ekonometrik modellarning sifatini umumiy baholash

DOC 5 pages 357.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 357.5 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

2-mavzu. ekonometrik modellarning sifatini umumiy baholash reja: 1. ekonometrik modellarning iqtisodiy tahlilida verifikatsiya bosqichining ahamiyati. 2. ekonometrik modellar sifatini ko’p omilli korrelyatsiya koeffitsienti va determinatsiya koeffitsienti yordamida baholash. 3. ekonometrik modellar ahamiyatliligini mezonlar bo’yicha baholash. tayanch iboralar: verifikatsiya, fisher mezoni, approksimatsiya xatoligi, styudent mezoni, darbin-uotson mezoni, gomoskedatlik, geteroskedatlik. 1.1. ekonometrik modellarning iqtisodiy tahlilida verifikatsiya bosqichining ahamiyati ekonometrik modellashning uchinchi bosqichi – verifikatsiyalash bosqichidir. tahlil qilinayotgan qatorlar dinamikasi har doim anchagina uzunroq qatorlarning tanlamasi hisoblanadi. shuning ushun korrelyatsion-regerssion tahlil asosida olingan ekonometrik modellarning ishonshliligini har tomonlama tekshirish va baholash lozim. korrelyatsion va regression tahlil asosida tuzilgan ekonometrik modelning statistik ahamiyatligi verifikatsiya bosqishida tekshiriladi. verifikatsiya qilishning zarurligi. ekonometrika – bu ma'lumotlar asosida iqtisodiy-matematik modellarni tuzish, ularning parametrlarini aniqlash va tekshirish, iqtisodiy ko'rsatkichlarning xususiyatlari haqidagi gipotezalarni va ular o'rtasidagi bog'lanishlar ko'rinishini tekshirish imkoniyatini beradi. bu esa pirovard natijada izlanayotgan iqtisodiy ob'ektni yoki jarayonni chuqurroq o'rganish va tahlil qilish, kelgusiga bashoratlashga asos bo'lib xizmat …

2 / 5

metrik modellarning xaqiqatga yaqin tuzilishi uni tashkil etgan ma'lumotlarning real bo'lishini taqozo qiladi. shuning uchun olinayotgan va qayta ishlanayotgan statistik ma'lumotlarni tekshirishni talab etadi. bu jarayon verifikatsiya deb yuritiladi. “ishon, biroq tekshirib ol” mazmunida naql bor. verifikatsiya termini lotincha so'zdan olingan bo'lib, ikki so'zdan tarkib topgan. birinchisi xaqiqat, ikkinchisi amalga oshirmoq ma'nosini beradi. verifikatsiya termini qabul qilingan ma'lumotlarni ishonchli manbalarga (qonun, me'yoriy xujjatlar, xisobot) qarab tekshirilishi kuzatilishi mumkin bo'lgan xatolarning oldini oladi. amaliyotda ushbu termin kriminalistikada, ishlab chiqarish sohasida, dasturlash tizimida, fan va ko'pgina boshqa sohalarda qo'llaniladi. modellarni verifikatsiyalash – uning realligi, adekvatligini tekshirish tushiniladi. model ma'lumotlari iqtisodiy rivojlanish yo'nalishlari va tendentsiyalarini hamda qonuniyatlarini aniqlashga yordam beradi. shuning modelni qurish uchun olingan ma'lumotlarni tekshirish lozim bo'ladi. modelni verifikatsiyalash – u yoki bu bu sabalar bilan modelning adekvatligini tekshirish imkoniyati bo'lmasa,barcha mavjud ma'lumotlardan foydalangan xolda modelning ishonchligi va to'liqligi, funktsional aniqligi baxolanadi. modelning nazariy ma'lumotlari uning amaldagi ma'lumotlari bilan taqqoslanadi. · …

