zamonaviy diniy harakatlar va sektalar

PPT 65 pages 6.9 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 65
онтология-борлиқ фалсафаси * 10-mavzu. zamonaviy diniy harakatlar va sektalar * o‘zbekiston ko‘p millatli davlat sanalib, uning diniy manzarasiga e’tibor qaratadigan bo‘lsak, mamlakatda 16 ta diniy konfessiya doimiy faoliyat yuritadi. aholining ko‘pchilik qismi islom dinining sunniylik yo‘nalishi, hanafiylik mazhabiga e’tiqod qiladi (2020 yil hisobida aholining 96 foizi). qolgan 15 ta din va konfessiyalar mamlakatdagi diniy ozchiliklarni tashkil qiladi * * etnik ozchilik vakillarining o‘zbekistonga kirib kelish tarixiga nazar soladigan bo‘lsak, ularning aksari (shialar, katolik xristianlar va yahudiylardan tashqari) xix asrning 70 yillari oxirlarida markaziy osiyo mintaqasiga kirib kela boshlagan. * bu jarayon 1879 yil 27 martdagi rus imperatorining maxsus buyrug‘i asosida amalga oshirilib, unga ko‘ra, birinchi jahon urushida asir bo‘lgan nemis, polyak, eston, shved, litva, latish va boshqa yevropaliklar turkistonga surgun qilingan. bu esa, o‘z navbatida, mazkur asirlar jamoasi tomonidan turli qarashdagi cherkovlar vujudga kelishiga sabab bo‘ldi. * bahoiylik o‘zbekistonda mavjud diniy konfessiyalardan biri hisoblanib, unga e’tiqod qiluvchilar son jihatdan kam. …
2 / 65
nunlari va nizomlarini in’om etishini targ‘ib qila boshlagan. * bobning yirik izdoshlaridan biri mirza husayn ali nuriy (1817–1892)1863 yilda bob bashorat etib ketgan xudoning elchisi uning o‘zi ekanini e’lon qiladi va bahoulloh, ya’ni “allohning jilosi” nomini oladi. ushbu yo‘nalishnning nomi ham bahoullohning nomidan olingan. * bahoiylik hindiston, uganda, keniya, eron, misr, aqsh, kanada kabi qator mamlakatlarda tarqalgan. hozirgi vaqtda dunyoda bahoiylarning 9 ta ibodat uyi, 200 ga yaqin milliy hamda bir qancha mahalliy diniy majlislari mavjud. bahoiylarning umumiy miqdori taxminan 6 million kishini tashkil etadi. * * * bahoiylikda har biri 19 kunlik 19 oydan iborat bo‘lgan diniy taqvim qabul qilingan. har 19 kunda jamoaning barcha a’zolari ibodat qilish, jamoa bilan bog‘liq ishlarni muhokama qilish, o‘zaro birodarlik aloqalarini mustahkam- lash uchun yig‘iladilar. * kuniga uch marta isroilning akka shahriga qarab ibodat qilinadi. umumiy ibodat duo o‘qish, meditatsiya hamda bahoiylikning asosiy kitoblari va jahon dinlari muqaddas kitoblaridan matnlar o‘qish orqali amalga …
3 / 65
iga binoan 1864 yilda sialkot shahriga borgan va o‘sha yerda bir muddat ishlagan. shu paytda, u kundalik ishidan tashqari islom ilmlari hamda boshqa dinlar haqida va o‘zi bilan yaqindan munosabatda bo‘lgan missionerlardan xristianlik haqida ko‘pgina ma’lumotlar olgan, hinduiylar bilan munozaralarga kirishgan. * 1876 yilda g‘ulom ahmad allohning huzuriga chiqqani va vahiy ola boshlaganini da’vo qilib chiqadi. 1880 yilda u o‘z ta’limoti asoslariga bag‘ishlangan “barohini ahmadiya” (ahmad dalillari) nomli kitobining ilk ikki jildini nashrdan chiqarishga erishadi. unda u islomni boshqa dinlardan himoya qilgan. shu tufayli musulmonlar kitobdagi “ilohiy ilhomlar”, karomatlar, o‘z–o‘zini maqtashlarga, dastlab, uncha e’tibor bermaganlar. * 1885 yili mirzo g‘ulom ahmad o‘zini o‘zi yashab turgan davr (hijriy xiv asr) “mujaddidi” ekanini, 1888 yilga kelib esa insonlardan “bay’at” olib, alohida “jamoat” tashkil qilish haqida buyruq olganini e’lon qiladi. 1891 yilda u iso ibn maryamning tabiiy yo‘l bilan o‘lganini aytib va shundan kelib chiqib o‘zini musulmonlar kutayotgan masih” va “mahdiy” deb da’vo …
4 / 65
niy konfessiyalar sirasiga kiradi (xx asr 60 yillarida aqshda). 1992 yil toshkent, 1994 yildan samarqand shahrida ro‘yxatdan o‘tib, faoliyat ko‘rsatmoqda. * o‘zbekistonda din va diniy munosabatlar masalasini tartibga solish bo‘yicha 2021 yil 5 iyulda «vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida»gi qonun yangi tahrirda qabul qilindi (1991–1998 yillarda eski tahrirdagi qonun qabul qilingan). ushbu qonun hujjatining 6-moddasiga ko‘ra: - o‘zbekiston respublikasi fuqarolari, dinga munosabatidan qat’iy nazar, qonun oldida tengligi; - rasmiy hujjatlarda fuqarolarning dinga nisbatan munosabatini ko‘rsatishga yo‘l qo‘yilmasligi; - chet el fuqarolari va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar o‘zbekiston fuqarolari bilan teng ravishda vijdon erkinligi va dinga e’tiqod qilish erkinligi huquqidan foydalanadi hamda vijdon erkinligi, diniy tashkilotlar to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlik uchun qonunda belgilangan tartibda javobgar bo‘lishi; * - fuqarolarning huquqlarini ularning dinga munosabatiga qarab har qanday tarzda cheklash va to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita ustunliklar belgilash, ularning diniy yoki ateistik e’tiqodi bilan bog‘liq holda fuqarolarda adovat hamda nafrat uyg‘otish yoxud ularning his-tuyg‘ularini haqoratlash, xuddi …
5 / 65
krishnani anglash jamiyati shrila bxaktivedanta svami prabxupada nomi bilan tanilgan asli hindistonlik abxay charan de (1896–1977) tomonidan tashkil etilgan. u 1947 yilda “veda” falsafasi bilimdoni sifatida “bxaktivedanta” (sanskr. “sodiqlik”, “fidokorona xizmat”) unvoniga sazovor bo‘ladi. sanskrit tilidan ingliz tiliga ko‘pgina “veda” matnlari, jumladan, “bxagavadgita” (“xudo qo‘shiqlari”)ni sharhlar bilan tarjima qildi. 1959 yilda 63 yoshida dunyodan voz kechishga ahd qiladi va svami (“aql va hissiyotlar egasi”) unvoniga erishadi. * 1965 yilda a.ch.bxaktivedanta svami aqshga ko‘chib o‘tdi va “xalqaro krishnani anglash jamiyati”ga asos soldi. bu davrda sharq mistik ta’limotiga nisbatan katta qiziqish krishnani anglash falsafasini targ‘ib qilish uchun qulay shart–sharoit yaratdi va harakattez rivoj topdi. ma’lumot- larga ko‘ra, bugungi kunda dunyoning turliburchaklarida ularning 150 dan ortiq ibodatxonalari mavjud. * krishnachilik (vayshnavizm) odam qiyofasidagi xudo krishna (vishnu)ga e’tiqod qilishga asoslangan hinduiylikning ikki asosiy yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. krishnachilikning muqaddas yozuvlariga “bxagavatgita”dan tashqari boshqa “veda” matnlari ham kiradi. * krishnachilik yakkaxudolikka, ya’ni yagona va mutloq xudo …

