otning kelishik kategoriyasi haqida ma’lumotlar

DOC 2 стр. 16,0 КБ Бесплатная загрузка

2 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 16,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 2

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (2 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 2

ushbu dars ishlanmasi namangan davlat chet tillari instituti tna-au-23 guruhi 1-bosqich talabasi ortiqboyeva go’zal tomonidan tayyorlandi. fan: hozirgi o’zbek adabiy tili mavzu: otlarda kelishik tushunchasi darsning maqsadi: o’quvchilarga otlarning kelishik shakllari haqida to’g’ri ma’lumot berish, ularni gapda to’g’ri qo’llashni o’rgatish. dars o’tish metodlari: mavzu bo’yicha krassvord tuzish, va dars davomida o’quvchilarni tezkor savol javob metodlaridan foydalanish. yangi mavzu bayoni: otning kelishik kategoriyasi haqida ma’lumotlar. otning boshqa so‘zlar bilan sintaktik munosabatini ko‘rsatuvchi ma’nolar va shu ma’noni ifadolovchi shakllar tizimi kelishik kategoriyasi deb aytiladi. otning kelishik qo‘shimchasini olib o‘zgarishi turlanish deyiladi. kelishik affikslari esa turlovchi affikslardir. turlovchilar affiksal morfemalarning so‘z o‘zgartuvchi (sintaktik shakl yasovchi) turiga mansubdir. shu jihatdan qaralganda, kelishiklar o‘zak yoki negizning morfemik tarkibidagi grammatik jarayonning tugallovchi shakli hisoblanadi. shu bois kelishik kategoriyasi o‘zi birikkan asosni nutqqa o‘tkazuvchi, uni nutqiy jarayonga xoslovchi til birligini taqozo etadi. kelishik kategoriyasi, asosan, ot turkumiga xos bo‘lib, ular ot tipli so‘zlar, ya’ni olmosh, harakat nomi, …

2 / 2

h barcha kelishiklarga xos hodisadir. belgisizlik esa quyidagi kelishiklarda uchraydi: a) qaratqich kelishigi belgisiz qo‘llaniladi: cho‘l bag‘ri, maktab bog‘i; b) tushum kelishigi belgisiz qo‘llanadi: ariq qazimoq, ko‘chat o‘tqazmoq kabi. o‘zbek tilida oltita kelishik mavjud bo‘lib, ularning har biri o‘z shakli va ma’nosi hamda sintaktik vazifasiga ega. ular o‘zi birikadigan boshqa so‘zlar bilan quyidagicha munosabatda bo‘ladi: 1) qaratqich kelishigi ot bilan otni grammatik aloqaga kiritadi va moslashuvli birikma hosil qiladi: kitobning varag‘i, odamning gavdasi; 2) tushum, jo‘nalishi, o‘rin, chiqish kelishiklari ot bilan fe’lni o‘zaro bog‘laydi va boshqaruvli birikma hosil qiladi: kitobni o‘qidi, kitobda ko‘rdim, kitobga qaradi, kitobdan oldim kabi. makon va zamon kelishiklari nomi bilan yuritiluvchi jo‘nalish, o‘rin va chiqish kelishiklari ba’zan fe’ldan boshqa so‘zlar bilan ham birika oladi: otdan baland, itdan past, uyat o‘limdan qattiq, xalqimga aziz.

Хотите читать дальше?

Скачайте все 2 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "otning kelishik kategoriyasi haqida ma’lumotlar"

ushbu dars ishlanmasi namangan davlat chet tillari instituti tna-au-23 guruhi 1-bosqich talabasi ortiqboyeva go’zal tomonidan tayyorlandi. fan: hozirgi o’zbek adabiy tili mavzu: otlarda kelishik tushunchasi darsning maqsadi: o’quvchilarga otlarning kelishik shakllari haqida to’g’ri ma’lumot berish, ularni gapda to’g’ri qo’llashni o’rgatish. dars o’tish metodlari: mavzu bo’yicha krassvord tuzish, va dars davomida o’quvchilarni tezkor savol javob metodlaridan foydalanish. yangi mavzu bayoni: otning kelishik kategoriyasi haqida ma’lumotlar. otning boshqa so‘zlar bilan sintaktik munosabatini ko‘rsatuvchi ma’nolar va shu ma’noni ifadolovchi shakllar tizimi kelishik kategoriyasi deb aytiladi. otning kelishik qo‘shimchasini olib o‘zgarishi turlanish deyiladi. kelishik affikslari esa turlovchi aff...

Этот файл содержит 2 стр. в формате DOC (16,0 КБ). Чтобы скачать "otning kelishik kategoriyasi haqida ma’lumotlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: otning kelishik kategoriyasi ha… DOC 2 стр. Бесплатная загрузка Telegram