biokimyo fanining ma'ruzasi

DOC 7 sahifa 39,0 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 39,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

1-маъруза 1-маъруза. биоорганик кимё фанининг предмети, вазифалар ва аҳамияти. р е ж а: 1. биоорганик кимё фанининг предмети, вазифалар ва аҳамияти. ҳозирги замон табиий фанлар орасидаги ўрни.кимё фани ва унинг фанлар орасидаги ўрни. 2. биополимерлар ва уларнинг табиий бирикмалар орасидаги ўрни. 3.биоорганик кимё фанининг ўзбекистонда ривожланиши. академиклар о.с.содиқов ва с.ю.юнусов мактаблари. 4. ўсимликлар асосида доривор препаратларнинг яратилиши ва тиббиётда қўлланилиши. 5.ҳаёт учун муҳим биоплимерларнинг кимёвий тузилиши ва биологик функциялари ўртасидаги боғлиқликни ўрганишдаги ютуқлар. биоорганик кимё фани ҳаёт учун муҳим бўлган биополимерлар (оқсил, нуклеин кислоталар,углеводлар, аралаш типдаги биополимерлар-гликопротеинлар, нуклеопротеинлар, липопротеинлар,гликолипидлар ва ҳ.к.)нинг ҳамда кичик молекулали физиологик фаол моддаларнинг (алкалоидлар,флавоноидлар, витаминлар, антибиотиклар, гормонлар, простогландинлар, шунингдек, синтетик доривор препаратлар ва бошқаларнинг) кимёвий тузилиши ва биологик фаоллиги ўртасидаги боғлиқликни ўрганадиган фандир.ушбу фаннинг асосий вазифаси ўрганадиган моддаларни табиий манбалардан соф ҳолда ажратиб олиш, унинг тузилиши ва фазовий ҳолатини аниқлаш, физиологик фаол моддани ва унинг ҳар хил ҳосилаларини синтез қилиш, уларнинг тузилиши ва фаоллиги ўртасидаги боғлиқликни …

2 / 7

бошқа биополимерлар билан боғланган бўлади. биорегуляторлар-модда алмашинувини кимёвий бошқарадиган бирикмалардир. уларга дармон-дорилар,гормонлар, кўпчилик сунъий биологик фаол бирикмалар, жумладан доривор моддалар киради. биоорганик кимё фани кимёвий усуллардан фойдаланиб биологик жараёнларни ўрганадиган биокимё фани билан, шунингдек,ҳаётнинг молекуляр асосларини ўрганувчи молекуляр биология фани биланбиргаликда физик кимёвий биологиянинг асосини ташкил қилади. маълумки, бу фанларнинг барчаси организмдаги ҳаётий жараёнлар ётадиган моддаларнинг у ёки бу хоссаларини ўрганади.биоорганик кимё органик кимё билан бевосита боғланган бўлиб органик кимёнинг назариялари, атамалари ва усулларига асосланади. шунинг учун дастлаб органик кимё ривожланишининг қисқача тарихи билан танишиб чиқамиз. қадим замонлардаёқ одамлар органик моддаларни олиш ва ишлатиш бўйича баъзи амалий тажрибаларга эга бўлганлар. улар узум шарбатини бижғитиб сирка ҳосил қилишни, ўсимликлардан шакар, мой олишни, ёғларни ишқорлар билан қайнатиб совун ҳосил қилишни билганлар.бироқ, одамлар табиий маҳсулотларданажратиб олиб фойдаланган бирикмаларнинг кўпчилиги аралашмалардан иборат бўлган. xviii асрга келиб қатор органик моддалар (мочевина, вино,олма,лимон,галл кислоталари) соф ҳолда ажратиб олинган. кимёнинг дастлабки ривожланиш даврида органик ва анорганик моддалар …

3 / 7

аётий куч” таъсирида вужудга келади, шундай экан, органик моддаларни сунъий усул билан олиш мумкин эмас деб тарғиб қилинар эди. бу таълимот органик кимё фанининг ривожланишига тўсқинлик қилди.аммо кўп ўтмай бу нотўғри назарияга зарба берилди. 1824 йили берцилиуснинг шогирди, немис шифокори ва кимёгари вёлер лаборатория шароитида дициан газидан ўсимлик организмида кўп учрайдиган оксалат кислотани, 1828 йили эса оддий анорганик туз –аммоний изоцианатдан ҳайвон организмида ҳосил бўладиган мочевинани ҳосил қилишга муваффақ бўлди. вёлернинг бу кашфиёти берцилиуснинг виталистик назариясига қақшатгич зарба бўлиб тушди. кейинроқ янада мураккаброқ органик бирикмалар синтез қилиб олинди. масалан,1845 йили немис кимёгари кольбе сирка кислотани, 1854 йили француз кимёгари бертло ёғни, 1861 йили рус олими а.м. бутлеров оддий чумоли альдегидидан шакарсимон моддани ҳосил қилди. бу синтезлар “ҳаётий куч” ҳақидаги таълимотга ҳал қилувчи зарба берди ва шу билан органик кимё фанининг ривожланишига катта йўл очилди. шу вақтга келиб органик моддаларни таҳлил қилиш услуби ҳам ривожланади (либих,1830й.), бу кўпгина органик бирикмаларни таҳлил …