3 / 5

ida olingan shaxs ma’lumotlari taqqoslanadi; · inverstli verifikatsiyalash, qurilayotga model ma’lumotlari retropektiv (o‘tgan davr) davri ma’lumotlari o‘zaro taqqoslanadi; · qisman maqsadli verifikatsiya, model tarkibiy qismlaridan biri ma’lumotlari tekshiriladi. tuzilgan ekonometrik ahamiyatliligi, ishonshliligi va keyinshalik bashoratlashda qo’llash mumkinligi quyidagi mezonlar asosida baholanadi: 1. ekonometrik modellarni ahamiyati fisher mezoni va approksimatsiya xatoligi yordamida baholanadi; regressiya tenglamasining ahamiyatini baholash - bu o'zgaruvchilar o'rtasidagi bog'liqlikni ifodalovchi regressiya modeli eksperimental ma'lumotlarga mos kelishini va tenglamaga kiritilgan izohlovchi o'zgaruvchilari (bir yoki undan ko'p) natijaviy o'zgaruvchini tavsiflash uchun etarli ekanligini aniqlashni anglatadi. 2. ekonometrik modellar sifati ko’p omilli korrelyatsiya koeffitsienti va determinatsiya koeffitsienti yordamida baholanadi; 3. ekonometrik model parametrlarining ishonchliligi styudent mezoni yordamida baholanadi; 4. qatorlarda qoldiq avtokorrelyatsiyasi darbin-uotson mezoni bo’yisha baholanadi. 2. ekonometrik modellar sifatini ko’p omilli korrelyatsiya koeffitsienti va determinatsiya koeffitsienti yordamida baholash. tuzilgan modelning sifatini determinatsiya koeffitsienti baholaydi. ko’p omilli determinatsiya koeffitsienti ko’p omilli korrelyatsiya koeffitsienti kvadrati sifatida hisoblanadi. qiymati natijaviy belgining o'zgarishi necha …

4 / 5

olda omillar multikolleniar hisoblanadi. agar omillarni tanlash bosqichida multikolleniarlik aniqlansa, u holda y bilan kam korrelyatsiyalangan omilni olib tashlash kerak va y bilan korrelyatsiyalangan va allaqachon kiritilgan omil bilan bog'liq bo'lmagan omilni kiritish kerak. 3. ekonometrik modellar ahamiyatini mezonlar bo’yicha baholash. fisherning z mezoni. ingliz statistigi fisher korrelyatsion va regression tahlillarning ishonchliligini tekshirish uchun logarifmik funktsiyadan foydalanish usulini ishlab chiqdi: z taqsimot kichik tanlamada normal taqsimotga yaqin bo’ladi. f.mills va da ( - bosh to’plamda korrelyatsiya koeffitsienti) r va z taqsimot grafigini o’tkazadi. z ning o’rtacha kvadratik xatosi quyidagi formula bo’yicha aniqlanadi: ushbu formulada o’rtacha kvadratik xato faqat taqsimot hajmiga, ya’ni z taqsimoti bog’lanish zichligiga bog’liq bo’lmaydi. r dan z ga o’tish tegishli jadvallar bo’yicha amalga oshiriladi hamda korrelyatsion va regression tahlil natijalari ishonchliligini tekshirish uncha qiyin bo’lmaydi. fisherning f mezoni yordamida to’liq modelning adekvatligini, ya’ni real iqtisodiy jarayonga mosligini tekshirish mumkin: bu erda n - kuzatuvlar soni, m - …

5 / 5

xsat etiladi). agar bo’lsa model yuqori aniqlikda, - bo’lsa model yaxshi, - bo’lsa model qoniqarli, bo’lsa model qoniqarsiz o'rnatilgan bo'ladi. bo'lgan qator qiymatlarini o'tkazib yuborish tavsiya etiladi. mustaqil ishlash uchun nazorat savollari 1. ekonometrik modelni real o’rganilayotgan jarayonga mos kelishini qaysi mezon yordamida aniqlash mumkin? 2. ekonometrik modellar sifati qanday baholanadi? 3. qaysi holatda fisherning f mezoni biyicha model ahamiyatli hisoblanadi? 4. approksimatsiya xatoligi necha foizgacha qabul qilinadi?

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrik modellarning sifatini umumiy baholash"

2-mavzu. ekonometrik modellarning sifatini umumiy baholash reja: 1. ekonometrik modellarning iqtisodiy tahlilida verifikatsiya bosqichining ahamiyati. 2. ekonometrik modellar sifatini ko’p omilli korrelyatsiya koeffitsienti va determinatsiya koeffitsienti yordamida baholash. 3. ekonometrik modellar ahamiyatliligini mezonlar bo’yicha baholash. tayanch iboralar: verifikatsiya, fisher mezoni, approksimatsiya xatoligi, styudent mezoni, darbin-uotson mezoni, gomoskedatlik, geteroskedatlik. 1.1. ekonometrik modellarning iqtisodiy tahlilida verifikatsiya bosqichining ahamiyati ekonometrik modellashning uchinchi bosqichi – verifikatsiyalash bosqichidir. tahlil qilinayotgan qatorlar dinamikasi har doim anchagina uzunroq qatorlarning tanlamasi hisoblanadi. shuning ushun korrelyatsion-regerssion tahl...

This file contains 5 pages in DOC format (357.5 KB). To download "ekonometrik modellarning sifatini umumiy baholash", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrik modellarning sifati… DOC 5 pages Free download Telegram