"o'zbekistonda ilk poleolit davri manzilgohlari"

DOCX 16 pages 63.2 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 63.2 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch innovatsion university nodavlat ta’lim muassasasi ijtimoiy – gumanitar fanlar va tillar kafedrasi “jaxon tarixi” fanidan mustaqil ishi topshirdi : qazaqova d. qabul qildi : eshchanov h. urganch 2023-yil mavzu: o'zbekistonda ilk poleolit davri manzilgohlari. reja: i. kirish ii. asosiy qism 1. ilk paleolit davri va uning o‘rganilishi. 2. antropologik topilmalar 3. mamlakatimizda odamlarning paleolit davri manzilgohlari. iii. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish insoniyat taraqqiyotida eng uzoq davom qilgan davr qadimgi tosh davri – paleolit hisoblanadi. “paleolit” so‘zi lotincha so‘zdan olingan bo‘lib, “paleos”– “qadimgi”, “litos”–“tosh”, ya’ni qadimgi tosh davri degan ma’noni beradi. paleolit davri xronologik jihatidan milloddan avvalgi 3 million yillikdan to 12 ming yillikkacha davom qiladi va uch davrga– ilk, o‘rta va so‘nggi davrlarga bo‘linadi. paleolitning uch davri xam o‘zining rivojlanish darajasiga qarab, mexnat qurollaridagi o‘zgarishlar asosida turli davrlarga bo‘linadi. ilgari ilk paleolit davri shellgacha, shell, ashel davrlariga bo‘lingan edi. lekin keyingi …

2 / 16

vri miloddan avvalgi 1 million yildan 100 ming yillikkacha davom etgan deb hisoblanar edi. lekin keyingi davrlarda olib borilgan tadqiqotlar bu sanani yanada qadimiylashtirdi. arxeologik davrlashtirishning yangi metodi asosida uni 2 mln yillikdan 200 mingginchi yillargacha davom qilganligi aniqlandi. shu paytgacha o‘zbekiston xududida olduvay davri manzilgohlari topilmagan deb kelinar edi, lekin keyingi yillarda arxeologiyada qilingan yangiliklar selungur makonidan topilgan tosh qurollarining olduvay makondan topilgan tosh qurollar bilan o‘xshash tomonlarini aniqlanib, uni 1,2 mln yillarga mansub deb topdilar. o‘zbekistonxududidanashel davriga oid ko‘plab makonlar topilib tadqiq qilindi va qilinmoqda. bunda u.islomov,k.a.kraxmal, m.qosimov, r.sulaymonov, t.omonqulovlarning tadqiqotlari diqqatga sazovordir. ilk paleolit davrida mehnat qurollari tosh, suyak va shoxlardan yasalgan. ulardan faqat tosh qurollargina bizgacha etib kelgan. olduvay bosqichida odamlar eng primitiv usulda yasalgan qo‘l cho‘qmorlari (ruchnoe rubilo)lardan foydalanganlar. mazkur qurollarni yasash uchun dastlab, odamlar qulay shaklga ega bo‘lgan (ko‘proq yapaloq shakldagi) qayroqtoshni topib, tosh boltalar yordamida uning bir uchiga urib, uchirib ishlov berganlar. u …

3 / 16

aya texnika) kitobida keng taxlil qilib berilgan. tadqiqotchilarning fikricha qo‘l cho‘qmorlari 3 mln yil ilgari paydo bo‘lgan. bular insonning paydo bo‘lishi bilan bog‘liq. ilgari davrlarda insonning paydo bo‘lishi 1 mln yil deb belgilangan edi. lekin keyingi davrlarda efiopiyaning vest–gona yodgorligining ingliz arxeologlari tomonidan o‘rganilishi natijasida arxantroplarning (arxantroplar deyilganda ilk paleolit davrida yashab o‘tgan odam zoti ajdodlari tuchuniladi.) suyak qoldiqlari va mehnat qurollari tarixi 3 mln yil deb belgilandi. bu arxeologiya sohasida amalga oshirilgan katta yutuqlardan biri edi. paleoantropologiya qadimgi odam qoldiqlarini o’rganib, muayyan davrdagi odam¬larning faziologik tiplari haqida tasavvur hosil qilishda, mazkur fiziologik tiplarning o’rgarishida turli ijtimoiy va tabiiy sharoitlarning ta’siri masalalariga oydinlik kiritadi. umuman olganda, bugungi kunda olimlar odamning paydo bo’lishini ilk paleolit davridan boshlab, so’nggi paleolitga kelib odamning antropologik va tarixiy rivojlanishi nihoyasiga yetib, zamonaviy qiyofadagi odamning (homo sapiens) qaror topishi bilan tugagan. odamning paydo bo’lishi tarixiga qiziqish qadimdan, antik davrdan boshlanganligini ko’rish mumkin. aristotel mazkur masalani yechishga …

