keynschilik

DOCX 16 pages 55.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.5 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: keynschilik iqtisodiy taklif nazariyasi va monetarism g`oyalari. reja: 1 j.m.keynsning iqtisodiy talimoti va keyns g`oyalarining hozirgi davrdagi ahamiyati 2 yangi keynschilik. 3 keyns g‘oyalarining hozirgi davrdagi ahamiyati. 4 keynschilik onsepsiyasining monetarizmdan farqi. 5 j.m.keyns ta’limoti. “xx asrning birinchi yarmida iqtisodiy inqirozlarning damba-dam takrorlanishi tufayli ko'pgina «kapitalizmni tartibga solishga» oid iqtisodiy g'oyalar soni ko'paydi. ana shunday yo'nalishning yorqin tarafdori bo'lib ingliz iqtisodchisi jon meynard keyns (1883-1946) shuhrat qozondi. uning yaratgan nazariyasi iqtisodiyot ta'limotlari tarixida alohida o'rin egallaydi va bu o'ziga xos inqilob bo'lib, hozirgi davrda ham ahamiyatlidir. keyns asosiy asarining boshidayoq klassik maktabga qarshi ekanligini bayon etdi. keyns ta'limotining asosiy va yangi g'oya shuki, bozor iqtisodiy munosabatlari tizimi mukammal va o'z-o'zini avtomatik ravishda tartibga sola olmaydi. shu sababli maksimal darajada bandlikni va iqtisodiy o'sishni faqat davlatning iqtisodiyotga faol aralashuvi ta'minlay oladi. bu ish davridagi amaliy iqtisodiyotdagi konkret ahvol bilan chambarchas bog'liq edi”[footnoteref:1]. [1: a.razzoqov,sh.toshmatov,n.o`raqov.iqtisodiy talimotlar tarixi. t.:«moliya».2009.263-bet ] keyns kapitalizm …

2 / 16

ko'paytirish uchun intilish (pulning qadrini biroz pasaytirish), va shunga muaofiq ssuda foizini kamaytirish va ishlab chiqarishga investisiyalarni qo'yishni rag'batlantirish vositasi sifatida, baho (narx-navo)lar oshuvini qo'llash (savdo va ishlab chiqarishni rag'batlantirish usuli sifatida), pulning etishmasligi ishsizlik sababi deb tan olinadi iqtisodiy siyosatning milliy (davlat) xarakteriga ega ekanligi tushuniladi. u tadqiqotning makroiqtisodiy uslubini, ya'ni makroiqtisodiy ko'rsatkichlar bo'lgan milliy daromad va jamg'armalar o'rtasidagi bog'lanish va nisbatlarni tadqiq qilish g'oyasini ilgari surdi. bu tadqiqot usuli o'z davrida fiziokratlar (f.kene, a.tyurgo) k.marks tomonidan qo'llanilgan keynsgacha mikroiqtisodiy yondashuv, ya'ni alohida xo'jalik ob'ektlari bo'lgan firmalar iqtisodiyotini tahlil etish rasm bo'lgan edi. firmaning rivoji millat mamlakat ravnaqi bilan bir deb qaralar edi j.m.keynsning umumiy bandlik nazariyasi quyidagilarga asoslanadi: ish bilan bandlik ortishi tufayli milliy daromad va, demak, iste'mol ortadi, ammo iste'mol daromadga nisbatan sekinroq ortadi, chunki daromad ortishi bilan «jamg'arishga intilish» kuchayadi. uningcha, asosiy psixologik qonun shundan iboratki, odamlar odatda daromadlar ortishi bilan iste'molni ham o'stiradi, ammo bu …

3 / 16

shug’ullana boshladi. 1929 yili u ishsizlik muammolari bo’yicha iqtisodiy kengash raisi etib tayinlandi. ikkinchi jahon urushi yillari (1940) u britaniya xazinachiligi maslahatchisi qilib tayinlandi. 1941 yili u aqsh hukumati bilan lend-liz kelishuvi bo’yicha materiallarni va boshqa moliyaviy hujjatlarni tayyorlash uchun ingliz hukumati delegatsiyasi tarkibiga kiritildi. 1942 yilda angliya banki direktorlaridan biri etib tayinlandi. j.m.keyns 1944 yilda xalqaro valyuta fondi va xalqaro tiklanish va rivojlanish bankini tashkil etish rejasini ishlab chiqqan bretton-vud valyuta konferentsiyasiga o’z mamlakatining bosh vakili qilib tasdiqlandi. keyin esa ushbu xalqaro moliyaviy tashkilotlarining boshqaruv a’zolaridan biri etib tayinlandi. j.m.keyns va uning izdoshlari tavsiya etgan davlatning iqtisodiyotga aralashuvi chora-tadbirlari iqtisodiyotda alohida yo’nalish sifatida – keynschilik deb ataladi. 1929-1933 yillardagi buyuk turg’unlik davri klassiklarning bozor iqtisodiyoti o’zini-o’zi tartiblovchi iqtisodiyot degan g’oyasi ayni sharoitda noto’g’ri ekanligini ko’rsatdi. davlatning iqtiso-diyotga aralashuvining zarurligi va uning yordamida iqtisodiyotni tartibga soilsh mumkinligini j.m.keyns ilmiy jihatdan asoslab berdi. uning 1936 yili chop etilgan «ish bilan bandlik, …