4 / 7

рал моддалардан ташкил топишини қайд этди. органик кимёнинг бундан кейинги эришган ютуқлари, хусусан, шеврель (1786-1889) томонидан ёғлар тузилишининг ўрганилиши, рус олими а.м.бутлеров (1828-1886) ва немис олими эмиль фишер (1852-1919) нинг углеводлар, коссель (1853-1927) ва фишернинг нуклеопротеидлар ҳамда оқсиллар устидаги ишлари озиқ моддалар ва ҳужайраларнинг таркибий қисмларини аниқлашга имкон берди. аммо эришилган бу ютуқларни, далилларни умумлаштириб тушунтириб берадиган ва кейинги тадқиқотлар учун назарий асос бўлиб хизмат қиладиган ғоя ҳали йўқ эди.органик бирикмаларнинг кимёвий тузилиш назарияси деб аталувчи бундай назарияни қозон университети профессори а.м. бутлеров яратди (1861й.) тузилиш назариясининг яратилиши замонавий органик кимёга асос солди. ҳозирги замон органик кимёсининг ривожланиши тадқиқотларда физик-кимёвий усулларнинг кенг қўлланилиши билан характерланади. бу тадқиқотларнинг фақат кескин тезлашишига олиб келмай, балки моддаларнинг хоссалари ва тузилиши ҳақида чуқур ва сифатли янги маълумотлар олишга имкон берди. ҳозирги органик кимёда қатор мустақил йўналишлар,масалан элемент-органик, юқори молекуляр, гетероҳалқали, табиий бирикмалар кимёси шаклланди. улар ичида табиий бирикмалар кимёси алоҳида ўрин тутади, чунки биоорганик …

5 / 7

дан 10-15 йиллар аввал жуда мураккаб бўлиб кўринган бу муаммонинг кутилмаган даражада тез ҳал қилиниши оқсилларни текшириш усулларининг такомиллаштирилиши билан боғлиқ эди. нуклеин кислоталарнинг тузилиши, биосинтези ва биологик функцияларини аниқлашда ҳам катта ютуқларга эришилди. уотсон ва крик таклиф этган днк молекуласининг жуфт чатишган шаклда бўлиши ҳақидаги гипотеза тасдиқланди. очоа томонидан рнк ва корнберг томонидан днк ферментатив йўл билан синтез қилинди. ўзбекистонда ҳам бу соҳада катта ютуқларга эришилди. жумладан, ўсимликлар таркибидаги алкалоидлар миқдорини аниқлаш индивидуал алкалоидларни ажратиш, янги алкалоидлар тузилиши ва фармакологиясини ўрганиш, дори хусусиятига эга бўлган алкалоидларнитиббиётда қўллашда ўзбек алкалоидшунос олимларининг хизматлари бебаҳодир.айниқса, академик с.ю.юнусов ва унинг мактаби (н.абубакиров, с.акрамов, з.исмоилов, ҳ.абдуазимов,м.юнусов,а.абдусаматов,с.искандаров, в.маликов ва бошқалар) ҳамда академик о.с.содиқов ва унинг мактаби (ҳ.аслонов, й.қушмуродов, о.с. отрошченко) нинг алкалоидларга бағишланган илмий тадқиқотлари дунёга машҳур.ҳозир ҳам бу илмий мактабларда ўзбекистонда ўсадиган алкалоидли ўсимликларни ўрганишишлари қизғин давом эттирилмоқда. курсни ўрганиш давомида ҳар бир мавзуга оид кашфиётлар билан танишиб борамиз. биоорганик кимёни ўрганиш давомида биологик …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"biokimyo fanining ma'ruzasi" haqida

1-маъруза 1-маъруза. биоорганик кимё фанининг предмети, вазифалар ва аҳамияти. р е ж а: 1. биоорганик кимё фанининг предмети, вазифалар ва аҳамияти. ҳозирги замон табиий фанлар орасидаги ўрни.кимё фани ва унинг фанлар орасидаги ўрни. 2. биополимерлар ва уларнинг табиий бирикмалар орасидаги ўрни. 3.биоорганик кимё фанининг ўзбекистонда ривожланиши. академиклар о.с.содиқов ва с.ю.юнусов мактаблари. 4. ўсимликлар асосида доривор препаратларнинг яратилиши ва тиббиётда қўлланилиши. 5.ҳаёт учун муҳим биоплимерларнинг кимёвий тузилиши ва биологик функциялари ўртасидаги боғлиқликни ўрганишдаги ютуқлар. биоорганик кимё фани ҳаёт учун муҳим бўлган биополимерлар (оқсил, нуклеин кислоталар,углеводлар, аралаш типдаги биополимерлар-гликопротеинлар, нуклеопротеинлар, липопротеинлар,гликолипидлар ва ҳ.к.)...

Bu fayl DOC formatida 7 sahifadan iborat (39,0 KB). "biokimyo fanining ma'ruzasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: biokimyo fanining ma'ruzasi DOC 7 sahifa Bepul yuklash Telegram