o‘zbekiston respublikasi mustaqilligining e’lon qilinishi va umumxalq tomonidan ma’qullanishi

DOC 9 pages 64.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 64.5 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

o‘zbekiston respublikasi mustaqilligining e’lon qilinishi va umumxalq tomonidan ma’qullanishi 1990- yil 18- iyun kuni xii chaqiriq res¬publika oliy ken¬gashining ikkin¬chi sessiyasi ochildi. deputatlarning taklifi bilan o‘zbe¬kistonning mustaqillik deklaratsiyasini qabul qilish masalasi sessiya kun tartibiga kiritildi. oliy kengashning doimiy komissi¬ya¬lari, faol deputatlar va huquqshunos mutaxassislar tomonidan ishlab chiqilgan mustaqillik deklaratsiyasi matni sessi¬yada qizg‘in muhokama qilindi va 20- iyun kuni qabul qilindi. mustaqillik deklaratsiyasi 12 moddadan iborat bo‘lib, ularda xalqimizning xohish-irodasiga to‘la mos keladigan quyidagi muhim tartib-qoidalar belgilab qo‘yildi: „o‘zbekiston ssr oliy kengashi: — o‘zbek xalqining davlat qurilishidagi tarixiy tajribasi va tarkib topgan boy an’analari; — har bir millatning o‘z taqdirini o‘zi belgilash huquqini ta’minlashdan iborat oliy maqsad haqi; — har bir kishining farovon hayot kechirishini ta’minlashni oliy maqsad deb bilgan holda; — o‘zbekiston xalqlarining kelajagi uchun tarixiy mas’¬uliyatni chuqur his etgan holda; — xalqaro huquq qoidalariga, umumbashariy qad¬riyat¬larga va demokratiya prinsiplariga asoslanib o‘zbekiston sovet sotsialistik respublikasining davlat mustaqilligini e’lon qiladi“. o‘zbekiston …

2 / 9

aqillik deklaratsiyasining qabul qilinishi mamlakatimizning tom ma’nodagi, haqiqiy mustaqillikka erishish yo‘lida muhim ahamiyatga ega bo‘ldi. shundan e’tiboran mamlakatimizning siyosiy, iqtisodiy va ma’naviy hayotiga doir masalalar mustaqil tarzda hal etila boshlandi. o‘zbekistonning mustaqillik sari inti¬layotgani uning yangi ittifoq shart¬nomasini ishlab chiqish jara-yoniga res¬¬pub¬lika manfaati nuqtayi nazaridan kelib chiqqan holda, qat’iylik bilan yondashayotganida yaqqol namoyon bo‘ldi. sobiq ittifoqqa kiruvchi respublikalar rasman teng va suve¬ren deb yuritilsa-da, amalda qaram edilar. ular o‘z yerlari, suvlari, o‘rmonlari va yerosti boyliklariga, ko‘pdan ko‘p kor¬xona¬lariga o‘zlari egalik qilolmas edilar. 80- yillarning oxirlari, 90- yillarning boshlarida ko‘pchilik respublikalar mavjud vaziyatni o‘zgartirish talablarini ilgari sura boshladilar. o‘zbekiston respublikasining rahbari i. a. karimov 1989- yil 20- sen¬tabrda moskvada bo‘lib o‘tgan kpss mq sining ple¬numida so‘zlagan nutqida res¬publikalar bilan ittifoq o‘rtasidagi vakolatlarni aniq-ravshan ajratib qo‘yishni ko‘zda tutadigan yangi shartnoma ishlab chiqish zarurligi to‘g‘risida o‘z fikrini bildirib: „ biz ittifoq va respublikalarning vazifa¬larini, burchlarini va o‘zaro majburiyatlarini aniq-ravshan belgilab qo‘yish, respublikalar mustaqilligini …

3 / 9

. rossiya, ukraina, belarus parlamentlari davlat suvereniteti to‘g‘risida deklaratsiya qabul qildilar. ittifoqdosh respublikalar ketidan rsfsr ga kiruvchi muxtor respublikalar ham suverenitet haqida deklaratsiyalar qabul qilishdi. markazda va joylarda sssr konstitutsiyasi va qonunlari ustunmi yoki respublika konstitutsiyasi va qonunlari ustunmi, degan masalada bahs va munozaralar kuchaydi. markazdagilar „kuchli markaz — kuchli respublikalar“ desa, joylardagilar „kuchli respub¬lika¬lar — kuchli markaz“ der edilar. markaziy hokimiyat jamoatchilikning talabi ostida ittifoq shartnomasini yangilash zarurligini e’tirof etishga majbur bo‘ldi. sssr oliy soveti mazkur masala bilan shug‘ullanuvchi maxsus delegatsiya tuzdi va uning tarkibini tasdiqladi. 1990- yil iyulda moskvada markaz vakillari bilan respublikalar delegat¬¬si¬yalari yangi shartnoma matnini tayyorlashga kirishdilar. 1990- yil avgust oyida ittifoqni yangilash dasturi ishlab chiqildi. dasturda respublikalar o‘z hududlaridagi butun milliy boyliklarga egalik qilish, foydalanish, tasarruf etish huquqiga ega ekanligi ta’kidlangan edi. ammo shartnomaga bunday yonda¬shuv markaz¬dagilarga yoqmadi. sssr oliy soveti mazkur dasturni qabul qilmadi. sssr oliy soveti respublikalarning istak va manfaatlarini batamom inkor etgan …

