zamonaviy diniy harakatlar va sektalar

DOC 9 pages 69.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 69.5 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

10-mavzu. zamonaviy diniy harakatlar va sektalar reja: 1. dunyoning konfessional manzarasi. 2. soxta xristianlik harakatlari. xalqaro krishnani anglash jamiyati. 3. islom dini doirasida yuzadagi diniy harakat va oqimlar. 4. o‘zbekistonda faoliyati aniqlangan norasmiy diniy jamoalar. 1. dunyoning konfessional manzarasi. «konfessiya» so‘zi (lotincha – «confessio») o‘zbek tiliga aynan tarjima qilinganda «e’tiqod qilish», degan ma’noni anglatadi. umuman olganda, diniy konfessiya deganda muayyan diniy ta’limot doirasida shakllangan va o‘ziga xos xususiyatlarga ega e’tiqod va ushbu e’tiqodga ergashuvchilar jamoasi tushuniladi. bir din doirasida yuzaga kelgan bo‘lsa-da, aqidalar borasida farqlanadigan jamoalar ham diniy konfessiyalar jumlasiga kiradi. shuni inobatga olgan holda, mutaxassislar hozirgi kunda dunyoda taxminan 1000 dan ortiq diniy konfessiyalar mavjud, deb hisoblaydilar. islom dinida bunday holat kuzatilmaydi. hech qaysi mamlakatda hanafiy mazhabi alohida, boshqa mazhablar alohida konfessiya sifatida ro‘yxatdan o‘tmaydi. masalan, o‘zbekistonda ham bir necha shia jamoalari bo‘lishiga qaramay, ular o‘zlarini alohida diniy konfessiya hisoblamaydilar. din jamiyat hayotining tarkibiy qismi sifatida kishilarning ijtimoiylashuviga, ularning …

2 / 9

dinga bo‘lgan qiziqishning kuchayib borishi globallashuv jarayonlarining o‘ziga xos in’ikosi deyish mumkin. zero, globallashuv dunyoni bir butun va yaxlit qila borishi bilan bir qatorda, uning hosilasi sifatida alohida olingan millat va jamiyatlar darajasida o‘z-o‘zini anglashga bo‘lgan intilishning chuqurlashuviga ham zamin yaratmoqda. bu jarayonlar o‘z navbatida inson ma’naviyatining uzviy qismi bo‘lgan dinning mohiyatini tushunish, uning inson va jamiyat hayotidagi o‘rnini anglashga bo‘lgan e’tiborning kuchayishini keltirib chiqarmoqda. shu bilan birga, dinga bo‘lgan qiziqishning kuchayishi bugungi kunda kishilik jamiyati oldida turgan muammolar, insonning ularni hal qilish yo‘llari haqidagi o‘y-izlanishlari, dunyoviy va diniy qadriyatlar uyg‘unligini ta’minlagan holda bugungi kunning og‘ir va murakkab savollariga to‘laqonli javob topishga intilishi bilan bog‘liq ekanini ham alohida qayd etish lozim. mutaxassislar ma’lumotlariga ko‘ra, xx asrning ikkinchi yarmida xristianlik, buddaviylik, islom va boshqa dinlar doirasida yuzlab sektalar paydo bo‘lgan. bu shunday jarayonlar kelajakda davom etishi mumkinligini taxmin qilish imkonini beradi. yangi diniy harakatlar (yadh) deganda odatda xx asrning 70-yillarida evropa …

3 / 9

lanuvchi yirik xalqaro korporatsiyalarga aylangan. yadh meditatsiya amaliyotini keng qo‘llaydilar, tashkiliy jihatdan piramida shaklida boshqariladi. ularning aksariyati noqonuniy faoliyat yurituvchi, kriminal tashkilotlardir (masalan, «aum sinrikyo» (yaponiyа), «quyosh ehromi» (fransiya va kanadа) va b.). diniy ta’limotlarni buzib talqin qiluvchi harakatlarga: - protestantlarning «ikkilamchi» birlashmalari – «yahve shohidlari» («svideteli iegovo»), «oxirgi kun avliyolari iso masih cherkovi» (mormonlar), «masih cherkovi» (boston harakati); - soxta xristian harakatlar – «mun birlashtirish cherkovi», «vissarion oxirgi ahdi cherkovi», «oq birodarlar»; - saentologik kultlar – «xristian ilmi», «ron xabbard saentologiya markazi», «kloneyd», «oq ekologlar» harakati; - neo- va kvaziorientalistik maktablar va kultlar – «tirik axloq»(agni yoga), «krishnani anglash jamiyati», «transsendental meditatsiya», «aumsinrikyo», «saxadja-yoga» va b.); - yangi majusiy tashkilotlar va kultlar – «runvira» ukrain milliy e’tiqodi cherkovi, rossiya jarangli kedrlari, omsk «qadimgi diniy e’tiqodiga qaytish kulti» va boshqalar kiradi. «sekta»so‘zi, eng umumiy ma’noda, muayyan diniy, siyosiy yoki falsafiy qarashlarga ergashuvchilar guruhini anglatadi. «diniy sekta» deganda ma’lum bir dindagi …