4 / 16

hlang’ich ma’nosida) kiritib, ularni to’rt qismga bo’ladi: 1) homo – odam; 2) simia – maymun; 3) lemur – lemur (primatlar guruhiga kirivchi chala maymunlar oilasi); 4) vespurtilio – ko’rshapalak. homo guruhini u yana ikki guruhga bo’ladi: 1) sapiens – «kunduzgi odam» o’zining «joyiga nisbatan» madaniyati bilan ajralib turgan. 2) troglodytes (troglodit) – «kechki odam», «o’rmon odami», «orangutang» shu tariqa ilk marta hayvonot olamida odam o’ziga xos o’ringa ega bo’lib, «homo sapiens» (aql-idrokli odam) atamasi paydo bo’lib, bugungi kunda ham fanda ilmiy termin sifatida ishlatib kelinmoqda. karl linneydanda aniq isbotni frantsuz olimi jan batist lamark (1744¬1829) bergan. uning fikriga ko’ra, o’ta rivojlangan maymunning bir turi o’sha davrda qandaydir tabiiy ta’sir ostida daraxtda yashash qobiliyatini yo’qotib, ikki oyoqda tik yura boshlagan. ular o’zlari uchun yemish izlab tanlagan holda oziqlanishgan. biroq uning bu fikri o’sha davrda o’z tasdig’ini topmaydi. evolyutsion nazariyaning tan olinishi charlz darvin (1809-1882) nomi bilan bog’liqdir. 1859 yilda darvin o’zining …

5 / 16

a ma’lum bo’ladi. uni paleontolog fulrod o’rganadi. 1868 yilda fransiyaning kro-manon g’oridan so’nggi paleolitga mansub odam suyagi qoldiqlari topiladi (yevropeoid irqiga mansub xususiyatlar mavjud). golland vrachi va anatomi ernest dyubua 1890-1892 yillarda yava orolida antropoid va neandertallar oralig’ida mavjud bo’lgan odam turiga mansub suyak qoldiqlarini topadi. skeletini top’liq topib, qayta tiklashga muyassar bo’lgan olim uni tik ikki oyoqda yurgan eng qadimgi odam ekanligini ta’kidlaydi va uni «pitekantropus erektus » – «tikyuruvchi maymunsimon odam » deb ataydi. 1901 yilda italiyaning grimaldi g’oridan odam suyagi qoldig’i topiladi (negroid irqiga mansub xususiyatlar mavjud). keyingi tadqiqotlar jarayonida pitekantropga tegishli suyak qoldiqlari ko’plab topila boshlandi. 1907 yilda germaniyaning mauer qishlog’ida, geydelbergdan 10 km janubda ishchilar qazilma odam suyagi qoldiqlarini topib olishadi. u fanda geydelberg odami nomi bilan mash’hur. olimlar uni pitekantrop va neandertal turlari oralig’idagi tipiga mansub odam, deb hisoblaydilar. 1927 yilda pekin shahri yaqinidagi chjoukoutyan degan joydan sinantrop suyagi qoldiqlari topiladi. bu manzilgoh kanadalik …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""o'zbekistonda ilk poleolit davri manzilgohlari""

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch innovatsion university nodavlat ta’lim muassasasi ijtimoiy – gumanitar fanlar va tillar kafedrasi “jaxon tarixi” fanidan mustaqil ishi topshirdi : qazaqova d. qabul qildi : eshchanov h. urganch 2023-yil mavzu: o'zbekistonda ilk poleolit davri manzilgohlari. reja: i. kirish ii. asosiy qism 1. ilk paleolit davri va uning o‘rganilishi. 2. antropologik topilmalar 3. mamlakatimizda odamlarning paleolit davri manzilgohlari. iii. xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish insoniyat taraqqiyotida eng uzoq davom qilgan davr qadimgi tosh davri – paleolit hisoblanadi. “paleolit” so‘zi lotincha so‘zdan olingan bo‘lib, “paleos”– “qadimgi”, “litos”–“tosh”, ya’ni qadimgi tosh davri degan ma’noni beradi. paleolit davri xronologik j...

This file contains 16 pages in DOCX format (63.2 KB). To download ""o'zbekistonda ilk poleolit davri manzilgohlari"", click the Telegram button on the left.

Tags: "o'zbekistonda ilk poleolit dav… DOCX 16 pages Free download Telegram