va o’g’itlarda kimyoviy va biologik jarayonlarning o’tishi....

This file contains 13 pages in DOC format (199.0 KB). To download "agrokimyo fanining asosiy vazifasi, maqsadi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: agrokimyo fanining asosiy vazif… DOC 13 pages Free download Telegram