Want to read more?

Download all 65 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zamonaviy diniy harakatlar va sektalar"

онтология-борлиқ фалсафаси * 10-mavzu. zamonaviy diniy harakatlar va sektalar * o‘zbekiston ko‘p millatli davlat sanalib, uning diniy manzarasiga e’tibor qaratadigan bo‘lsak, mamlakatda 16 ta diniy konfessiya doimiy faoliyat yuritadi. aholining ko‘pchilik qismi islom dinining sunniylik yo‘nalishi, hanafiylik mazhabiga e’tiqod qiladi (2020 yil hisobida aholining 96 foizi). qolgan 15 ta din va konfessiyalar mamlakatdagi diniy ozchiliklarni tashkil qiladi * * etnik ozchilik vakillarining o‘zbekistonga kirib kelish tarixiga nazar soladigan bo‘lsak, ularning aksari (shialar, katolik xristianlar va yahudiylardan tashqari) xix asrning 70 yillari oxirlarida markaziy osiyo mintaqasiga kirib kela boshlagan. * bu jarayon 1879 yil 27 martdagi rus imperatorining maxsus buyrug‘i asosida amalga oshirilib...

This file contains 65 pages in PPT format (6.9 MB). To download "zamonaviy diniy harakatlar va sektalar", click the Telegram button on the left.

Tags: zamonaviy diniy harakatlar va s… PPT 65 pages Free download Telegram