4 / 9

ervogo angela» kabi o‘nlab diniy sektalar noqonuniy ravishda faoliyat olib bormoqda. «satanizm» deb ataladigan sekta ham keng tarqalgan. ayrim ma’lumotlarga ko‘ra, o‘ta xavfli bo‘lgan bu sektaning rossiyada 100 ming, er yuzida 5 milliondan ortiq tarafdorlari bor. ular aholining diniy bilimlari pastligidan foydalanib, oxiratning yaqinligi bilan qo‘rqitish hamda asosan yoshlar va moddiy ahvoli nochor bo‘lganlar ichida ish olib borish yo‘li bilan o‘z tarafdorlarini ko‘paytirishga harakat qilmoqdalar. xalqaro krishnani anglash jamiyati. shrila bxaktivedanta svami prabxupada nomi bilan tanilgan asli hindistonlik abxay charan de (1896-1977) tomonidan tashkil etilgan. u 1947 yilda «veda» falsafasi bilimdoni sifatida «bxaktivedanta» (sanskr. «sodiqlik», «fidokorona xizmat») unvoniga sazovor bo‘ladi. sanskrit tilidan ingliz tiliga ko‘pgina «veda» matnlari, jumladan, «bxagavadgita» («xudo qo‘shiqlari»)ni sharhlar bilan tarjima qildi. 1959 yilda 63 yoshida dunyodan voz kechishga ahd qiladi va svami («aql va hissiyotlar egasi») unvoniga erishadi. 1965 yilda a.ch.bxaktivedanta svami aqshga ko‘chib o‘tdi va «xalqaro krishnani anglash jamiyati»ga asos soldi. bu davrda sharq mistik …

5 / 9

ruhni rivojlantirib ichki komillikka erishish va shu yo‘l bilan xudoga qo‘shilishni oliy maqsad, deb biladilar. har bir inson o‘zida krishnani anglash qobiliyatini rivojlantirishi mumkin. buning uchun bir qancha harakat shakllarini o‘z ichiga olgan va xudoga muhabbatni rivojlantirish hamda uni butunlay ruhiy anglashga sho‘ng‘ishga qaratilgan bxakta-yoga mashqlar tizimi ishlab chiqilgan. ayni paytda, inson o‘zini moddiy ehtiyojlardan xoli qilishi, go‘sht, baliq, tuxum, mast qiluvchi narsalarning barchasi, jumladan, spirtli ichimliklar, tamaki, qahva, choy iste’mol qilish, nikohsiz jinsiy hayot kechirish va qimor o‘yinlardan voz kechishi zarur, deb hisoblanadi. krishnachilikda meditatsiya deb ataluvchi, ibodatxonada o‘tkaziladigan diniy marosimlar har kuni soatlab bajariladi. u maxsus harakatlar, sankirtana – birgalikda xudo krishnani «xare krishna, xare krishna, krishna xare, xare, xare rama, xare rama, rama, rama, xare, xare» degan, maxamantra («ozod bo‘lishning buyuk qo‘shig‘i»)ni kuylash bilan sharaflash amaliyotini qamrab oladi. bularning hammasi, ularning ta’biricha, aqlni tozalash, fikrni tashqi dunyodan xalos etish, butun diqqat-e’tiborni xudoga nisbatan muhabbatga yo‘naltirish uchun bajariladi. …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zamonaviy diniy harakatlar va sektalar"

10-mavzu. zamonaviy diniy harakatlar va sektalar reja: 1. dunyoning konfessional manzarasi. 2. soxta xristianlik harakatlari. xalqaro krishnani anglash jamiyati. 3. islom dini doirasida yuzadagi diniy harakat va oqimlar. 4. o‘zbekistonda faoliyati aniqlangan norasmiy diniy jamoalar. 1. dunyoning konfessional manzarasi. «konfessiya» so‘zi (lotincha – «confessio») o‘zbek tiliga aynan tarjima qilinganda «e’tiqod qilish», degan ma’noni anglatadi. umuman olganda, diniy konfessiya deganda muayyan diniy ta’limot doirasida shakllangan va o‘ziga xos xususiyatlarga ega e’tiqod va ushbu e’tiqodga ergashuvchilar jamoasi tushuniladi. bir din doirasida yuzaga kelgan bo‘lsa-da, aqidalar borasida farqlanadigan jamoalar ham diniy konfessiyalar jumlasiga kiradi. shuni inobatga olgan holda, mutaxassislar hoz...

This file contains 9 pages in DOC format (69.5 KB). To download "zamonaviy diniy harakatlar va sektalar", click the Telegram button on the left.

Tags: zamonaviy diniy harakatlar va s… DOC 9 pages Free download Telegram