4 / 9

qilindi. respublikalar, jumladan, o‘zbekiston, marka¬ziy idoralar hali o‘zining eskicha hukmron mavqeyini saq¬lash ruhi singdirilgan bu hujjatdan qanoatlanmaganliklarini bildirdilar. sssr oliy soveti ittifoq shartnomasini o‘zgartirish, sssrni teng huquqli suveren respublikalar federatsiyasi sifatida yan¬gi-lalash xususida xalqning fikrini bilish maqsadida 1991- yil 17- mart kuni butunittifoq referendumini o‘tkazishga qaror qildi. 1991- yil 20- fevralda o‘zbekiston oliy kengashining rayosati ham referendum o‘tkazishni ma’qulladi va sssr oliy soveti tomonidan tayyorlangan byulleten bilan birga yana bitta qo‘shimcha byulletenni ovozga qo‘yishga qaror qildi. qo‘shimcha byulletenga „siz o‘zbekistonning mustaqil teng huquqli respublika sifatida yangilangan ittifoq (fede¬ratsiya) tarkibida qolishiga rozimisiz?“ degan savol qo‘yildi. ovoz berishda qatnashgan saylovchilarning 93 foi¬zi bu savolga „ha“ deb javob berdilar. demak, o‘zbekistonliklar o‘z mamlakatini mustaqil davlat sifatida federativ ittifoqda bo‘lishini, o‘zbekistonning suveren respublika sifatida rivojlanishini yoqlab ovoz bergan edilar. o‘zbekiston rahbariyati referendum natijalariga asoslanib, respublikalarga to‘la mustaqillik berishni ko‘zlamaydigan shartnoma loyihasini rad etdi. o‘zbekiston respublikasi prezidenti i. a. karimov o‘zbekiston kompartiyasi markaziy qo‘mita¬sining 1991- …

5 / 9

ri ishlab chiqildi va tegishli bayonot imzolandi. bu hujjatni qirg‘iziston, тojikiston, тurkmaniston respublikalari ham imzolashga rozilik bildirdi. markaz yon berishga majbur bo‘ldi. 1991- yil aprelda novo-ogoryovoda sssr prezidenti m.s.gorbachyovning 9 respublika rahbarlari bilan uchrashuvi bo‘ldi. ishtirokchilar tomonidan „mamlakatdagi vaziyatni bar-qarorlashtirish va tanglikni bartaraf etishga doir kechiktirib bo‘l¬maydigan choralar to‘g‘risida qo‘shma bayonot“ imzolandi. bu hujjat „9+1“ (9 respublika + markaz) degan nomni oldi. uning mazmuni markazning yon berganini, kiyevda bildirilgan fikr-mulohazalarga rozi bo‘lganini ko‘rsatadi. 1991- yil 3- iyunda novo-ogoryovoda sssr oliy soveti vakillari bilan respublika rahbarlari o‘rtasida uchrashuv bo‘ldi. mulk, til va yangi shartnomani tasdiqlash tartibi to‘g‘risida keskin munozara bo‘ldi. o‘zbekiston respublikasi prezidenti i. a. karimov mavjud ittifoq, uning tuzilmasi, markaz bilan res¬publikalar o‘rtasida vako¬latlar taqsimoti hech kimni qoniqtirmasligini keskin qilib qo‘ydi, markazchilik nuqtayi nazarini o‘tkazishga urinuvchilarni qattiq tanqid qildi. uchrashuvda ishtirokchilarning fikr-muloha¬zalari asosan inobatga olingan „mustaqil davlatlar ittifoqi to‘g‘risida shartnoma“ loyihasi ishlab chiqildi. loyiha barcha respublikalar oliy kengashlariga muhokama uchun …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekiston respublikasi mustaqilligining e’lon qilinishi va umumxalq tomonidan ma’qullanishi"

o‘zbekiston respublikasi mustaqilligining e’lon qilinishi va umumxalq tomonidan ma’qullanishi 1990- yil 18- iyun kuni xii chaqiriq res¬publika oliy ken¬gashining ikkin¬chi sessiyasi ochildi. deputatlarning taklifi bilan o‘zbe¬kistonning mustaqillik deklaratsiyasini qabul qilish masalasi sessiya kun tartibiga kiritildi. oliy kengashning doimiy komissi¬ya¬lari, faol deputatlar va huquqshunos mutaxassislar tomonidan ishlab chiqilgan mustaqillik deklaratsiyasi matni sessi¬yada qizg‘in muhokama qilindi va 20- iyun kuni qabul qilindi. mustaqillik deklaratsiyasi 12 moddadan iborat bo‘lib, ularda xalqimizning xohish-irodasiga to‘la mos keladigan quyidagi muhim tartib-qoidalar belgilab qo‘yildi: „o‘zbekiston ssr oliy kengashi: — o‘zbek xalqining davlat qurilishidagi tarixiy tajribasi va tarkib topg...

This file contains 9 pages in DOC format (64.5 KB). To download "o‘zbekiston respublikasi mustaqilligining e’lon qilinishi va umumxalq tomonidan ma’qullanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekiston respublikasi mustaq… DOC 9 pages Free download Telegram