4 / 16

aladagi pul miqdoriga teskari proporsionaldir. keynsning fikricha, foiz normasi ma'lum davrga likvidlilikdan, ya'ni boylikning likvid, pul shaklidan voz kechish hisobiga beriladigan mukofotdir. boylikning pul shakli eng harakatchan va qulaydir, shu sababli kapitalist doim o'z boyligini pul shaklida saqlashga va undan ajralmaslikka intiladi. mana shu niyat, mana shu ishtiyoq keyns tomonidan «likvidlilik afzalligi» deb ataladi. bu kapitalist likvid shaklda saqlamoqchi bo'lgan resurslarning miqdori bilan o'lchanadi. “keynsning umumiy nazariyasida investisiyalarning umumiy bandlik hajmini aniqlashdagi asosiy roli to'g'risidagi tezis muhimdir. ular iste'mol talabining etarli emasligini to'ldirishi (kompensasiyalash) kerak. bunda ishlab chiqarishni kengaytirish masalasi iste'mol talabi oshuvidan alohida qaraladi. investisiyalarning ko'payishi ishlab chiqarishga qo'shimcha ishchilarni jalb etishga olib keladi, bu esa bandlik, milliy daromad va iste'mol o'suvini ta'minlaydi. yangi investisiyalar tufayli bandlikning dastlabki o'suvi yana qo'shimcha bandlikni vujudga keltiradi, chunki qo'shimcha ishchilarning talabini qondirish zarurati tug'iladi. qo'shimcha bandlikning o'sish koeffisientini keyns multiplikator deb ataydi, u bir tomondan investisiyalar o'sishi, ikkinchi tomondan bandlik va daromadlarning …

5 / 16

y dasturini ilgari suradi. unga ko'ra keyns kapitalistik jamiyatda ishsizlik va inqirozlarning muqarrarligini tan olmaydi. ammo kapitalistik tizim mexanizmi bu voqealarni avtomatik ravishda hal etish imkoniyatiga ega emas. hozirgi davrda shaxsiy tashabbus asosida echiladigan masalalarni markazlashgan nazorat asosida hal qilish hayotiy zaruriyatga aylanmoqda. bunda davlat soliq tizimi, foiz normasini qisman cheklash, ba'zi boshqa yo'llar bilan iste'molga moyillikni oshirishga yordam berishi kerak, deydi u”[footnoteref:3]. [3: q.yo`ldashev, q.muftaydinov, v.abdurahmonov. iqtisodiy talimotlar tarixi. t.:«iqtisod-moliya».2006.135-bet ] hozirgi davr tili bilan aytganda, keynsning fikricha, bozor iqtisodiyotida talab va taklif avtomatik tarzda muvozanatga kelmaydi. o'z davrida j.b.sey va biz yuqorida ko'rib chiqqan boshqa olimlar bu masalada yagona fikrda bo'lib, har qanday taklif o'z-o'zidan talabni yaratadi («bozor qonunlari») degan edilar. keyns «sey qonuni»ga qarshi chiqadi, uni to'g'ri tanqid ostiga oladi. xususiy investisiyalarni rag'batlantirish uchun foiz normasini tartibga solish taklif etiladi. uningcha, davlat muomaladagi pul miqdorini oshirish yo'li bilan foiz darajasini tartibga solish imkoniyatiga ega. muomaladagi pul miqdorini …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "keynschilik"

mavzu: keynschilik iqtisodiy taklif nazariyasi va monetarism g`oyalari. reja: 1 j.m.keynsning iqtisodiy talimoti va keyns g`oyalarining hozirgi davrdagi ahamiyati 2 yangi keynschilik. 3 keyns g‘oyalarining hozirgi davrdagi ahamiyati. 4 keynschilik onsepsiyasining monetarizmdan farqi. 5 j.m.keyns ta’limoti. “xx asrning birinchi yarmida iqtisodiy inqirozlarning damba-dam takrorlanishi tufayli ko'pgina «kapitalizmni tartibga solishga» oid iqtisodiy g'oyalar soni ko'paydi. ana shunday yo'nalishning yorqin tarafdori bo'lib ingliz iqtisodchisi jon meynard keyns (1883-1946) shuhrat qozondi. uning yaratgan nazariyasi iqtisodiyot ta'limotlari tarixida alohida o'rin egallaydi va bu o'ziga xos inqilob bo'lib, hozirgi davrda ham ahamiyatlidir. keyns asosiy asarining boshidayoq klassik maktabga qarshi ...

This file contains 16 pages in DOCX format (55.5 KB). To download "keynschilik", click the Telegram button on the left.

Tags: keynschilik DOCX 16 pages Free download Telegram